Handreiking | Inzichten en tips voor het organiseren van studentenparticipatie

Deze handreiking biedt inzichten en praktische tips om studenten, inclusief studenten met een ondersteuningsbehoefte, actief te betrekken bij beleid en onderwijsontwikkeling. De inhoud is gebaseerd op literatuuronderzoek en gesprekken met studenten die hun ervaringen deelden.

Wat biedt de handreiking?

Het eerste deel beschrijft waarom studentenparticipatie essentieel is voor kwalitatief en rechtvaardig onderwijs. In het tweede deel vind je concrete aanbevelingen om participatie van studenten met een ondersteuningsbehoefte te versterken. Daarbij wordt aandacht besteed aan diversiteit binnen deze groep: studenten kunnen verschillende vormen van ondersteuning nodig hebben – van een functiebeperking tot persoonlijke of familiaire omstandigheden.

Voor wie is de handreiking?

De handreiking is ontwikkeld voor beleidsmakers, docenten, ondersteuners en studenten die willen bijdragen aan inclusief en participatief onderwijs. Ze helpt bij het creëren van een leeromgeving waarin elke student, ongeacht ondersteuningsbehoefte of persoonlijke omstandigheden, zijn of haar stem kan laten horen.

6 tips voor het organiseren van studentenparticipatie

1. Geef duidelijke informatie over participatiemogelijkheden.
2. Bied meerdere mogelijkheden om te participeren. Sluit aan bij studenten met verschillende voorkeuren, behoeftes en belemmeringen, zodat zij zich kunnen laten horen. Denk hierbij aan: Tijd (tijdsbestek/tijdstip) – Vorm -Anoniem of niet – Fysiek of online.
3. Train de studenten. Voor het opdoen van vaardigheden en kennis om effectief te participeren. Voor velen is het de eerste keer. Zorg dat zij zich hierop kunnen ontwikkelen met bijvoorbeeld een training over advies geven en wet- en regelgeving.
4. Neem ideeën en ervaringen van studenten serieus. Studenten met een ondersteuningsbehoefte, die willen participeren, zijn intrinsiek gemotiveerd. Zij willen drempels weghalen voor ook andere studenten die belemmering ervaren.
5. Bied een (financiële) vergoeding. Zoals een cadeaubon, lunch of geldbedrag: een realistische vergoeding die aansluit bij de verrichte inspanningen. Sommigen hebben een uitkering, dan kan bijverdienen hierop invloed hebben. Houd hier rekening mee!
6. Geef een terugkoppeling. Laat áltijd weten wat er met de input is gedaan en licht dat toe. Blijf vooral in gesprek met studenten. Bijvoorbeeld met een evaluatiemoment.

Onderzoek naar inclusieve studentenparticipatie en medezeggenschap binnen het mbo

Op maandag 31 oktober 2022 reikt JOBmbo hun tweejarig kwalitatief onderzoek naar de vertegenwoordiging van mbo-studenten in studentmedezeggenschap uit aan minister Robbert Dijkgraaf. Dit gebeurt op de MBO Medezeggenschapsdag, georganiseerd door JOBmbo en het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap. Deze dag staat in het teken van het vieren van de medezeggenschap van mbo-studenten.

Het onderzoek Jij Beslist Mee 4.0 laat zien dat volwaardige medezeggenschap van een diverse afspiegeling mbo-studenten op landelijk- en instellingsniveau nog lang niet vanzelfsprekend is. In het mbo zijn centrale studentenraden verplicht, maar er is meer nodig om te zorgen dat kansen tot medezeggenschap gelijker verdeeld worden onder de studentenpopulatie. Dat BOL-studenten en niveau 4-studenten oververtegenwoordigd zijn in de medezeggenschap, is volgens het onderzoek van JOBmbo duidelijk verklaarbaar. Op veel instellingen is een centrale studentenraad de voornaamste of de enige manier om te participeren op instellingsniveau. Deelname aan een centrale studentenraad spreekt slechts een kleine groep mbo-studenten aan.

Een van de conclusies vanuit het onderzoek van JOBmbo naar studentenparticipatie ‘Jij Beslist Mee 4.0’ is dat je voor het vergroten van betrokkenheid structureel, planmatig en vanuit een gedeelde visie moet werken aan inclusieve studentenparticipatie. Zoals met een participatiebeleid waarbij cultuur, participatievormen, studentennetwerken en infrastructuur een belangrijke rol spelen. Naast de onderzoeksresultaten bevat het rapport ook advies over wat nodig is om op duurzame wijze meer verschillende studenten te betrekken bij hun onderwijs op landelijk en instellingsniveau.

Direct aan de slag!

Check de downloads en ontdek hoe jij samen met studenten kunt bouwen aan een omgeving waarin iedereen kan meedoen.