Terugblik bijeenkomst Studentenwelzijn | Stralend falen

| 16 juni 2026 | Bijeenkomst Landelijk netwerk studentenwelzijn

“Hoe maken we van fouten geen blokkade, maar een motor voor ontwikkeling en welzijn?”

promotieafbeelding bijeenkomst studentenwelzijn - stralend falen

Met de bijeenkomst Stralend falen raakte het landelijk netwerk Studentenwelzijn opnieuw een snaar. Meer dan 100 deelnemers uit mbo, hbo en wo sloten aan om met elkaar te verkennen hoe we studenten kunnen laten leren met vallen en opstaan. Dat juist dit onderwerp zoveel belangstelling trok, onderstreept hoe actueel het is: omgaan met prestatiedruk, faalangst en onzekerheid houdt veel onderwijsprofessionals bezig.
Onder de titel Stralend falen draaide de ochtend om één centrale vraag: hoe maken we van fouten geen blokkade, maar een motor voor ontwikkeling en welzijn?

Falen als onderdeel van leren

De rode draad van de bijeenkomst was helder: leren is geen rechte lijn van succes, maar een proces van proberen, reflecteren en bijstellen. Toch ervaren veel studenten fouten nog als iets dat vermeden moet worden. Dat zet druk op hun welzijn én belemmert hun ontwikkeling.
Stralend falen biedt een ander perspectief. Door studenten bewust ruimte te geven om te experimenteren, fouten te maken en daarvan te leren, ontstaat:

meer veerkracht en zelfvertrouwen
meer eigenaarschap over het leerproces
meer plezier in leren

Daarmee werd direct de verbinding gelegd tussen leren en studentenwelzijn: wie mag leren door te proberen, hoeft minder bang te zijn om te falen.

Keynote | Stralend falen

Jorrit Terpstra, (Founder Tough Minds & performancepsycholoog Codarts) trapte de bijeenkomst af met een keynote over presteren onder druk. Vanuit zijn werk met topatleten en performers liet hij zien hoe mensen kunnen vastlopen wanneer falen wordt ervaren als persoonlijk tekortschieten

Met het voorbeeld van Formule 1-coureur Nikki Lauda maakte hij zijn boodschap concreet: juist verliesmomenten leveren de grootste inzichten op. De uitdaging is om falen niet te vermijden, maar anders te leren interpreteren.

Zijn kernboodschap:

falen mag schuren en even pijn doen,
maar moet vooral gezien worden als informatie voor groei,
en als startpunt voor de volgende stap.

Daarmee zette hij de toon voor de rest van het programma: niet het vermijden van fouten, maar het benutten ervan staat centraal.

Download hier het transcript

Workshop | Mindset en veilige leeromgeving

Jorrit Terpstra (Founder Tough Minds & performancepsycholoog Codarts).

In deze workshop vertaalde Terpstra zijn verhaal naar de onderwijspraktijk. De focus lag op de rol van docenten en begeleiders: zij bepalen in grote mate of studenten fouten durven maken.

Hij werkte vijf concrete aangrijpingspunten uit:

Geef een andere betekenis aan fouten
Het woord ‘fout’ kan verlammend werken. Door te denken in ‘mistakes’ (meerdere pogingen) wordt het leren cyclisch: proberen, bijstellen en opnieuw proberen.
Maak onderscheid tussen fouttypen
- Incidentele fouten: ontstaan onder druk.
- Structurele fouten: wijzen op iets dat nog geleerd moet worden.
  Juist die laatste categorie biedt veel leerkansen.
Geef het goede voorbeeld
Studenten spiegelen gedrag. Door eigen fouten bespreekbaar te maken (‘ik zie te weinig fouten’, ‘dit was mijn fout van de week’) ontstaat ruimte voor openheid.
Werk met feedforward
Richt je op de toekomst: wat kan de volgende keer anders? Wat heb je daarvoor nodig?
Creëer een stimulerende foutenomgeving
Zie fouten als datapunten in plaats van mislukkingen en bouw actief aan een cultuur waarin dat normaal is.

Een belangrijke nuance was dat dit alleen werkt als er psychologische veiligheid is. Dat vraagt om aandacht voor onderlinge interactie, het benoemen van gedrag en het tegengaan van subtiele uitsluiting.

