Terugblik | Netwerkbijeenkomst Toegankelijk Toetsen en Examineren hbo/wo

Op 9 maart vond de eerste netwerkbijeenkomst plaats over toegankelijk toetsen en examineren in het hbo/wo. Voor deze bijeenkomst kwam een gevarieerde groep aan onderwijsprofessionals online samen. Deze bijeenkomst stond in het teken van de recente beleidsverkenning en het thema ‘inclusieve OER’.

Beleidsverkenning ECIO

Tijdens de bijeenkomst presenteerde we de recente beleidsverkenning naar toegankelijk toetsen en examineren in hbo en wo. Deze verkenning voerden we uit om beter zicht te krijgen op hoe toegankelijk toetsen momenteel is ingericht. We bekeken hiervoor openbare documenten van een aantal hbo- en wo-instellingen, waaronder jaarverslagen en Onderwijs- en Examenregelingen (OER). Daarbij keken we of en hoe instellingen informatie over toegankelijk toetsen en examineren vastleggen en welke procedures zij hanteren voor toetsvoorzieningen en alternatieve toetsvormen.

Op basis van deze beleidsverkenning doen we de volgende aanbevelingen:

• Verbeter informatievoorzieningen voor studenten
• Stimuleer inclusief toetsontwerp (proactieve benadering)
• Bevorder structurele afstemming tussen betrokken partijen
• Versterk monitoring en evaluatie van voorzieningen

Een inclusieve OER

Wat is nou echt een goede inclusieve OER? Dat blijft onderwerp van gesprek en dus gingen we hier tijdens de bijeenkomst verder op in. In kleine groepen bespraken deelnemers hun eigen OER. Hieruit kwamen een aantal belangrijke inzichten waaronder:

Communicatie en voorbeelden 
– Concrete voorbeelden helpen, maar kunnen ook onrealistische verwachtingen scheppen
– Alternatieve toetsvormen leiden regelmatig tot discussie, bijvoorbeeld over de eis dat een student moet aantonen dat de belemmering specifiek samenhangt met de toetsvorm

Toetsvoorzieningen vs. inclusief ontwerp 
– Verschil van inzicht binnen het netwerk: deze twee juist goed scheiden van elkaar of juist met elkaar verbinden 
– Tendens: streven naar inclusief ontwerp om minder individuele voorzieningen nodig te maken 

Procedures en rollen 
– Verschillen tussen centrale en decentrale OER 
– Besluitvorming door examencommissies varieert 

Monitoring en evaluatie 
– Beperkte evaluatie van effectiviteit van voorzieningen 
– Kansen liggen in het betrekken van studentenervaringen (bijvoorbeeld via studieadviseurs of studentendecanen) 

Project inclusieve OER

In 2026 willen we ons richten op een inclusieve OER, met de nadruk op toegankelijk toetsen en examineren. Hiervoor willen we voorbeelden verzamelen van inclusieve formuleringen, praktische richtlijnen ontwikkelen voor inclusief formuleren binnen de OER en een voorbeeldtekst ontwikkelen.

Het doel is om onderwijsprofessionals te ondersteunen bij het inclusiever formuleren van hun OER, zodat:

• Studenten beter weten waar ze aan toe zijn
• Examencommissies meer houvast hebben bij besluitvorming
• Docenten ruimte ervaren voor inclusief toetsontwerp
• Instellingen minder afhankelijk worden van individuele maatwerkverzoeken

Wil je hierover meedenken? Stuur ons dan een mail via algemeen@ecio.nl met als onderwerp: Project inclusieve OER.

Vooruitblik

De volgende bijeenkomst van het netwerk Toegankelijk Toetsen en Examineren hbo/wo vindt plaats op 17 september 2026 van 15.00 tot 16.30 uur (online via MS Teams). Netwerkleden ontvangen automatisch een uitnodiging. 

We sluiten graag aan bij de behoeften uit het werkveld. Heb je een suggestie voor een thema of wil je zelf een bijdrage leveren? Laat het ons weten via: https://forms.office.com/e/UiHWRA6LYR