VN-Verdrag | Impact intentieverklaring Universiteit van Amsterdam

In 2018 ondertekende de Universiteit van Amsterdam de intentieverklaring VN-verdrag. Hiermee sprak de universiteit uit werk te willen maken van inclusiever onderwijs. Benieuwd naar de initiatieven, die de UvA sindsdien heeft ondernomen, leidde Ellen van Veen van ECIO een groepsinterview, met verschillende betrokkenen vanuit de UvA, over wat goed gaat en wat beter kan? De bevindingen zetten we hieronder uiteen.

De deelnemers aan het groepsinterview waren Carlos Reijnen (onderwijsdirecteur Geesteswetenschappen), Kelly Pijpers, (beleidsmedewerker faculteit Geesteswetenschappen), Karin Waanders (studentendecaan, portefeuille studeren met een functiebeperking), Anouk Kreuger en Jord Muffels (studenten en initiatiefnemers van het project Dyslexia Friendly UvA, onderdeel van het Student Impact Centre), Maurits Huijbrechtse (student en student-assistent bij UvA IDEAs, het platform voor en door studenten met een functiebeperking).

Werkgroep Studeren met een functiebeperking

Ondanks dat de UvA al eerder een werkgroep had die zich richtte op studeren met een ondersteuningsbehoefte, werd onlangs een nieuwe werkgroep opgezet. Dit als gevolg van de ervaringen uit de coronaperiode, vertelt Carlos Reijnen, voorzitter van de werkgroep. De werkgroep kreeg de opdracht om adviezen te geven op onderwerpen als het verbeteren van het aanvraagproces van (onderwijs)voorzieningen en het organiseren van expertise binnen de universiteit. Ook Maurits Huijbrechtse participeert namens het studentenplatform UvA IDEAs in de werkgroep. Hij vertelt dat het aanvragen van voorzieningen niet voor iedereen gemakkelijk is. “Zeker op het gebied van onderwijsvoorzieningen zijn er veel verschillen binnen de UvA. Ik studeer op de faculteit Geesteswetenschappen, een relatief kleine faculteit waardoor de lijntjes met personeel korter zijn. Dit heeft het voordeel dat wanneer ik toegankelijkheidsproblemen ervaar, ik snel de juiste persoon weet te vinden die me daarbij kan helpen. Bij andere opleidingen en faculteiten is dat niet zo en dat leidt tot ongelijkheid binnen de universiteit. Daar moet de UvA zeker wat aan doen,” aldus Maurits. Jord Muffels ervaart dat het aanvragen van voorzieningen de laatste jaren is verbeterd. Zo moest hij voorheen elke periode opnieuw zijn dyslexieverklaring inleveren. Nu is dit alleen nog bij de start van het studiejaar nodig.

“Hierdoor hebben studenten niet meer het gevoel een studentnummer te zijn, maar dat er echt naar hen gekeken wordt”- Anouk Kreuger

Hoe een studieopdracht kan bijdragen aan meer inclusiviteit

Extra tijd bij tentamens voor studenten met dyslexie vonden Anouk en Jord geen oplossing. Zij wilden de oorzaak van de problemen onderzoeken en hoe deze te kunnen aanpakken. Anouk licht toe: “We willen studenten met dyslexie niet een stempel geven of anders laten voelen. We willen eenheid en inclusiviteit. Daarom was ons voorstel om binnen de UvA een standaard format te gebruiken met bepaalde lettertype, lettergrootte en regelafstand dat beter leesbaar is voor mensen met dyslexie. Uiteindelijk is iedereen daar mee geholpen.” Het projectvoorstel van Anouk en Jord, als studieopdracht vanuit het vak Science Connect, werd goed ontvangen. Daarom mochten ze afgelopen jaar het project Dyslexia Friendly UvA uitvoeren vanuit het Student Impact Centre.

Activiteiten voor meer bewustwording van problematiek studeren met dyslexie

Tot de zomer werken Anouk en Jord met hun project aan het creëren van bewustwording bij medestudenten en docenten. Dit doen ze met posters met informatie over studeren met dyslexie en tips voor docenten. Ook verwijzen ze naar de website hogeronderwijstoegankelijk.nl. Met een uitgezette survey, die men via een QR-code op een poster kon invullen, werd duidelijk dat studenten niet op de hoogte zijn van de problemen van medestudenten met dyslexie. Anouk: “Ook docenten herkennen de problemen vaak niet. Docenten zijn positief over het project, maar zodra ze horen dat ze zelf iets kunnen doen, dan willen ze dat vaak niet.” Carlos voegt hieraan toe dat de werkgroep blij is met het werk van Anouk en Jord. Ook de ervaringen van Anouk en Jord over de houding van sommige medewerkers is herkenbaar voor hem.

Cultuuromslag is nodig

Carlos vertelt dat uit de inventarisatie van de werkgroep ook duidelijk werd dat men vooral uitgaat van de ondersteuningsbehoefte en niet van de diversiteit als basis. Om dat te veranderen is een cultuuromslag nodig.

“Studenten ontzorgen is geen luxe, maar noodzaak” – Carlos Reijnen

“Dat is ook nodig voor het goed organiseren van voorzieningen. Wij onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Organiseer je centraal een kennis- en hulploket, dan heb je veel expertise bij elkaar. Maar dan heb je wel een grotere afstand tot de dagelijkse onderwijspraktijk. Daarentegen is alles lokaal beleggen, bij welwillende medewerkers, ook niet ideaal. Dan mis je soms specifieke kennis. In beide gevallen is de mindset en welwillendheid van de medewerker belangrijk,” legt Carlos uit. “Het kan ook helpen om te kijken naar hoe andere universiteiten dit doen. We kunnen beter leren van anderen, dan het wiel opnieuw uitvinden,” vindt Karin Waanders. Karin is lid van de landelijke werkgroep VN-verdrag hoger onderwijs, waarin alle onderwijsinstellingen, die de intentieverklaring hebben ondertekend, ervaringen met elkaar uitwisselen. Anouk benadrukt daarnaast het belang van het betrekken van studenten bij het gehele proces.

Wensen voor de toekomst

Op de vraag wat komend jaar de wensen zijn qua verbeteringen wordt het belang van duidelijke informatievoorziening omtrent hulpvragen onderstreept zodat studenten zich geen nummer voelen. “Ook ons format voor betere leesbaarheid moet de nieuwe standaard worden, ”vinden Anouk en Jord. Maurits hoopt dat over een jaar het CvB de adviezen van de werkgroep heeft opgepakt en dat er een soortgelijk gesprek tussen studenten en CvB wordt georganiseerd. Karin, Kelly en Carlos hopen alle drie dat volgend jaar er innovatieve oplossingen zijn gevonden. Het project van Anouk en Jord is een goede start. “Ik zou willen dat we volgend jaar vijf van dit soort initiatieven zouden hebben,” aldus Carlos.