Workshop | Je fouten in de spotlights

Hilke Poetsma (schoolmaatschappelijk werker St. de Kern / Deltion Jongerenteam, trainer THINK op school)

Hilke Poetsma bracht een eerlijk en herkenbaar verhaal over de spanning tussen weten dat fouten maken mag en het daadwerkelijk durven toegeven. Ze deelde persoonlijke voorbeelden, zoals:

het verbergen van fouten achter werkdruk,
het zoeken naar excuses in plaats van eigenaarschap,
de angst om als professional minder betrouwbaar over te komen.

De workshop maakte duidelijk dat juist die reflexen herkenbaar zijn voor veel professionals. Belangrijke inzichten uit het gesprek:

Kwetsbaarheid vergroot vertrouwen: studenten waarderen het wanneer professionals hun fouten delen.
Gelijkwaardigheid groeit: het doorbreekt het gevoel dat studenten altijd ‘de schuldigen’ zijn.
Fouten bespreken opent het gesprek over verwachtingen, gevoelens en samenwerking.

De workshop zette deelnemers aan tot reflectie met vragen als:

Wanneer noem je iets een fout?
Van welke fout heb jij het meest geleerd?
Welke fouten durf je wel of niet toe te geven en waarom?
Kun je in verbinding blijven met jezelf en de ander als je een fout maakt?

Poetsma’s praktische afsluiter bleef hangen:
“Doe wat je zegt en zeg wat je doet.” Door uit te spreken wat een fout met je doet, normaliseer je dat leren ook ongemakkelijk mag zijn.

Workshop | Productief falen

Stefan Persaud (Educational Designer & Faculty Diversity Officer TU Delft)

Stefan Persaud liet zien hoe je falen niet alleen accepteert, maar bewust ontwerpt in je onderwijs. Hij introduceerde de methode Productive Failure van Manu Kapur.

Kenmerkend voor deze aanpak:

studenten starten zonder uitleg,
ze verkennen oplossingen en maken fouten,
pas daarna volgt instructie.

Deelnemers ervaarden zelf wat dit doet: het zet aan tot actief denken, samenwerken en creatief zoeken.

Belangrijke opbrengsten:

beter en langduriger begrip van de stof,
meer vertrouwen in eigen kunnen,
minder faalangst, omdat fouten ‘ingebouwd’ zijn in het leerproces.

Deze aanpak wordt onder andere toegepast aan de TU Delft en laat zien dat leren effectiever én leuker wordt wanneer fouten een expliciete plek krijgen.

Workshop | De mythes van geluk

Ellen Dreezens (psycholoog, auteur en docent Tilburg University)

Ellen Dreezens verbond het thema falen aan geluk en veerkracht. Ze liet zien dat ons beeld van geluk vaak niet klopt: het hangt veel minder samen met omstandigheden dan we denken.

Belangrijke inzichten:

Geluk = positieve emoties + zingeving.
Slechts 10% van geluk komt door omstandigheden, 40% door gedrag.
Vaardigheden zoals dankbaarheid, rust en verbinding zijn doorslaggevend.

Haar boodschap sloot aan bij het thema van de dag:
juist het omgaan met tegenslag en falen draagt bij aan veerkracht.

Een beeld dat bleef hangen:
geluk is als een vakantiehuisje, je kunt er verblijven, maar je woont er niet.

Wat vraagt dit van onderwijs en begeleiding?

De bijeenkomst maakte duidelijk dat stralend falen geen losse interventie is, maar een andere manier van kijken naar leren:

zet het proces centraal, niet alleen het resultaat,
bied ruimte om te experimenteren en opnieuw te proberen,
maak fouten expliciet bespreekbaar,
werk actief aan psychologische veiligheid,
en: geef zelf het voorbeeld.

Tot slot

Met een prachtige opkomst en veel interactie liet de bijeenkomst Stralend falen zien dat het onderwerp breed leeft. De opbrengst is niet alleen inspiratie, maar ook concrete handvatten om in de eigen praktijk mee aan de slag te gaan. De belangrijkste boodschap van de ochtend laat zich misschien het best samenvatten in één zin: leren ontstaat door te durven proberen, te reflecteren en opnieuw te beginnen. Of, zoals het in een van de workshops klonk: leven is het meervoud van lef.

Over het Landelijk Netwerk Studentenwelzijn

Het netwerk brengt professionals uit mbo, hbo en wo samen die werken aan het mentale welzijn van studenten. Door kennis te delen en samen oplossingen te verkennen, bouwen we aan een omgeving waarin iedere student zich gezien en gesteund voelt.

Meer over het Landelijk Netwerk Studentenwelzijn