Studentervaring | Mark over studeren met autisme
“Openheid en goede begeleiding, daar ligt de kracht.”
We spraken met Mark over zijn ervaringen met studeren en de uitdagingen waarmee hij te maken kreeg vanwege zijn diagnose autismespectrumstoornis. Hij deelde openhartig hoe hij zijn diagnose tijdens zijn studie heeft leren hanteren en gaf praktische tips voor betere begeleiding. Zijn verhaal biedt waardevolle inzichten niet alleen voor onderwijsprofessionals maar ook voor studenten die met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben. Laat je inspireren door zijn ervaringen en ontdek wat écht werkt (en wat je beter kunt vermijden)!
Een zoektocht naar passende begeleiding
Mark heeft in zijn jeugd te maken gehad met verschillende uitdagingen, waaronder vaak wisselen van basisschool en het vinden van de juiste vorm van onderwijs. Hij begon in het reguliere onderwijs en wisselende met speciaal onderwijs. Met goede begeleiding en een pgb ondervond hij geen belemmeringen. Dit gaf hem het zelfvertrouwen om door te stromen naar het vmbo en later de mavo, die hij succesvol afrondde.
Hoewel hij na de middelbare school twijfelde over zijn vervolgstappen, koos hij uiteindelijk voor een vervolgopleiding. Door zijn uitdagingen deed hij langer over deze periode en besloot uiteindelijk te stoppen en te gaan werken. In de werkwereld vond hij comfort in de duidelijkheid van zijn taken en het fijne team waarin hij werkte.
Overgang naar het hbo: eerste studie mislukt door gebrek aan begeleiding
De eerste ervaring in het hoger onderwijs bleek een worsteling. De overstap van het middelbare naar het hoger onderwijs was groot, en het gebrek aan begeleiding maakte het extra lastig. Omdat hij zijn diagnose voor zich wilde houden, vroeg hij geen persoonlijk budget aan. Een ervaring waarbij een docent publiekelijk vroeg aan een medestudent, die aangaf Asperger te hebben, of de studie wel geschikt voor hem was, sloot voor hem veel deuren.
“Ik had begeleiding nodig, maar vroeg er niet om. Ik moest zelf leren mijn angst te overwinnen.”
Een nieuwe start: succes in een creatieve studie
Na een periode van reflectie besloot hij zijn passie te volgen en koos voor een creatieve richting die hem erg aantrok. Hij schreef zich in voor een kunstopleiding en rondde deze succesvol af. Toch was het geen gemakkelijke weg. Door de COVID-19-pandemie was fysieke aanwezigheid moeilijk, wat extra stress opleverde. Ook het ontbreken van structuur in de opleiding was voor hem een uitdaging.
“De opleiding gaf me wel vrijheid, maar wat ik miste was een duidelijke structuur. Uiteindelijk heb ik een coach ingehuurd, buiten de school, en dat heeft me enorm geholpen.”
De introductieweek: overweldigd door prikkels
Tijdens de introductieweek van zijn opleiding ervoer Mark problemen. Voor iemand met Asperger kan een week vol nieuwe indrukken en activiteiten overweldigend zijn, vooral als er weinig structuur is. “Ik had last van de vele prikkels en geluiden. De opbouw van activiteiten was onduidelijk: wat ga je doen, wat wordt er van je verwacht? Die vrijheid zorgde voor een gevoel van controleverlies.”
Impact van Asperger op studiekeuzes en begeleiding
Mark benadrukt hoe belangrijk het is om open te zijn over je ondersteuningsbehoeften. “Je bent bang om anders behandeld te worden als je het vertelt. Toch helpt het enorm om je behoeften kenbaar te maken. Mensen zijn vaak open en er zijn platforms waar je met anderen kunt praten die vergelijkbare ervaringen hebben.”
Beperking bij herstuderen na behalen bachelorsdiploma
Hoewel hij inmiddels een succesvolle carrière in de creatieve sector heeft opgebouwd, voelt hij zich soms nog beperkt. “De creatieve sector is vluchtig, en ik heb wel een netwerk opgebouwd, maar het werk heeft een houdbaarheidsdatum. Ik wil verder studeren, maar door mijn eerdere bachelorsdiploma is het financieel moeilijk om nog een keer een studiebeurs te krijgen.” Hij hoopt dat er een manier is om toch een (pre)master te doen.
Tips voor onderwijsprofessionals: wat kan beter?
Mark heeft enkele belangrijke adviezen voor onderwijsprofessionals over hoe zij studenten met Asperger beter kunnen begeleiden:
- Start met begeleiding, maar bied daarna autonomie: “Autonomie is belangrijk. Goede begeleiding aan het begin helpt, maar laat studenten daarna zelfstandig werken. Dat geeft vertrouwen.”
- Bied duidelijkheid en structuur: “Zorg dat er een concreet plan is, vooral tijdens drukke of chaotische weken zoals de introductie. Te veel vrijheid kan voor chaos zorgen.”
- Creëer mogelijkheden voor anonieme ondersteuning: “Sommige studenten willen hun diagnose niet delen. Er moeten manieren zijn om ondersteuningsbehoeften anoniem te inventariseren.”
Zijn belangrijkste boodschap is duidelijk: “Ik had veel nodig, maar vroeg om het minste. Dat werkte averechts. Zorg ervoor dat studenten zich veilig voelen om om hulp te vragen.”
Geleerde Les: openheid is de sleutel
Terugkijkend zegt Mark dat zijn angst en de stigmatisering rondom zijn diagnose hem jarenlang tegenhielden. “Het was een proces van overleven. Wat ik nu weet, is dat openheid de sleutel is. Door eerlijk te zijn over je behoeften, kun je de juiste ondersteuning krijgen. Dat maakt studeren een stuk makkelijker.”
NB: De diagnose ‘Asperger’ wordt niet meer als officiële diagnose gesteld. Sinds de DSM-5 valt dit onder het bredere autismespectrum.
