Studentervaring | Shane over studeren met psychische problemen en stress

Het leven kan soms tegen zitten, maar voor hoelang? Depressie, financiële problemen en totale stress? Hoe kwam het zover? Welke kansen greep Shane Pattipeilohy aan om zijn leven weer op te pakken? ECIO sprak met Shane over de problemen waar hij mee kampte en hoe hij zijn leven weer op de rit kreeg. Als doorzetter met een creatief brein deelde hij ook zijn inzichten over inclusief onderwijs.

Al op jonge leeftijd kreeg Shane te maken met mentaal/fysiek geweld, echtscheiding van zijn ouders, vroegtijdige schoolverlating (vsv) en geldproblemen. In deze tijd had Shane ook zijn coming out. Shane dreigde zelfs dakloos te worden en kwam later in de hulpverlening terecht. Vanuit de gemeente werd hij als eerstejaars mbo-student gepusht om terug naar school te gaan. Het behalen van de minimale uren voor studie en stage was niet mogelijk. Dit alles leidde tot voortijdig schoolverlaten en een depressie. “Het is een gevoel van leegte, niet kunnen eten, je buiten anders voordoen, maar thuis ellendig voelen. Uiteindelijk heeft mijn ambitie, positiviteit en netwerk ervoor gezorgd dat ik ondanks alle ellende nog redelijk op beide benen kon staan, maar was een andere omgeving nodig om te reflecteren.”

Vluchten voor de problemen

Shane liet op 18-jarige leeftijd, met slechts één jaar mbo-opleiding, alles achter zich en vertrok om te wonen, te werken en ter bezinning naar Ierland. “Via een website kwam ik in een wervingsproces terecht van een outsourcing bedrijf en kon ik als travel agent aan de slag bij Airbnb”. Vervolgens ging hij werken bij Google Nest in Dublin. Gedreven en enthousiast zette Shane zijn innovatieve competenties in. Hij kreeg dan ook het advies van zijn manager om deze beter te benutten en een studie te volgen én af te maken. Dat werd uiteindelijk de terugkeer naar Nederland.

Ondanks goedbetaalde baan terug naar de schoolbanken

Tussentijds vloog Shane naar Nederland om een proefles bij te wonen bij Avans. De interesse was gewekt. Echter voor aanmelding van de studie Business Innovation was het slagen voor de 21+ toets vereist. Omdat hij van jongs af aan was betrokken bij diverse initiatieven zoals onder andere het Nationaal Jeugddebat, de nationale Jeugd Raad, beleidstrajecten ‘kansenongelijkheid’ voor het ministerie van OCW, kreeg hij, ondanks dat hij niet slaagde voor de toets en niet de juiste diploma’s had, alsnog toestemming van de instroomcoördinator om de opleiding te gaan starten in september 2018.

Door financieel dilemma in totale stress en voorstadium van zware depressie

In de eerste periode behaalde Shane alle studiepunten. Ook op de opleiding is Shane betrokken bij verschillende studentenwelzijnsinitiatieven, zoals het Ambitieplan 2025-2030, de Welzijnsmonitor, de ontwikkeling van verschillende tools zoals Avans One en de intake die studenten ondersteunt en doorverwijst en wil hij in 2023 afstuderen met een innovatieopdracht bij de afdeling studentsupport/studentenwelzijn.

Echter na korte tijd ontving hij brieven van de belastingdienst, DUO en de zorgverzekering over achterstallige betalingen. Hij had voor zijn terugkomst in Nederland een plan nodig en zocht bij aankomst direct contact met de huisarts, POHGGZ, maatschappelijk werk via de gemeente, schuldhulpverlening en het decanaat op school.

Dilemma’s voor passende ondersteuning

• Leeftijdsgrens: jongeren onder de 21 jaar komen via de gemeente niet in aanmerking voor maatschappelijke ondersteuning. Shane is via de gemeente Amersfoort doorverwezen naar SOVEE, waar hij het traject ‘Leven op de rit’ . Met een hulpverlener ging hij op zoek naar zijn behoefte en wat daarvoor nodig is. Dit vanuit een holistische aanpak.
• AVG: vanwege AVG mochten hulpverlenende instanties geen contact met elkaar hebben. Zo moest hij steeds overal zijn verhaal doen. Shane bracht zelf alle betrokken stakeholders met elkaar in contact. Het was een zware tijd waardoor zijn opleiding in het geding kwam. Hij haalde zijn BSA-norm niet.
• Communicatie tussen onderwijsprofessionals: de SLB’er en de examencommissie benaderden Shane dat hij van school moest. De decaan, die beter op de hoogte was van zijn competenties, trok aan de bel en veel administratieve handelingen met de examencommissie en gesprekken met de decaan waren nodig om te mogen blijven.
• Netwerken en naar elkaar omkijken is belangrijk: Shane, zo stelt hij, had het niet makkelijk kunnen redden als hij niet proactief in contact was gekomen met mensen die hij niet kent. Doordat hij zich kwetsbaar opstelde, zijn verhaal bleef delen en hulp vroeg, kwamen er mensen in zijn leven die Shane hielpen met kennis en kunde. Hulp vragen is moeilijk en daarom roept Shane stellig op dat mensen de juiste vragen gaan stellen. Zo zegt Shane: “Als mensen aan mij vroegen hoe het ging, dan antwoordde ik: goed. Maar het waren die mensen die doorhadden dat het niet goed ging en andere vragen gingen stellen, waardoor ik het vertrouwen voelde om aan te geven dat ik daadwerkelijk hulp nodig had.”
• Diagnose opent deuren: nadat de diagnose ADHD was vastgesteld, was meer ondersteuning mogelijk zoals beschreven in het protocol studeren met een functiebeperking van Avans, zoals extra ondersteuningsuren, verschillende toetsvormen en begeleiding.

