Best practices | Inclusief naar werk

“Inspiratie met internationale inzichten en aanpakken.”

In september 2023 kwam het LINK-netwerk bijeen tijdens een hybride bijeenkomst in Slovenië. Het LINK-netwerk is een  samenwerkingsverband van internationale organisaties die zich inzetten voor toegankelijker en inclusiever onderwijs. De overgang van studenten naar de arbeidsmarkt was het centrale thema van deze bijeenkomst. Ervaringen, uitdagingen en goede voorbeelden werden gedeeld.

Wat bieden de inzichten?

Tijdens de bijeenkomst zijn unieke behoeften en uitdagingen uitgelicht waarmee studenten en afgestudeerden met een functiebeperking worden geconfronteerd bij hun zoektocht naar werk, vooral wanneer het hun eerste baan betreft. Denk aan samenwerkingen tussen onderwijsinstellingen en bedrijven, stageprogramma’s en passende loopbaanbegeleiding bij het begeleiden van studenten naar werk.

Voor wie is het bedoeld?

De best practices zijn interessant voor beleidsmakers, werkgevers, HR-professionals, docenten en studiebegeleiders.

Internationale voorbeelden van begeleiding naar werk

Inzicht in ervaren obstakels bij toetreding op de arbeidsmarkt

Tijdens de bijeenkomst werden de unieke behoeften en uitdagingen uitgelicht waarmee studenten en afgestudeerden met een functiebeperking worden geconfronteerd bij hun zoektocht naar werk, vooral wanneer het hun eerste baan betreft. Agnes, een afgestudeerde van de Universiteit van Maribor, deelde haar persoonlijke reis en lichtte de hindernissen toe die ze moest overwinnen. Ze benadrukte dat haar keuze voor haar opleiding niet uitsluitend was gebaseerd op haar interesses, maar sterk werd beïnvloed door de toegankelijkheid van het faculteitsgebouw. Haar oorspronkelijke voorkeur was om Rechten te studeren. Echter, ze ontdekte al snel dat het gebouw geen lift had, waardoor het ontoegankelijk voor haar was. Deze realiteit benadrukt de obstakels waarmee studenten zoals Agnes worden geconfronteerd bij de toegang tot onderwijs, vaak met compromissen in hun academische streven en keuzes.

Met hulp van DSIS Slovenië, de Sloveense vereniging van gehandicapte studenten, begreep Agnes het belang van het opdoen van praktische ervaring tijdens haar opleiding. Haar vrijwilligerswerk en betrokkenheid bij studentenprojecten droegen enorm bij aan de ontwikkeling van haar professionele vaardigheden. Deze ervaringen zijn voor alle studenten zeer waardevol, zeker bij hun eerste stap op de arbeidsmarkt. Echter is het nog belangrijker voor studenten die het risico lopen om gestereotypeerd of verkeerd begrepen te worden door potentiële werkgevers. Na haar afstuderen stond Agnes voor dilemma’s over het al dan niet openbaar maken van haar beperking op haar cv en tijdens sollicitatiegesprekken. Het verhaal van Agnes is geen uitzondering. Het lijkt op wat veel jongeren, met een beperking of ondersteuningsbehoefte, meemaken in de lidstaten van het LINK-Netwerk. Dit maakt ons vastberadener om te pleiten voor eerlijke behandeling en gelijke kansen voor alle studenten en afgestudeerden.

Ondersteuning voor een inclusieve arbeidsmarkttransitie

Verschillende best practices, voor ondersteuning van studenten tijdens hun overstap van school naar werk, werden besproken. Enkele voorbeelden zijn:

• WAM programma in Ierland | Het WAM (Willing Able Mentoring)-programma is een voorbeeld van effectieve loopbaanbegeleiding en ondersteuning voor studenten die obstakels ervaren. WAM heeft tot doel de toegang tot de arbeidsmarkt voor afgestudeerden met een beperking te bevorderen en de capaciteiten van werkgevers op het gebied van inclusie van werknemers met een beperkingte vergroten door samenwerking bij werkervaringsplaatsen. WAM werkt samen met bedrijven en heeft inmiddels al meer dan 600 stageplaatsen voor afgestudeerden met een handicap geboden. Het bevordert wederzijdse voordelen voor zowel afgestudeerden als werkgevers. AHEAD is de uitvoerende organisatie van het WAM-programma en fungeert dus als de verbindende schakel tussen bedrijven en afgestudeerden. De loopbaanbegeleiding en ondersteuningselementen die in het WAM-programma worden geïmplementeerd, zijn interessante voorbeelden voor andere loopbaanbegeleidingscentra of loopbaanadviseurs in onderwijsinstellingen.
• Evenbreak in het Verenigd Koninkrijk | Evenbreak is een vacaturebank voor werkzoekenden met een beperking. Op het online platform kunnen worden gezocht naar banen bij inclusieve werkgevers. Het platform fungeert als verbindingsdienst tussen werkzoekenden en werkgevers, maar biedt ook loopbaanadvies dat specifiek is voor mensen met een beperking. Het geeft bijvoorbeeld informatie over strategieën voor het zoeken van werk en de vraag of het al dan niet openbaar maken van een beperking relevant is.
• AXS Passport in het Verenigd Koninkrijk | Dit is een hulpmiddel waarmee individuen hun specifieke behoeften en aanpassingsvereisten kunnen delen met personen naar keuze, wat hen tijdens sollicitatiegesprekken op de werkplek sterker maakt.

Toekomstige mogelijkheden in inclusieve loopbaanbegeleiding

Het LINK-netwerk erkent de uitdagingen waarmee loopbaanbegeleidingscentra en loopbaanadviseurs in hoger onderwijsinstellingen worden geconfronteerd. Het hoofd van het Loopbaanbegeleidingscentrum van de Universiteit van Maribor en een loopbaanadviseur presenteerden hun uitdagingen tijdens de bijeenkomst en illustreerden dat individualisatie van loopbaanbegeleiding onmogelijk is vanwege het grote aantal studenten (ongeveer 13.000 in het geval van de Universiteit van Maribor). Ze benadrukten de behoefte aan gestandaardiseerde en inclusieve loopbaanbegeleidingsinformatie om ervoor te zorgen dat alle studenten, inclusief die met een handicap en aanvullende behoeften, toegang hebben tot essentiële loopbaanbegeleidingsbronnen.

Holistische ondersteuning

Het LINK-netwerk stelt de toekomstige mogelijkheid voor dat onze organisaties nauwer samen gaan werken met loopbaanbegeleidingscentra om een holistische ondersteuning te verbeteren. Samen kunnen we bijdragen aan sterkere loopbaanbegeleiding voor alle studenten, inclusief degenen die extra uitdagingen ondervinden bij het zoeken naar werk na hun afstuderen. Het LINK-netwerk zal blijven werken aan initiatieven en hulpmiddelen voor loopbaanbegeleidingscentra, loopbaanadviseurs en bedrijfscoaches die kunnen helpen om de overgang naar de arbeidsmarkt meer inclusief te maken. Blijf op de hoogte voor verdere updates van het LINK-netwerk.