Inclusieve stagecriteria: de sleutel tot aanpak van ongelijke kansen en arbeidskrapte
“Inclusieve stages zijn een voorwaarde voor gelijke kansen en een soepele overgang van opleiding naar werk.”
Voor veel hbo/wo-studenten met een fysieke beperking, chronische ziekte of psychische uitdagingen is het vinden en succesvol doorlopen van een stage nog geen vanzelfsprekendheid, terwijl stages juist essentieel zijn voor een goede overgang van opleiding naar werk. Met de inwerkingtreding van de wet Van school naar duurzaam werk per 1 januari 2026, die inzet op gelijke kansen en een soepele overgang van onderwijs naar arbeid, is het belang van inclusieve stages groter dan ooit. Daarom doen ECIO samen met Windesheim, Fontys Hogeschool, Inholland, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Hogeschool Utrecht, De Haagse Hogeschool en de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) tien praktische aanbevelingen voor inclusieve stagecriteria.
“Veel onderwijsinstellingen en stagebedrijven zijn zich niet altijd bewust van de aanpassingen die nodig zijn om studenten met een ondersteuningsbehoefte goed te ondersteunen.”- Aniek Luyt (ECIO)
Ongelijke kansen op de arbeidsmarkt bevestigd door onderzoek
Uit onderzoek blijkt dat studenten met een ondersteuningsbehoefte structureel minder kansen hebben op de arbeidsmarkt. Binnen het hbo heeft 23 procent van deze afgestudeerden een jaar na afstuderen nog geen baan, tegenover 13 procent van de studenten zonder ondersteuningsbehoefte (HBO Monitor 2024). Daarnaast ervaart 10 procent van de studenten met een functiebeperking stagediscriminatie, zo blijkt uit het rapport Onderzoek naar stagediscriminatie van studenten met een functiebeperking in het mbo, hbo en wo (ECBO, ResearchNed en KBA 2024). Beeldvorming speelt hierbij een belangrijke rol: studenten worden te vaak gezien als ‘te traag’, ‘te complex’ of ‘te begeleidingsintensief’. Ook ontbreekt het in de praktijk regelmatig aan maatwerk en duidelijke afspraken.
De impact van inclusieve stages
Studenten met een ondersteuningsbehoefte brengen waardevolle perspectieven, vaardigheden en creativiteit mee naar de arbeidsmarkt. Wanneer stages onvoldoende zijn ingericht op diverse behoeften, blijft dit talent onbenut. Dat staat haaks op de nieuwe wetgeving die inzet op gelijke kansen en een betere overgang van onderwijs naar werk. Inclusieve stages bieden studenten de mogelijkheid om werkervaring op te doen in een veilige en ondersteunende omgeving en vormen daarmee een essentiële voorbereiding op duurzame arbeidsparticipatie.
Inventarisatie laat zien hoe inclusieve stages in de praktijk vorm krijgen
Wet- en regelgeving bieden een basis voor inclusie in onderwijs en op de werkvloer. De uitdaging ligt in de vertaling naar de dagelijkse praktijk. Met een inventarisatie biedt ECIO inzicht in onderwijsprojecten die bijdragen aan een soepele, duurzame overgang van hbo/wo naar de arbeidsmarkt. Zo worden kennis, ervaringen en werkzame aanpakken gedeeld en verder versterkt.
“Gebrek aan kennis kan leiden tot misverstanden en onzekerheid, zowel bij studenten als bij stagebegeleiders.” – Margot Cruijsen (ECIO)
Tien aanbevelingen voor inclusieve stagecriteria
De tien aanbevelingen sluiten aan bij de doelstellingen van de nieuwe wetgeving en bieden concrete handvatten voor onderwijsinstellingen en werkgevers bij het organiseren van stages die fysiek, sociaal en psychologisch toegankelijk zijn. Ze benadrukken onder andere het belang van heldere communicatie, een open en veilige cultuur, en het zorgvuldig selecteren van stageplaatsen met passende begeleiding. Zo dragen de aanbevelingen bij aan een succesvolle overgang van opleiding naar werk.
Informatie en ondersteuning
Om inclusieve stagecriteria in de praktijk te brengen, is het belangrijk dat onderwijsprofessionals blijven investeren in passende stagebegeleiding voor studenten met een ondersteuningsbehoefte. Via de kennisbank inclusief onderwijs biedt ECIO praktische hulpmiddelen en tips om onderwijs en stages toegankelijker te maken. Het platform Onbelemmerd Studeren fungeert als gids voor studenten en biedt informatie over mogelijke voorzieningen, begeleiding en (financiële) regelingen.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Een diverse en inclusieve arbeidsmarkt is alleen mogelijk wanneer studenten met een ondersteuningsbehoefte gelijke kansen krijgen om zich volledig te ontwikkelen. Inclusieve stages vormen daarin een belangrijke schakel. Dit vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid van onderwijsinstellingen, stagebegeleiders, werkgevers en beleidsmakers. Door samen op te trekken, krijgen alle studenten de ruimte om hun talenten te benutten en bij te dragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Inclusieve stages vragen, net als een inclusieve introductie, om afstemming vooraf, ruimte voor verschillende behoeften en het normaliseren van ondersteuning.
