UDL | Onderwijsaanpak van Hogeschool Leiden

.

Annelies Hooftman werkt inmiddels tien jaar bij het Studentendecanaat van Hogeschool Leiden. Naast leiding geven aan het Studentendecanaat begeleidt ze als studentendecaan ook studenten met een functiebeperking. Enthousiast is Annelies over UDL, oftewel Universal Design for Learning. Een aanpak waarmee je het onderwijs zo inricht dat het voor iedereen toegankelijk is. Annelies vertelt over de aanpak van inclusiever onderwijs binnen de hogeschool. (2022)

Beleidsaanpak Studeren met een functiebeperking

Hogeschool Leiden heeft sinds 2012 een hogeschoolbreed beleidsplan: Studeren met een Functiebeperking. Er is lang aan gewerkt. Het Studentendecanaat is verantwoordelijk voor de uitvoering van het plan en schrijft ieder jaar, na een evaluatie van het voorgaande jaar, procedures voor opleidingsmanagers en de examencommissie. Het gaat om procedures over de uitvoering van het beleid in de praktijk. Aan de hand van de jaarrapportage bespreken we de resultaten met de opleidingsmanager. De cijfers uit die rapportage zijn nu voor het eerst echt betrouwbaar. Denk aan cijfers over het aantal studenten met ADHD, of chronische ziekte. Langzaam maar zeker wordt dat steeds inzichtelijker. Daarnaast is er een kwaliteitsmanager om het proces rondom studeren met een functiebeperking nog beter meetbaar te maken. Hoe beter we alles in kaart brengen, hoe beter we kunnen zien wat er speelt rondom de student: hoeveel procent valt per jaar uit, hoeveel procent haalt de propedeuse et cetera. Ook zien we bij faculteiten verschil in soort functiebeperkingen. Bij verpleegkunde zien we bijvoorbeeld meer studenten met dyslexie.

Met studentpsychologen meer kennis in eigen huis

Als studentendecaan houd ik me bezig met de intake en het informeren en begeleiden van studenten. Binnen de faculteit is er ook een contactpersoon voor studeren met een functiebeperking; een belangrijke spil bij het verder begeleiden van de student dicht bij de opleiding. Sinds september 2020 hebben we studentenpsychologen aan het Studentendecanaat kunnen toevoegen. Zij begeleiden alle studenten die aangemeld worden. Ikzelf ben als studentendecaan deels verbonden aan de faculteit Science & Technology. Deze versterking van het team is een pilot. Het is heel fijn, want dit brengt meer kennis in eigen huis. Elke dinsdag hebben we overleg met het team over onder andere casuïstiek, en indien nodig zoeken we elkaar daarbuiten ook op. Daarnaast is er, indien nodig, ook overleg met de psycholoog of ambulant begeleider van de student. We schrijven brieven voor de huisarts, als we merken dat de student een drempel ervaart om daar zelf naartoe te gaan. Dat doen we overigens alleen met toestemming van de student. Er zijn grenzen van wat er binnen de school kan. Daarom zoeken we ook ondersteuning buiten de school. Als de student het goed vindt, kunnen ouders meekomen en maken we samen afspraken. Ouders kunnen hun kind bijvoorbeeld ondersteunen met het plannen van bepaalde zaken.

Tijdig belemmeringen in kaart

Het werkt goed bij Hogeschool Leiden om studenten zo snel mogelijk, liefst vóór de start van de studie, al bij de studentendecaan te krijgen. Zo kunnen we iedereen goed en op tijd informeren en hebben we tijdig, al voor of rond de start van het studiejaar, in kaart wat de belemmeringen zijn en welke (toets)voorzieningen helpend kunnen zijn. Daarna hebben we uiteraard contact met de student of de voorzieningen voldoende helpen en of dat deze leiden tot voldoende studiesucces. Deze vroegtijdige benadering werkt goed.

Wanneer doorsturen?

Binnen de school zijn de lijnen kort: we hebben veel contacten met studieloopbaanbegeleiders en opleidingsprofessionals die weten wanneer ze kunnen doorsturen en naar wie. De mensen in de opleidingen signaleren als eerste als er problemen zijn.

”Door docenten en studieloopbaanbegeleiders verder te professionaliseren, willen we inzetten op preventie” – Annelies Hooftman

Zo kunnen we snel de juiste hulp bieden, zodat studievertraging zoveel mogelijk beperkt wordt. Als studentendecaan volgen we ook tal van cursussen over angst, stress of rouwverwerking bijvoorbeeld. We zijn ook aangesloten bij het Landelijk Netwerk Studentenwelzijn en delen we best practices met elkaar.

Tip voor het begeleiden van studenten

Wat ik anderen wil meegeven in de begeleiding is het bespreekbaar maken welke belemmeringen ervaren worden. Hier is soms een taboe op. De student wil bij een nieuwe studie vaak met een schone lei beginnen. We waken er daarom voor dat niet iedereen in de school weet van de problematiek. Maar door naar ons als student wel open te zijn, kunnen we de juiste ondersteuning bieden. Voor docenten is mijn wens dat er bij de training ‘basiskwalificatie didactische bekwaamheden’ een aparte module komt over het signaleren en bespreekbaar maken van belemmeringen en de begeleiding van studenten met een ondersteuningsbehoefte. Zo leren ze meer over hoe ze het gesprek met deze studenten aan kunnen gaan.