Onderzoeksdossier | Dyslexie

Het hebben van dyslexie hoeft geen reden te zijn om studievertraging op te lopen of een opleiding te stoppen. Uit onderzoek in Nederland en internationaal blijkt welke belemmeringen studenten kunnen ervaren vanuit dyslexie. Tevens laat onderzoek zien dat studeren met dyslexie goed mogelijk is, vooral wanneer onderwijsinstellingen ruimte bieden voor maatwerk en ondersteuning. Op deze pagina vind je relevante onderzoeken.

Relevante onderzoeken

Nationaal onderzoek:

• Slagen met dyslexie in het hoger onderwijs (2021) | Tussen 2009 en 2015 volgde een grootschalig, longitudinaal onderzoek door Tops et al. in Vlaanderen 100 studenten met dyslexie en 100 controle‑studenten gedurende drie jaar om studievoortgang en resultaten te vergelijken. Studenten met dyslexie bleken lagere prestaties te hebben op lees‑ en spellingtaken en een tragere verwerkingssnelheid dan studenten zonder dyslexie, terwijl algemene intelligentie niet verschilde. Na drie jaar behaalden 57 % van de studenten met dyslexie en 70 % van de controlegroep een bachelordiploma. Studenten met dyslexie hadden significant hogere dropoutcijfers en een grotere kans om tijdens het academiejaar van richting te veranderen of te stoppen. De studie concludeert dat studenten met dyslexie extra uitdagingen ervaren in het hoger onderwijs, maar dat slagen haalbaar is met adequate begeleiding en voorbereiding.

• Perceived negative consequenses of dyslexia: the influence of person and environmental factors (2021) | De studie van Bazen et al. onderzocht hoe persoons‑ en omgevingsfactoren de gepercipieerde negatieve gevolgen van dyslexie in de academische en mentale gezondheidsdomeinen beïnvloeden. Objectieve cognitieve factoren zoals literacy‑vaardigheden en verbale IQ‑scores waren niet significant gerelateerd aan deze percepties. Socio‑emotionele factoren, waaronder zelf‑perceptie van literacyvaardigheden en coping‑vermogen, correleerden met minder ervaren negatieve consequenties. Negatieve reacties uit de academische omgeving (bijv. van docenten en medestudenten) droegen bij aan hogere percepties van angst‑ en depressiegerelateerde consequenties. De resultaten tonen aan dat percepties van nadelige gevolgen van dyslexie niet volledig door objectieve lees‑/schrijfproblemen worden verklaard, maar sterk afhangen van persoonlijke en omgevingscontexten.

Internationaal onderzoek:

• Beyond reading: psychological and mental health needs in adolescents with dyslexia (2024) | De studie onderzocht bij 95 adolescenten met dyslexie (waarvan een subgroep met comorbide ADHD) de psychologische en mentale gezondheidsproblemen in vergelijking met een controlegroep zonder dyslexie. Met behulp van zelfrapportages en door ouders en leerkrachten ingevulde SDQ‑vragenlijsten werden internaliserende (bijv. angst, depressie) en externaliserende gedragsproblemen gemeten. Zowel dyslectische adolescenten als degenen met dyslexie + ADHD rapporteerden significant meer internaliserende en externaliserende problemen dan de controle‑groep. De auteurs concluderen dat mentale gezondheidsproblemen bij adolescenten met dyslexie (en met name bij comorbiditeit) vroegtijdig moeten worden herkend en behandeld door onderwijsprofessionals.

• More than words: anciety, self-esteem and behavioral problems in children and adolescents with dyslexia (2023) | De studie van Zuppardo et al. onderzoekt psycho‑affectieve en gedragsproblemen bij kinderen en adolescenten met dyslexie vergeleken met leeftijdsgenoten zonder dyslexie. Metingen van angst (in verschillende dimensies), zelfvertrouwen en gedragsproblemen toonden aan dat dyslectische deelnemers significant hogere angstniveaus en lagere zelfwaardering hadden in sociale en academische contexten. De ernst van deze psycho‑affectieve symptomen correleerde met leesvaardigheid en kan de academische en emotionele ontwikkeling beïnvloeden. De auteurs concluderen dat interventies niet alleen cognitieve leesproblemen maar ook angst en zelfbeeld moeten adresseren om onderwijsuitkomsten te verbeteren.
  

• Relationship between dyslexia and the academic performance (2022) | Het onderzoek van Kundi et al. analyseert hoe het bewustzijn van docenten de relatie beïnvloedt tussen het identificeren van studenten met dyslexie, klasmanagement en academische prestaties. Zowel directe als indirecte relaties tussen dyslexie‑gerelateerde factoren en academische prestaties waren positief en significant. De studie concludeert dat docenten‑ en ouderparticipatie én docentbewustzijn cruciale mediatorrollen spelen in het verbeteren van academische uitkomsten voor studenten met dyslexie.