Toegankelijke informatievoorziening

Hoewel Avans de studenten informeert over studeren met een ondersteuningsbehoefte is deze informatie moeilijk te vinden. Concrete informatie over wat wel of niet kan, mist. “Fysieke beperkingen zijn relatief makkelijk vorm te geven. Echter, ik merk vaak op dat als ik wat nodig heb op mentaal vlak het wordt gezien als aanstellen of niet mogelijk. Voor een vak moest ik een theoretische toets acht keer maken. Terwijl de docent wist dat als ik het mondeling zou doen, het al veel eerder gehaald zou hebben. Hier blijf ik daarom ook mijn eigen opleiding op attenderen, maar soms levert dit meer stress op. We zijn een innovatieve opleiding, maar op zulke aspecten is er nog weinig innovatiefs aan”. Pdf-bestanden met reglementen, waarin staat waar scholen aan moeten voldoen, heb ik uiteindelijk wel gevonden. Bijvoorbeeld de informatie over het profileringsfonds, als extra financiële ondersteuning voor studenten met een functiebeperking. Dit zou toegankelijker moeten zijn. Daarnaast worden protocollen onderwijsinstelling-breed geformuleerd, maar is er nog geen vertaling opleiding specifiek. Liever zie ik terug in de OER, hoe en wat de mogelijkheden zijn om vakken anders te doen.”

“Het is niet dat er minder gedaan wordt, maar anders”

Visie op inclusief onderwijs

Lees hieronder de visie van Shane op inclusief onderwijs.

Lees meer >

Ondanks ADHD, burn-out, financiële problemen en totale stress heeft Shane Pattipeilohy, ervaringsdeskundige hoger onderwijsstudent, zijn leven weer op de rit. Hij geeft zijn mening over inclusief onderwijs en waar kansen liggen ter verbetering:

“Onderwijs dat aansluit bij de student zou modulair vormgegeven moeten worden. Daarbij is het belangrijk dat de onderwijsinstelling zorgt voor passende begeleiding met een erkende studentenpsycholoog. Dit kan ik zeggen als student zonder en met de diagnose van ADHD. Flexibel onderwijs is niet alleen 25% extra tijd voor het maken van toetsen. Je ziet nu doordat we de Coronapandemie hebben meegemaakt, dat de mentale weerbaarheid van alle jongeren kwetsbaar is. De druk is hoog, er is sprake van een pechgeneratie die te maken heeft met financiële druk, geen beschikbare woningen etc. Het kan een verademing zijn voor ieder student (maar vooral ook voor diegene met een functiebeperking) als het ook mogelijk is om deadlines van toetsen/opdrachten te kunnen verzetten. Neem het voorbeeld alternatieven voor toetsing, zoals een mondelinge toets in plaats van een schriftelijke of het maken van een minidocumentaire in plaats van een verslag. Onderwijsinstellingen moeten uitgaan van het sociale model waarmee naar de student zelf wordt gekeken. Zie, hoor en voel aan wat de student nodig heeft.

Onderwijsprofessionals moeten meer doorvragen, ook naar de context. Over wat er nodig is of wat ze zouden kunnen doen. Iedereen die problemen heeft moet kunnen zeggen: dit heb ik nodig. Er is veel onwetendheid, onbegrip en slechte communicatielijnen; het steeds aanvragen van aangepaste toetsvormen bij de examencommissies zou niet nodig moeten zijn. Docenten moeten stoppen met aangeven dat er zaken niet kunnen omdat het nou eenmaal zo is, dat is niet wat ik vraag, ik vraag naar wat er wel kan in wat ik nodig heb. Een extra begeleidend betalend docent kan meer voor elkaar krijgen. Een veelgehoord bezwaar is de werkdruk en dat ze het dan voor alle studenten moeten doen. De student moet met een plan komen wil school alternatieven bieden. Dit zou vastgelegd moeten worden bij de verschillende opleidingen binnen de school. Om naast de vier jaar studietoelage aanspraak te kunnen maken op verlenging van de prestatiebeurs via DUO moet ik steeds opnieuw mijn dossier opsturen en mijn verhaal delen. Deze administratieve handelingen kan en moet efficiënter, dan heeft iedereen daar baat bij. Hoe fijn is het voor studenten als er één keer per maand iemand op school aanwezig is van de GGD, DUO, regionaal maatschappelijk werk of schuldhulpverlening, die specifieke persoonlijke vragen kan beantwoorden tijdens een laagdrempelig spreekuur.”

Tips voor stagebegeleiders en docenten

“Met diagnose ADHD is hyperfocus een kracht. Nadeel is de energie die het kost. Zie het als drie Duracellbatterijen die je in één keer verbruikt. De dagen erna heb je veel tijd nodig om die weer op te laden. Voor mij is het een bepaalde cyclus die niet past in bijvoorbeeld een onderwijsweek van 7 weken… maar wel bij een werkgever. Het is belangrijk dat de werkgever dit kan en wil begrijpen, flexibel is en die weet wat je wil en wat je nodig hebt. Met ADHD vanuit impulsiviteit kan de opdracht groter worden dan het is. Het is fijn als de begeleider met de student dit weer klein en behapbaar kan maken.