Leeromgeving & cultuur
“Een omgeving waarin elke student zich welkom en ondersteund voelt“
Een leeromgeving die past bij de behoeften van elke student is een voorwaarde voor studiesucces. Met een inclusieve leeromgeving zorg je ervoor dat studenten zich betrokken en gewaardeerd voelen, wat hun motivatie en welzijn versterkt. Dit gaat niet alleen om de fysieke en digitale ruimte, maar ook om de sociale en emotionele ondersteuning die studenten ervaren.
Aspecten van een inclusief onderwijssysteem
Sense of belonging
Zich welkom voelen is de basis voor succes
Een inclusieve leeromgeving betekent dat studenten zich welkom en veilig voelen. Ze durven zichzelf te zijn en voelen zich gesteund door de onderwijsinstelling. Er is respect voor verschillen tussen mensen en iedereen voelt zich gezien en gehoord. Dit zorgt voor een gevoel van verbondenheid met de onderwijsinstelling en elkaar (sense of belonging). Om dit te bereiken, is het belangrijk dat er een hechte groep ontstaat waarin studenten en docenten respectvol met elkaar omgaan.
Sociale veiligheid
Een veilige omgeving voor leren en ontwikkelen
Sociale veiligheid is de basis van een goed leerklimaat. Studenten moeten zich vrij kunnen uiten zonder angst voor discriminatie, pesten of uitsluiting. Door een cultuur van respect en inclusie te bevorderen, zorg je voor een sociale omgeving waarin studenten zich veilig voelen en zich durven te ontwikkelen.
Preventie en vroegsignalering
Op tijd problemen herkennen en aanpakken
Het voorkomen van problemen is altijd beter dan genezen. Goed beleid helpt ook hier ook aan mee. Zo kunnen onderwijsinstellingen regels maken die uitsluiting voorkomen. Daarnaast is het belangrijk dat er beleid is dat ervoor zorgt dat problemen op tijd worden herkend, bijvoorbeeld door het signaleren van stress, overbelasting of andere mentale gezondheidsproblemen die studenten in hun ontwikkeling kunnen belemmeren.
Fysieke toegankelijkheid
Een fysieke ruimte die voor iedereen werkt
De fysieke toegankelijkheid van onderwijsgebouwen is een belangrijke factor in het succes van studenten. Van rolstoeltoegankelijke ingangen tot rustige studieplekken voor studenten die overprikkeld raken: de ruimte moet passen bij de behoeften van elke student. Met een toegankelijke leeromgeving zorg je ervoor dat studenten niet worden beperkt door fysieke drempels.
Lees hier meer over fysieke toegankelijkheid >
Zorg dat niemand achter blijft!
Fysieke toegankelijkheid is geen extraatje, maar een basisvoorwaarde. Begin vandaag nog met het verbeteren van jouw onderwijsomgeving – voor álle studenten. Zonder drempelvrije gebouwen en begrijpelijke routes kan het voor studenten met een ondersteuningsbehoefte lastig zijn om mee te doen.
Wat betekent fysieke toegankelijkheid?
Een onderwijsgebouw moet meer zijn dan alleen ‘rolstoelvriendelijk’. Fysieke toegankelijkheid gaat ook over:
- goed zichtbare en hoorbare signalen voor studenten met een visuele of auditieve beperking
- overzichtelijke ruimtes en duidelijke bewegwijzering, zodat studenten met bijvoorbeeld autisme of ADHD zich kunnen oriënteren.
- prikkelarme plekken waar je je kunt terugtrekken.
Zodra jij hierin investeert, vergroot je niet alleen de zelfstandigheid van je studenten, maar ook hun kans op studiesucces.
Ga voor échte toegankelijkheid
Wil jij verder gaan dan de norm? Dan zijn er volop hulpmiddelen. Maak er gebruik van en sluit ook aan bij het netwerk Fysieke toegankelijkheid. Hier ontmoet je collega’s uit het mbo, hbo en wo die, net als jij, willen zorgen voor een onderwijsomgeving zonder drempels. Je deelt ervaringen, leert van experts, bespreekt obstakels en verzamelt inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
Digitale toegankelijkheid
Digitale platforms voor iedereen toegankelijk maken
In de leeromgeving speelt digitalisering een belangrijke rol. Het is belangrijk dat digitale platforms, leermiddelen en communicatie toegankelijk zijn voor studenten met verschillende ondersteuningsbehoeften. Door te zorgen voor digitale toegankelijkheid, bied je studenten de kans om optimaal gebruik te maken van online leerbronnen en communicatie.
Lees hier meer over digitale toegankelijkheid >
Waar je als onderwijsinstelling voor moet zorgen:
Digitale toegankelijkheid maakt voor een grote groep studenten het verschil om wel of niet te kunnen studeren en hun studie op tijd te kunnen afronden. Ruim 30% van de studenten heeft een functiebeperking of ondersteuningsbehoefte, een derde ervaart hierdoor belemmeringen. Hoe houd je rekening met deze studenten die documenten niet digitaal kunnen lezen? Wat als studenten geen geluid kunnen horen of video’s niet kunnen zien? Hoe houd je hier rekening mee met online en offline onderwijs en toetsen? Als onderwijsinstelling ben je verplicht om te zorgen voor digitale toegankelijkheid. Dit betekent dat alle studenten gebruik kunnen maken van digitale communicatiemiddelen. Deze verplichtingen zijn in wetten vastgelegd. Raadpleeg het overzicht van de verschillende wettelijke kaders voor toegankelijk onderwijs en meld je ook aan voor het netwerk Digitale toegankelijkheid.
