Infosheet | Begeleiden van studenten met dyslexie

Dyslexie kan invloed hebben op lezen, schrijven, spellen en het verwerken van geschreven informatie. Dat kan ervoor zorgen dat bepaalde studieactiviteiten meer tijd en energie vragen, bijvoorbeeld bij lange teksten, schriftelijke opdrachten, toetsen of het maken van aantekeningen. Dit zegt niets over de intelligentie, motivatie of vakinhoudelijke kennis van een student.

Welke belemmeringen een student ervaart, verschilt per persoon en per onderwijssituatie. Goede begeleiding begint daarom met luisteren naar wat de student nodig heeft en kijken hoe onderwijs, toetsing en ondersteuning daarop kunnen aansluiten.

Wat biedt de infosheet ?

Deze infosheet geeft praktische handvatten om belemmeringen te herkennen, ondersteuning passend te organiseren en het onderwijs toegankelijker en neuro-inclusiever in te richten.

Voor wie is de infosheet ?

Deze infosheet is bedoeld voor docenten, onderwijsontwikkelaars en begeleiders die studenten met dyslexie ondersteunen. Je vindt hierin praktische tips en adviezen om signalen van dyslexie te herkennen en studenten passend te begeleiden bij verschillende studieactiviteiten, van lessen en toetsen tot stage en afstuderen.

Kenmerken van dyslexie

Dyslexie kan zich per student anders uiten. Sommige studenten ervaren vooral belemmeringen bij lezen, anderen meer bij schrijven, spelling of het verwerken van informatie. Daarnaast heeft iedere student eigen talenten en kwaliteiten.

Kwaliteiten

• Groot inzicht in de vakinhoud en denken vanuit overzicht.
• Gedegen informatieopname en toepassing.
• Visueel ingesteld met een sterk logisch en creatief denkvermogen.
• Praktisch probleemoplossend vermogen.

Uitdagingen

• Lezen: traag lezen, moeite met het richten van aandacht op betekenisvolle inhoud, moeite met het lezen van moeilijke woorden.
• Schrijven: traag schrijven, moeite met gelijktijdig luisteren en aantekeningen maken, problemen met het ordenen van informatie.
• Samenvatten en onthouden: Moeite met het samenvatten van informatie, onthouden van termen, en het concentreren onder tijdsdruk.

Tips voor het begeleiden van studenten met dyslexie

De mate van belemmering verschilt per student, en het is belangrijk om met de student in gesprek te gaan om te begrijpen wat hen het beste helpt. Hier volgen enkele tips per onderwijsactiviteit:

Contacturen (hoorcolleges, werkgroepen)

• Zorg voor puntsgewijze samenvattingen en hand-outs.
• Gebruik visuele ondersteuning (afbeeldingen, tabellen).
• Neem colleges op en zet deze online.
• Sta het gebruik van laptops toe.
• Bied ondersteuning bij het plannen van studieactiviteiten.
• Bied een rustige ruimte voor het lezen van materiaal.
• Laat medestudenten voorlezen indien nodig.

Toetsing en examinering

• Gebruik een schreefloos lettertype (zoals Verdana), minimaal lettergrootte 12 en regelafstand 1,5.
• Geef extra tijd voor het lezen van teksten en het formuleren van antwoorden.
• Sta het gebruik van een laptop (zonder internet) toe.
• Rekent spel- en grammaticafouten niet mee, tenzij ze onderdeel zijn van de toets.
• Bied alternatieven voor schriftelijke toetsen, bijvoorbeeld mondelinge toetsen.
• Sta het gebruik van spraak- of voorleessoftware toe.
• Gebruik kladpapier voor aantekeningen.
• Vermijd complexe zinnen en lange inleidende teksten.

Zelfstandige studietaken

• Bied ondersteuning bij het plannen van studietaken.
• Zorg voor een duidelijk overzicht van belangrijke termen, namen en inhoud.
• Laat schriftelijke werk door anderen controleren (mits dit geen onderdeel is van de eindtermen).
• Sta het gebruik van spraak- of voorleessoftware toe.

Stage- en afstudeeropdrachten/scripties

• Bespreek vooraf hoe de student met dyslexie om kan gaan tijdens de stage.
• Zoek een stageplaats die past bij de mogelijkheden en belemmeringen van de student.
• Laat schriftelijke werk controleren door anderen (mits dit geen onderdeel is van de eindtermen).

Direct aan de slag!