Beleidsverkenning | Toegankelijk toetsen en examineren in het hbo/wo
“Gelijke kansen voor alle studenten beginnen bij eerlijke en toegankelijke toetsing.”
Toegankelijk toetsen en examineren is een essentieel onderdeel van inclusief onderwijs. Een grote groep studenten ervaart belemmeringen door bijzondere omstandigheden, zoals een functiebeperking, psychische problemen, een chronische aandoening, mantelzorgtaken of andere belastende situaties. Deze kunnen het leerproces en de toetsing beïnvloeden. Uit de Nationale Studenten Enquête blijkt dat 21% van de studenten in het hbo en wo met een bijzondere omstandigheid studeert en hier belemmeringen door ervaart (Schreurs & Bremer, 2025). Voor deze studenten kan de manier waarop getoetst en geëxamineerd wordt bepalend zijn voor hun studiesucces.
Wat biedt de verkenning?
Om beter zicht te krijgen op hoe toegankelijk toetsen momenteel is ingericht, voerden we een eerste verkenning uit. We analyseerden openbare documenten van een aantal hbo- en wo-instellingen, waaronder jaarverslagen en Onderwijs- en Examenregelingen (OER). Daarbij keken we of en hoe instellingen informatie over toegankelijk toetsen en examineren vastleggen en welke procedures zij hanteren voor toetsvoorzieningen en alternatieve toetsvormen.
Wettelijk kader en verantwoordelijkheden
Gelijke kansen bij toetsing zijn geen vrijblijvende keuze, maar een wettelijke verplichting. Deze vloeit voort uit nationale en internationale wetgeving, zoals de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) en het VN-verdrag Handicap. De OER en de examencommissie spelen hierin een sleutelrol, zowel bij het vastleggen van beleid als bij de beoordeling en toekenning van toetsvoorzieningen.
Voor wie is deze verkenning?
Deze verkenning is relevant voor hbo- en wo-instellingen, docenten, examencommissies en beleidsmakers die werken aan toegankelijk toetsen en examineren. De inzichten bieden handvatten om beleid, procedures en communicatie te verbeteren en zo de toegankelijkheid van toetsing te vergroten.
Direct aan de slag!
Wil jij bijdragen aan toegankelijker toetsen en examineren binnen jouw instelling? Laat je inspireren door de inzichten uit deze verkenning en zet de volgende stap richting inclusieve toetsing.
