Onderzoeksdossier | Autisme

Studeren met autisme hoeft geen reden te zijn om studievertraging op te lopen of een opleiding te stoppen. Uit onderzoek in Nederland en internationaal blijkt welke belemmeringen hierbij studenten kunnen ervaren. Tevens laat onderzoek zien dat studeren met een autisme goed mogelijk is, vooral wanneer onderwijsinstellingen ruimte bieden voor maatwerk en ondersteuning. Op deze pagina vind je relevante onderzoeken.

Relevante onderzoeken

Nationale onderzoeken

• Study progression and succes of autistic students in higher education (2022) | Het proefschrift van Bakker onderzoekt de studievoortgang en het studiesucces van studenten met autisme in het hbo/wo. De resultaten tonen aan dat deze studenten een verhoogd risico hebben op studievertraging en uitval in vergelijking met niet-autistische studenten. Factoren zoals psychische problematiek, beperkte toegankelijkheid van voorzieningen en onvoldoende afstemming van ondersteuning spelen hierbij een belangrijke rol. Het onderzoek onderstreept het belang van systematische, vroegtijdige en gepersonaliseerde ondersteuningsmaatregelen binnen het hoger onderwijs.

• Special interests and inclusive academic learning: an autistic perspective (2018) | Van Boven verkent in dit onderzoek de rol van speciale interesses van autistische studenten binnen het academisch leerproces vanuit een autistisch perspectief. De studie laat zien dat speciale interesses kunnen bijdragen aan motivatie, diepgaand leren en academische betrokkenheid. Wanneer deze interesses worden erkend en geïntegreerd in het onderwijs, ervaren studenten meer eigenaarschap en studiesucces. Tegelijkertijd blijken onderwijscontexten vaak onvoldoende flexibel om deze interesses effectief te benutten. Het onderzoek pleit voor inclusieve didactische benaderingen waarin speciale interesses worden gezien als een kracht in plaats van een belemmering.

• A multi-method assessment of study strategies in higher education students with an autism spectrum disorder (2017) | Dit onderzoek maakt gebruik van een multi-method benadering om studie­strategieën van studenten met een autisme in het hoger onderwijs te analyseren. De resultaten tonen aan dat deze studenten andere patronen van plannen, monitoren en reguleren van leren laten zien dan niet-autistische studenten. Met name metacognitieve en zelfregulerende strategieën blijken minder consistent te worden toegepast. Tegelijkertijd gebruiken studenten met ASS vaak effectieve cognitieve strategieën, zoals diepgaande verwerking van leerstof. De studie benadrukt het belang van gerichte ondersteuning bij het ontwikkelen van zelfregulatievaardigheden om studiesucces te bevorderen.

Internationale onderzoeken

• Language Preferences in the Dutch Autism Community (2023): Dit onderzoek onderzocht de voorkeur voor identiteit-eerst taal (IFL) versus persoon-eerst taal (PFL) onder 215 volwassenen uit de Nederlandse autismegemeenschap. De resultaten tonen aan dat een sterkere identificatie met de autismegemeente en een latere leeftijd bij diagnose samenhangen met een voorkeur voor IFL en een zwakkere voorkeur voor PFL.
  
• A systematic review of firsthand experiences and supports for students with autism (2021) | Deze systematische literatuurreview brengt de ervaringen van studenten met autisme in het hoger onderwijs in kaart, evenals de ondersteuningsvormen die zij als helpend ervaren. De resultaten laten zien dat studenten zowel academische als sociale en sensorische uitdagingen ondervinden binnen onderwijsinstellingen. Effectieve ondersteuning wordt gekenmerkt door individualisering, voorspelbaarheid en begrip van autismespecifieke behoeften. Tegelijkertijd ervaren studenten barrières zoals onvoldoende kennis bij docenten en beperkte toegankelijkheid van voorzieningen. De review concludeert dat structurele, studentgerichte ondersteuning essentieel is om studiesucces en welzijn van studenten met autisme te bevorderen.

• Hoe zit het nu met empathie bij studenten met autismespectrumstoornis (2018) | Dit onderzoek van SIHO ontkracht de mythe dat mensen met autisme geen empathie zouden hebben. Het bespreekt de neurobiologische basis van autisme, waaronder afwijkende hersenontwikkeling, zoals een overmatige hersengroei in de vroege jaren en een verhoogde lokale hersenconnectiviteit. Empathische accuraatheid, het vermogen om de gevoelens en gedachten van anderen te begrijpen, is bij volwassenen met autisme vaak aanwezig, ondanks dat het meer moeite kost om de grotere context te begrijpen. Het onderzoek benadrukt dat empathie mogelijk is, maar vaak op een andere manier wordt ervaren.
  

• Higher education experiences of students with autism spectrum disorder (2014) | Dit onderzoek beschrijft de ervaringen van studenten met autisme in het hoger onderwijs, met aandacht voor zowel academische als sociale aspecten. Studenten rapporteren uitdagingen op het gebied van sociale interactie, communicatie, prikkelverwerking en organisatie van studieactiviteiten. Daarnaast blijkt dat onduidelijke verwachtingen en een gebrek aan begrip binnen onderwijsinstellingen belemmerend werken. Tegelijkertijd ervaren studenten positieve factoren zoals inhoudelijke interesse, autonomie en ondersteunende relaties als helpend. Het onderzoek concludeert dat inclusieve onderwijspraktijken en toegankelijke ondersteuning essentieel zijn voor het welzijn en studiesucces van studenten met autisme.