VN-Verdrag | Impact intentieverklaring VU Amsterdam

In 2018 ondertekende de VU Amsterdam de intentieverklaring VN-verdrag. Hiermee sprak de universiteit uit te willen werken aan de inclusiviteit van het onderwijs. Nu, 4,5 jaar later, ging Decaan Bètawetenschappen Guus Schreiber, die eerder de intentieverklaring ondertekende, in gesprek met de ervaringsdeskundige studenten Linde en Karlijn. Wat gaat goed en wat kan beter als het gaat om de inclusiviteit op de VU? Ellen van Veen (ECIO) leidde het gesprek en zet de inzichten hieronder uiteen.

Intentieverklaring VN-verdrag als stok achter de deur

Schreiber zet zich al jaren in om de toegankelijkheid, specifiek de digitale toegankelijkheid, te verbeteren op de VU. Met zelf een visuele beperking ervoer ook hij problemen bij de toegankelijkheid op de VU. De intentieverklaring vond Schreiber dan ook een goede eerste stap richting inclusiever onderwijs.

“In 2018 was er nog geen wet op digitale toegankelijkheid. Ik zag daarom de intentieverklaring als middel om stappen te zetten op dit gebied. Het was een soort stok achter de deur” – Guus

Belang van opnames hoorcolleges

Linde vindt het een goede ontwikkeling dat universiteiten werken aan de inclusiviteit voor studenten met een ondersteuningsbehoefte. Als bachelorstudent Artificial Intelligence met autisme, angststoornis en zichtproblemen ervaart ze verschillende belemmeringen. “Het zijn vooral de hoorcolleges. De combinatie van veel prikkels en veel mensen is echt vreselijk. Ik kan me hierdoor niet focussen op de lesstof. Met het online onderwijs tijdens de coronacrisis, ging het veel beter. Dat was voor mij een verademing. Dat de lessen nu weer fysiek op locatie zijn, is voor mij een grote blokkade voor mijn studieloopbaan.”

Schreiber: “Het mag niet zo zijn dat je van een hoorcollege afhankelijk bent om een vak te volgen. Er moet altijd een mogelijkheid zijn om een passende keuze te maken. Alles wat je tijds- en plaatsafhankelijk maakt en niet op een andere manier aanbiedt, is niet inclusief. Daarom ben ik een grote voorstander van het opnemen van hoorcolleges.”

Karlijn krijgt niet alle gedeelde informatie op de universiteit tot zich, doordat het vaak eenzijdig wordt aangeboden. Ze volgt de master Bioinformatics and Systems Biology. Vanwege een stofwisselingsziekte is ze slechthorend en slechtziend. “Het volgen van lessen kost me veel extra energie en is het lastig om te focussen op de lesstof”. Onlangs is Karlijn tevens gediagnosticeerd met autisme. “Ik krijg niet alles mee, bijvoorbeeld als de docent de lesstof uitlegt en het niet in een lesboek of syllabus staat. Dan moet ik het allemaal onthouden. Dat lukt niet altijd. Ook onduidelijke handschriften zijn voor mij extra lastig.”

Bewustwording docenten

Karlijn ervaart dat docenten het moeilijk vinden om een oplossing te bedenken. “Ze stellen voor om de aantekeningen van een andere student te gebruiken. Maar dan ben ik nog steeds afhankelijk.” Linde loopt hier ook tegenaan. “Vanwege mijn angsten en autisme is het heel moeilijk om aantekeningen te vragen aan een ander. Daar staan docenten niet bij stil.”

Karlijn: “Docenten zijn wel bereid om me te helpen, maar je moet wel vaak zeggen waar je tegen aanloopt. Het zou helpen als er meer wordt ingezet op bewustwording. Ik begreep dat de VU nu werkt aan een module voor nieuwe medewerkers voor meer kennis over studeren met een functiebeperking. Dat kan helpen om docenten bewust te maken dat studeren met een functiebeperking zwaar is en dat daarom sommige studenten minder goed kunnen presteren.”

Inclusief onderwijs is aanpassingen minimaliseren

Schreiber: “Het is goed dat er in de scholing van docenten aandacht hiervoor is. Maar tegelijkertijd vind ik dat je onderwijs zo moet ontwerpen dat er zo min mogelijk studenten aanpassingen nodig hebben. Ik sta er dubbel in. We hebben extra aandacht nodig voor de beperkingen die er zijn. Het gevaar is echter dat er meer aandacht gaat naar de meest voorkomende beperkingen. Dat is niet eerlijk voor mensen met een zeldzame aandoening. Daarnaast ervaren mensen met dezelfde beperking soms ook verschillende blokkades aan. We hebben wel de loketfunctie nodig. Maar de grootste problemen kunnen we denk ik oplossen door het onderwijs anders in te richten, bijvoorbeeld met opnames van colleges. Er zullen voor sommige mensen altijd aanpassingen nodig blijven, maar die kun je wel minimaliseren.”

Linde en Karlijn zijn allebei tevreden over de korte lijnen met studentendecanen en studieadviseurs. Linde: “Ook het aanvragen van voorzieningen gaat goed. Daar wil ik de VU een compliment voor geven.”

Inzicht in ervaren belemmeringen voor iedereen van belang

Zowel Schreiber als de studenten zijn blij met dit gesprek. Schreiber: “Ik vind dat we nog veel meer kunnen doen aan de implementatie van de doelen het VN-verdrag.” De decaan vindt het belangrijk dat ook anderen binnen de VU inzicht krijgen in de ervaren belemmeringen van Karlijn en Linde. Hij gaat zijn best doen om dit te organiseren en Karlijn en Linde werken graag mee.