Studentervaring | Kyra over studeren met vermoeidheid en pijnklachten: fysieke toegankelijkheid en voorzieningen

Vanwege een bindweefselstoornis ervaart Kyra vermoeidheid, pijn en misselijkheid tijdens haar studie aan de EUR. Ze volgt de Master Social Inequalities en werkt aan haar scriptie voor een tweede bachelor in Filosofie van een Specifiek Wetenschapsdiscipline. Passende begeleiding en voorzieningen zijn nodig zodat ze haar studie optimaal kan doorlopen en afronden. Omdat Kyra vaak gebruikmaakt van een handbewogen rolstoel zijn fysieke toegankelijkheid en passende voorzieningen voor haar van groot belang. Haar ervaringen en tips zijn eyeopeners voor zowel onderwijsprofessionals als studenten met en zonder ondersteuningsbehoefte.

“Veel gebouwen zijn niet fysiek toegankelijk, hierdoor moet ik soms lessen missen”

Uitdagingen bij fysieke toegankelijkheid

“Een van de grootste uitdagingen is dat veel van de universiteitsgebouwen niet toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers. Hierdoor moest ik soms lessen missen. In collegezalen ontbreekt doorgaans een geschikte plek voor studenten in een rolstoel. Hierdoor moet ik me vaak verplaatsen naar een collegebank, als dit al mogelijk is, of helemaal vooraan in mijn rolstoel zitten met mijn laptop op schoot. Zelfs in kleinere zalen is er vaak onvoldoende ruimte voor een rolstoel vanwege de tafels die te dicht tegen de muren staan. Dit beperkt me tot slechts één zitplaats in de kamer, waardoor ik vaak alleen vooraan in het lokaal zit.

Gelukkig is mijn ervaring in de masterfase anders. Hier zetten docenten zich extra in om ervoor te zorgen dat ik volledig kan deelnemen, zonder al te veel nadruk te leggen op mijn beperking. Het blijft een uitdaging omdat weinig lokalen en gebouwen toegankelijk zijn. Medestudenten helpen me om de ontoegankelijke campus te navigeren en zijn bereid hun aantekeningen te delen. Ik merk een toenemende aandacht voor studenten met een functiebeperking, dit heeft de situatie aanzienlijk verbeterd. Desondanks ben je als student vaak afhankelijk van de welwillendheid van individuele betrokkenen, aangezien er geen formele regels zijn op dit gebied.”

Benodigde voorzieningen voor gelijkwaardige deelname aan het studieproces

“Ik moet zorgvuldig rustmomenten in mijn dag plannen om mijn energie zo efficiënt mogelijk te benutten. Af en toe heb ik ook wat hulp nodig bij alledaagse taken. Tijdens tentamens heb ik meestal de beschikking over een aparte ruimte op de begane grond van het gebouw. Deze ruimte is uitgerust met een in hoogte verstelbaar bureau. Dit neemt de zorg, om onder het bureau te passen, tijdens het tentamen weg. Daarnaast krijg ik 30 minuten extra tijd toegewezen om het tentamen af te leggen. Ik gebruik voorleessoftware, die mij helpt om energie te besparen en mijn eigen spelfouten op te merken. Omdat ik dyslectisch ben, kan ik deze fouten niet altijd identificeren, vooral niet in een stressvolle tentamensetting. Deze voorleessoftware is geïnstalleerd op de universiteitslaptop die ik gebruik voor mijn tentamens. Omdat ik snel last krijg van mijn handen en de laptops die de andere studenten gebruiken geen delete-knop hebben, waardoor je meer afhankelijk bent van de muis, gebruik ik een speciaal toetsenbord en een game-muis.

Tijdens reguliere colleges streef ik ernaar om onderwijsruimtes te regelen waar ik op een gelijkwaardige manier kan deelnemen aan het onderwijsproces, bij voorkeur ruimtes die niet als collegezaal zijn ingericht. Het feit dat ik nu een kleinere master volg, maakt het gemakkelijker om dit te regelen. Dankzij de ondersteuning van de studieadviseur heb ik een versoepelde aanwezigheidsplicht, omdat ik wel eens ziek ben en zorgafspraken heb die ik niet zelf kan inplannen. Ook kan ik via de studieadviseur eenvoudig uitstel aanvragen voor essays en andere academische verplichtingen.”

Fysiek onderwijs versus digitaal onderwijs

“In het verleden werden colleges niet altijd opgenomen, en de gedeelde presentatie slides waren niet altijd beschikbaar. Dit zorgde voor veel uitdagingen, omdat ik vaak afhankelijk was van de aantekeningen van medestudenten, terwijl ik hen vaak niet goed kende. Een mix van fysiek en digitaal onderwijs is voor mij ideaal. Hoewel ik het liefst fysiek aanwezig ben bij lessen, zijn er momenten, zoals bij ziekte of afspraken, dat online deelnemen de beste optie is. Ondanks dat online leren geen optie was toen ik begon, werd dit tijdens de COVID-19-pandemie mogelijk. Deze optie, die voor mij goed functioneerde, is nu beperkt. Ik geloof dat scholen flexibel moeten zijn en online opties moeten bieden om studenten met speciale behoeften te ondersteunen.”

Uitdagingen met begeleidingsmogelijkheden

“In 2021 resulteerden mijn uitdagingen tot het punt waarop ik me genoodzaakt voelde een klacht in te dienen bij de rector magnificus van de universiteit. Mijn verhaal kreeg ruime aandacht in het Erasmus Magazine. Wat ik vooral lastig vond, was de onduidelijkheid over wie precies verantwoordelijk was voor de ondersteuning van studenten zoals ik. Dit zorgde geregeld voor een gevoel van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Hoewel het personeel van de universitaire ondersteuningsdiensten altijd welwillend en empathisch was, leek het soms alsof hun handen gebonden waren door de complexe bureaucratie van de universiteit.”

“Zonder deze beleidsrichtlijnen kunnen studenten zoals ik soms tussen wal en schip vallen”

Duidelijk beleid en richtlijnen voor passende ondersteuning zijn nodig

“Ik denk dat er behoefte is aan duidelijk beleid, zowel op nationaal als institutioneel niveau. Dit om verantwoordelijkheden vast te stellen en richtlijnen te ontwikkelen voor de ondersteuning van studenten met vergelijkbare behoeften. Zonder deze beleidsrichtlijnen kunnen studenten zoals ik soms tussen wal en schip vallen. Er is ruimte voor verbetering, maar ik hoop dat met de juiste beleidsmaatregelen in de toekomst de begeleiding voor studenten met specifieke behoeften beter gecoördineerd en toegankelijker zal worden.”