Tool | Digitale navigatie in schoolgebouwen

Voor studenten met een visuele beperking is zelfstandig navigeren in een schoolgebouw niet vanzelfsprekend. Nieuwe gebouwen, tijdelijke roosterwijzigingen of meerdere locaties kunnen zorgen voor onzekerheid en afhankelijkheid van anderen. Steeds meer onderwijsinstellingen onderzoeken daarom digitale oplossingen voor indoor-navigatie (wayfinding).

Best practice: RUG Maps

Onlangs lanceerde de Rijksuniversiteit Groningen de app RUG Maps: een navigatie-app die studenten, medewerkers en bezoekers de weg wijst in vrijwel alle universiteitsgebouwen. Binnen een grote organisatie met meerdere locaties verspreid over de stad bleek het vinden van vergaderruimtes, collegezalen, liften of faciliteiten zoals printers en toiletten niet altijd eenvoudig. De applicatie is volledig in huis gebouwd op basis van open source. De data worden binnen de universiteit gehost. Er wordt geen gebruikerslocatie opgeslagen of gedeeld met derden. RUG Maps maakt inmiddels onderdeel uit van het Smart Buildings-programma van de universiteit en wordt doorontwikkeld met nieuwe functionaliteiten, zoals informatie over openingstijden, voorzieningen per ruimte en mogelijk drukte-informatie.

Wat kan RUG Maps?

RUG Maps maakt het mogelijk om eenvoudig te zoeken op zaalnummer of gebouw en vervolgens een route uit te zetten tussen twee punten binnen de universiteitsgebouwen. In de app is daarnaast informatie te vinden over faciliteiten zoals toiletten en printers, evenals over de toegankelijkheid van locaties voor mensen met extra ondersteuningsbehoeften. De navigatie werkt intuïtief en gebruiksvriendelijk, vergelijkbaar met Google Maps, maar is specifiek ontwikkeld voor de gebouwen van de universiteit.

Aandachtspunten bij keuze en ontwikkeling

Bij de keuze voor of ontwikkeling van een indoornavigatieoplossing is het belangrijk om studenten met een visuele beperking vanaf het begin actief te betrekken. Hun ervaringen en behoeften geven richting aan ontwerp en implementatie. Voer daarnaast gebruikerstesten uit in de eigen gebouwen om te toetsen of de oplossing in de praktijk goed werkt. Zorg voor structureel beheer en regelmatige actualisatie van plattegronden en facilitaire informatie, zodat de app betrouwbaar blijft. Het is raadzaam de navigatieoplossing te integreren in het bredere toegankelijkheidsbeleid van de instelling en zorgvuldig af te wegen hoe wordt omgegaan met data-eigenaarschap en privacy.

Nederlandse marktpartijen en samenwerkingsopties

In Nederland zijn diverse bedrijven actief op het gebied van indoor positioning, digitale plattegronden en smart building-oplossingen. Er is, voor zover bij ons bekend, op dit moment echter geen landelijk beschikbare Nederlandse standaardapp die specifiek is ontwikkeld voor indoor-navigatie voor blinde of slechtziende studenten in onderwijsgebouwen.

Sommige instellingen kiezen voor zelfontwikkeling (zoals bij de Rijksuniversiteit Groningen met RUG Maps), terwijl anderen samenwerken met commerciële partijen die indoor mapping of locatiegebaseerde technologie aanbieden. Denk hierbij aan aanbieders van smart building-platforms, beacon-technologie of digitale bewegwijzering. Veel van deze oplossingen zijn echter primair ontwikkeld voor algemene wayfinding (bijvoorbeeld werkplekreservering of bezoekersnavigatie) en niet specifiek voor gebruikers met een visuele beperking. Toegankelijkheid voor blinde en slechtziende studenten moet daarom altijd expliciet onderdeel zijn van het programma van eisen, het ontwerp en de gebruikerstesten.

Wij doen geen aanbeveling voor specifieke leveranciers. Instellingen wordt geadviseerd om bij marktverkenning en aanbesteding zorgvuldig te toetsen op:

• aantoonbare ervaring met toegankelijkheid
• betrokkenheid van de doelgroep bij ontwikkeling
• naleving van AVG/GDPR
• structureel beheer en het actualiseren van de data.

De uiteindelijke keuze hangt af van context, schaalgrootte, beschikbare expertise en beleidskaders van de instelling.