Terugblik | ECIO-congres De Staat van Inclusief Onderwijs 2024

.

Fundamenten van mogelijkheden: architectuur van inclusief onderwijs

Op 28 november 2024 kwamen we met ruim 200 beleidsmakers, bestuurders, docenten, studenten en andere betrokkenen samen in de Prodentfabriek te Amersfoort voor het ECIO-congres De Staat van Inclusief Onderwijs 2024. Het centrale thema: hoe bouwen we aan een toekomst waarin iedereen, ongeacht ondersteuningsbehoefte, zonder belemmering kan studeren? Het congres bood een inspirerend platform voor kennisdeling en samenwerking. Vanuit het VN-verdrag Handicap gingen deelnemers aan de slag met actuele uitdagingen en oplossingen, waarbij praktijkervaring en innovatieve ideeën centraal stonden.

Een inspirerende start: van inzichten naar actie

Dagvoorzitter Lisa Loub opende de dag met een combinatie van humor en scherpe inzichten, en zette de toon voor een constructieve en interactieve bijeenkomst. Hierna presenteerden Lotte Scheeren en Marit Schreurs de jaarlijkse rapportage De Staat van Inclusief Onderwijs 2024. Het rapport geeft een helder beeld van de voortgang én de knelpunten in het hbo en wo rondom inclusief onderwijs.

De rapportage liet zien dat er vooruitgang is geboekt, maar dat belangrijke uitdagingen blijven, zoals:

1. onduidelijk eigenaarschap binnen onderwijsinstellingen.
2. handelingsverlegenheid en gebrek aan draagvlak.
3. beperkte tijd en middelen voor implementatie.
4. moeizame overgang van het medisch naar het sociaal model.
5. de behoefte aan landelijke normen en kaders.

De oproep om eigenaarschap te nemen en gezamenlijk te werken aan duurzame oplossingen was duidelijk.

Keynote Eva Eikhout: veerkracht en inclusie

De keynote van Eva Eikhout inspireerde met haar persoonlijke verhaal over doorzettingsvermogen en de waarde van technologische toegankelijkheid. Haar boodschap: inclusie is niet alleen een ideaal, maar een noodzaak. Met humor en scherpe observaties hield ze de zaal een spiegel voor.

Interactieve deelsessies: verdieping en samenwerking

In de middag verkenden we tijdens de deelsessies de acht elementen van inclusief onderwijs. In de tweede ronde interactieve netwerksessies gingen deelnemers actief aan de slag met verschillende inclusie-elementen. Met de design thinking-methodiek als basis werkten zij samen in creatieve werkvormen. Hierbij werden kansen en uitdagingen onderzocht, ideeën uitgewisseld en inspiratie gedeeld om concrete vervolgstappen te zetten. Het resultaat: een energieke middag vol samenwerking en waardevolle nieuwe inzichten!

‘Niets zonder ons!’: studenten centraal

Tijdens paneldiscussies benadrukten studenten zoals Ihab Laachir en Eleana Vallianatos het belang van representatie en inclusie in álle aspecten van onderwijsontwikkeling. Hun verhalen inspireerden en herinnerden deelnemers eraan dat inclusie alleen mogelijk is met de actieve betrokkenheid van studenten.

Samen naar 2040: van ambitie naar actie

De dag werd afgesloten met een moment van ambitie: STC mbo, Gerrit Rietveldacademie en Hogeschool van de Kunsten Utrecht ondertekenden de intentieverklaring VN-verdrag Handicap, waarmee zij aansluiten bij de werkgroepen hbo/wo en mbo om samen met andere onderwijsinstellingen stappen te zetten naar een inclusievere onderwijsaanpak. Tijdens de netwerkborrel wisselden deelnemers inzichten en plannen uit, vastbesloten om samen verder te bouwen aan inclusief onderwijs.

Reflectie en vooruitblik

Het congres maakte duidelijk dat inclusie geen project is, maar een gezamenlijke missie. Bestuurders, docenten en studenten moeten samen blijven werken aan een omgeving waarin iedereen zich welkom en veilig voelt. Met concrete actiepunten en een vernieuwd gevoel van urgentie hebben we de reis naar een inclusief onderwijssysteem vervolgd. Samen bouwen we aan een onderwijslandschap waarin iedere student zich optimaal kan ontwikkelen – zonder belemmering, met gelijke kansen voor iedereen.