Handreiking | Genderinclusief: stage en overgang naar werk

Deze handreiking geeft inzicht in de belemmeringen die genderdiverse studenten ervaren en de manier waarop onderwijsinstellingen hen kunnen ondersteunen om hun onderwijsinstelling zo in te richten dat alle studenten zich welkom voelen.

Wat biedt de handreiking?

Met deze handreiking willen we je inspireren en handvatten bieden voor het werken aan een genderinclusieve onderwijsinstelling waar alle studenten zich welkom voelen. Maar ook willen we jou kennis geven over genderdiversiteit die je kan delen met collega’s en studenten.

Voor wie is de handreiking?

Deze handreiking is geschreven door ECIO en Transgender Netwerk Nederland. De handreiking is voor onderwijsprofessionals zoals studieloopbaanbegeleiders, studieadviseurs, studentendecanen en docenten. Maar ook voor genderdiverse studenten die zelf op zoek zijn naar meer informatie over studeren en genderdiversiteit of hun onderwijsinstelling bewust willen maken op welke manier deze zich kan inzetten om meer genderinclusief te worden.

Introductie

Transgender studenten kunnen bij het vinden van een stage of het maken van de overstap naar werk extra belemmeringen ervaren. Zo kunnen studenten twijfelen of zij hun genderidentiteit wel of niet moeten benoemen tijdens een sollicitatiegesprek, of lopen ze vast omdat medische afspraken het lastig maken om het voorgeschreven aantal stage-uren te halen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de arbeidsmarktpositie van transgender personen achterblijft bij die van cisgender personen. De LHBT Monitor (2022) laat zien dat transgender personen minder vaak werkzaam zijn en vaker een uitkering ontvangen. Daarbij is de positie van trans vrouwen gemiddeld nog kwetsbaarder dan die van trans mannen. Discriminatie op de werkvloer speelt bovendien een grote rol: in het Inclusion4All-onderzoek van Transgender Netwerk Nederland gaf 45% van de transgender personen aan discriminatie te ervaren van collega’s.

Als onderwijsprofessional kun je een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van transgender studenten bij het vinden van een passende stageplek en bij hun overgang van studie naar de arbeidsmarkt. Met de juiste begeleiding, begrip en kennis kunnen drempels worden verlaagd en kansen worden vergroot.

Openheid over genderdiversiteit

Bij het zoeken naar een stage of het vinden van een baan is het belangrijk om voor jezelf na te gaan of je jouw werkgever of stagebegeleider wilt vertellen over je genderidentiteit. Er is geen goed of fout antwoord; het gaat erom wat voor jou prettig en veilig voelt.

Als je tijdens je stage of werk medische afspraken hebt, zoals ziekenhuisbezoeken of gesprekken met een psycholoog, kan het helpen om dit vooraf te bespreken. Door je begeleider of werkgever tijdig te informeren, kun je samen zoeken naar oplossingen voor gemiste uren, bijvoorbeeld door deze op een ander moment in te halen. Dat geeft rust en duidelijkheid voor beide kanten.

Sommige studenten kiezen ervoor vooraf hun genderidentiteit te delen omdat ze het belangrijk vinden dat een werkgever open en inclusief is. Het kan een manier zijn om te ontdekken of een organisatie echt bij je past. Aan de andere kant bestaat ook het risico dat je door transfobie minder kans maakt op een uitnodiging voor een gesprek. Daarom is het belangrijk om bewust te kiezen of, wanneer en met wie je dit wilt delen. Je kunt er ook voor kiezen je identiteit alleen te bespreken met mensen voor wie het echt relevant is, zoals een vertrouwenspersoon of manager.

Weet daarnaast dat het verboden is om iemand niet aan te nemen vanwege transgender-zijn. Als je het gevoel hebt dat dit tóch is gebeurd, kun je terecht bij een antidiscriminatiebureau via discriminatie.nl.

Opbouw van een cv

Bij het zoeken naar een baan kan het voorkomen dat transgender studenten minder werkervaring hebben opgedaan dan andere studenten. Uit onze uitvraag blijkt dat dit door verschillende factoren kan komen: psychische klachten, concentratieproblemen, of het hebben van veel afspraken met psychologen en andere medische professionals. Dit kan als gevolg hebben dat studenten ook minder tijd en energie hebben voor bijbanen en extra werkzaamheden naast de studie, die helpen bij het opbouwen van een CV.

Een stage is daarom een belangrijke plek om eerste werkervaring op te doen en relevante vaardigheden te ontwikkelen. Ook vrijwilligerswerk, recent of in het verleden, kan een waardevolle toevoeging zijn aan een CV. Wanneer een student minder werkervaring heeft, kan dit bovendien in de motivatiebrief worden toegelicht. Daarbij is het goed om de focus te leggen op positieve kwaliteiten, persoonlijke groei en relevante ervaringen die wél zijn opgedaan. Zo krijgt een werkgever een volledig en genuanceerd beeld van de kandidaat.

Organisaties en hulp binnen de onderwijsinstelling

Als transgender student kun je verschillende vormen van ondersteuning inschakelen bij de zoektocht naar een passende stage of baan. Jobcoaches kunnen bijvoorbeeld helpen vóór, tijdens en na een transitie bij het vinden van een geschikte werkgever. Trans Werkt Nederland biedt arbeidsmarktbegeleiding die specifiek gericht is op transgender personen. Daarnaast zijn er organisaties die werkgevers ondersteunen bij het creëren van een inclusieve werkvloer voor trans mensen. Hiervoor kun je onder andere terecht bij Transgender Netwerk Nederland.

Binnen de onderwijsinstelling zelf zijn er ook diverse ondersteuningsmogelijkheden. Zo kunnen studenten terecht bij career counseling, studieadviseurs en studentendecanen. Zij hebben vaak specialistische kennis en kunnen meedenken over jouw persoonlijke situatie en wensen. Veel instellingen hebben bovendien een stagebureau. Daar zijn bedrijven bij aangesloten die regelmatig stagiairs aannemen van de opleiding. De onderwijsprofessionals die bij het stagebureau werken hebben vaak een goed beeld van hoe inclusief een organisatie is, en kunnen helpen inschatten of een stageplek past bij jouw behoeften en situatie.

Direct aan de slag!

Deze informatie is onderdeel van de publicatie ‘Genderdiversiteit in het hoger onderwijs’. Een uitgave van ECIO en Transgender Netwerk Nederland (2022). De volgende onderwerpen die hierin centraal staan, zijn:

• Een genderinclusief en veilige leeromgeving
• Studentenwelzijn en psychische klachten
• Studievertraging, verzuim en financiële ondersteuning
• Stage en werk
• Informatievoorziening binnen en buiten de onderwijsinstelling.