Studentervaring | Marcus over studeren met een visuele beperking: drempels bij kennistoetsen

“Maak inzoomen bij de toetsen mogelijk!”
Leraar worden in het basisonderwijs, dat is wat Marcus wil. Als tweedejaars pabo-student aan Fontys Hogeschool laat hij zich met zijn visuele beperking hierdoor niet beperken. Echter is hij niet alleen afhankelijk van de onderwijsinstelling, maar ook van instanties die landelijke toetsen aanbieden. En daar zit juist de bottleneck. Marcus deelt zijn ervaringen en geeft tips voor onderwijsinstellingen en toetsaanbieders zodat ook studenten met een visuele beperking hun opleiding succesvol kunnen doorlopen en afronden.
Studeren aan de pabo met een visuele beperking
“Mijn studie verloopt goed. Het is kleinschalig waardoor iedereen mij kent en wil meedenken als dat nodig is. Mijn zicht is 5 procent, waardoor ik soms wel aanpassingen nodig heb. Ik maak voornamelijk gebruik van vergrotingen om de lesstof en toetsen goed te kunnen zien.”
Vooraf delen van lesstof maakt het verschil
“Het is heel fijn als ik vooraf de PowerPointpresentaties van de lessen krijg. Zo kan ik tijdens de les de presentatie op mijn eigen laptop openen en vergroten. Vaak staan deze van te voren al op de online leeromgeving klaar. Het voordeel hiervan is dat ik vaak tekst uit de PowerPointpresentatie kan kopiëren en niet op papier aantekeningen hoef te maken. In het programma Word kan ik met sneltoetsen op specifieke woorden zoeken waardoor ik begrippen in mijn aantekeningen vaak snel terugvind, mezelf nauwelijks hoef in te spannen en actief aan de les kan blijven deelnemen. Sommige docenten doen dit nog niet, daar kunnen zij zich nog in verbeteren.”
Landelijke toetsen zijn een struikelblok
“We moeten ook verschillende toetsen maken die niet door de onderwijsinstelling zelf zijn gemaakt. Een landelijke kennistoets meet of je over voldoende kennis beschikt. Daar moet je dan wel de mogelijkheid voor krijgen. Dit zijn bijvoorbeeld de toelatingstoetsen, Kennistoets Generiek, Kennistoets Vaardigheden en Wiscat. Vaak moeten we deze in een speciaal online programma maken, wat voor mij erg lastig is.”
“De toelatingstoetsen waren misschien wel de naarste toetsen die ik ooit heb moeten maken ”
“In zo’n speciaal online programma had ik niet de mogelijkheid om de teksten te vergroten. Daardoor moest ik krommer zitten om de tekst en de plaatjes op het scherm goed te kunnen zien. Je rug gaat op den duur pijn doen. Ook krijg je bij dit soort toetsen vaak maar 20 minuten extra tijd. Bij andere toetsen is dat 50 procent van de normale toetstijd. Dat is niet reëel.”
Advies aan makers van landelijke toetsen
“De toetsmakers adviseer ik dan ook om inzoomen bij de toetsen mogelijk te maken. Spraaksoftware gebruik ik zelf niet, maar dat is voor anderen wel weer heel belangrijk.”
Stage lopen met een visuele beperking
“Ik begon al gelijk in het eerste jaar met stage lopen. Stages zijn leuk! De leerlingen zijn niet zoveel bezig met mijn beperking. Ik gebruik wel mijn telefoon om in te zoomen op hun werk. Twee mooie bijkomstigheden voor mij zijn dat ik door het gebruik van mijn telefoon discreet leer omgaan met foto’s en informatie van leerlingen en de leerlingen op hun beurt ervaren dat ik mezelf kwetsbaar durf op te stellen en oplossingsgericht wil denken. Dan worden ze er wel aan herinnert. Ik loop nu stage in groep 8. Daar zijn ze er meer mee bezig en vragen ze me bijvoorbeeld: Ben je daarmee geboren?“
Vooroordelen
“Omdat ik maar voor 5 procent zie, ben ik maatschappelijk blind. Je merkt dat mensen hier wel vooroordelen over hebben. Als ik in de pauze met de leerlingen ga voetballen, lukt dit erg goed en vinden de leerlingen dat heel leuk. Als we na de pauze weer in de klas zijn en ik de antwoorden in de schriften van de leerlingen moeilijk kan lezen, krijgen de leerlingen weer een ‘reality check’.”
