Nieuwe NEN-norm: stap naar toegankelijker onderwijs

Op 4 februari 2025 presenteerde het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) de nieuwe norm NEN 9120 aan Mona Keijzer, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Deze norm zet een belangrijke stap richting inclusie door gebouwen en voorzieningen zo te ontwerpen dat iedereen – met of zonder beperking – er zelfstandig en zonder obstakels gebruik van kan maken. Het is een verbetering op de bestaande wet- en regelgeving en heeft directe impact op zowel het dagelijks leven als het onderwijs.

Toegankelijkheid raakt iedereen

Toegankelijkheid gaat verder dan voorzieningen voor mensen met een fysieke beperking, zoals een rolstoeltoegankelijk gebouw. Ook studenten met bijvoorbeeld een visuele of auditieve beperking, ADHD, autisme of psychische problemen ondervinden grote voordelen van een goed ontworpen gebouw. Denk aan duidelijke verlichting, overzichtelijke bewegwijzering en veilige routes. Zulke aanpassingen zorgen niet alleen voor meer veiligheid en comfort, maar maken dat iedereen zich welkom en zelfstandig voelt op school of in andere openbare ruimtes. Een toegankelijke omgeving draagt bij aan sociale cohesie. Het biedt kansen om volwaardig deel te nemen, zonder onderscheid.

Samen sterk voor toegankelijkheid

De nieuwe norm is voortgekomen uit het VN-verdrag Handicap, dat Nederland in het programma ‘Onbeperkt meedoen!’ vertaalt naar concrete actie. Dit programma stelt dat openbare gebouwen zoals scholen, bibliotheken en woningen plekken moeten zijn waar iedereen samenkomt, ongeacht beperkingen. Daarom vroeg de overheid aan NEN om duidelijke richtlijnen te ontwikkelen.

In samenwerking met belanghebbenden – van architecten tot belangenorganisaties als Ieder(in) – werd NEN 9120 opgesteld. De conceptversie verscheen vorig jaar. ECIO is betrokken als lid van de klankbordgroep en verzamelde ook feedback vanuit de netwerkleden. Tijdens een bijeenkomst van het Netwerk Fysieke toegankelijkheid gaf Gerard de Nooij, medeoprichter van Ongehinderd en expert binnen de commissie Toegankelijkheid, een toelichting op de richtlijnen. Hij benoemde voorbeelden zoals wayfinding, obstakelmarkeringen en hellingbanen met de juiste hellingshoek. De norm biedt daarmee een allesomvattend kader voor zelfstandig en gelijkwaardig gebruik van gebouwen.

Oproep tot actie

Hoewel de NEN 9120 momenteel niet wettelijk verplicht is, kunnen opdrachtgevers de norm wel opnemen in hun contracten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) monitort de toepassing de komende twee jaar. Daarna wordt bekeken welke onderdelen mogelijk in de bouwregelgeving worden opgenomen. Dit is hét moment om als organisatie je commitment aan toegankelijkheid te tonen en structurele verbetering door te voeren.

Krachtenbundeling

ECIO zet zich in voor toegankelijk onderwijs. met onder andere de netwerken fysieke toegankelijkheid én digitale toegankelijkheid faciliteren we kennisdeling en praktijkuitwisseling om duurzame oplossingen te realiseren. Toegankelijkheid vraagt om continue samenwerking. Hoe meer organisaties de norm omarmen, hoe groter de impact op studenten en professionals. Wil je ook bijdragen aan inclusieve voorzieningen? Sluit je dan aan bij de netwerken en deel je ervaringen. Samen bouwen we aan onderwijs met gelijke kansen voor iedereen.