Handreiking | Inclusie in technisch beroepsonderwijs

Met de handreiking Inclusion in TVET bieden we een duidelijk stappenplan voor het creëren van een inclusieve leeromgeving binnen het technisch beroepsonderwijs (TVET). Dit document is een herziene versie van de oorspronkelijke gids, opgesteld in 2022 door Epke Vogel (CINOP), Bart Kleine Deters (ECBO) en Elke van Doorn (ECIO). Het sluit aan bij de TVET-strategie van UNESCO voor de periode 2022–2029, die zich richt op het ontwikkelen van vaardigheden voor iedereen. Deze strategie bevordert flexibele leertrajecten die bijdragen aan een inclusieve en duurzame economie, en ondersteunt de opbouw van een vreedzame en inclusieve samenleving.

Wat kun je verwachten?

Wereldwijd heeft slechts 5% van de jongeren toegang tot technisch beroepsonderwijs, terwijl vooral jongeren uit kwetsbare groepen, zoals jonge vrouwen, nog steeds te maken hebben met obstakels die hun deelname belemmeren. Het stappenplan helpt je om belemmeringen te weg te nemen. Het biedt oplossingen voor het verbeteren van de deelname en afronding van TVET. Door toepassing van de principes en strategieën, kun je als onderwijsinstelling en partners samen bouwen aan een inclusieve leeromgeving waar niemand wordt buitengesloten.

De 4A-tool: toegankelijkheid verbeteren

De 4A-tool (Beschikbaarheid, Toegankelijkheid, Acceptatie en Aanpasbaarheid) is een methodiek die helpt om programma’s en infrastructuur in TVET toegankelijker te maken voor verschillende doelgroepen. Het biedt praktische richtlijnen voor het implementeren van maatregelen die processen inclusiever maken.

Starten met pilotprojecten

Start met pilotprojecten om nieuwe benaderingen van inclusie op kleine schaal te testen. Dit helpt je te ontdekken wat werkt, te evalueren en succesvolle initiatieven vervolgens breder door te voeren. Pilotprojecten zijn een effectieve manier om het effect van veranderingen te meten en deze verder uit te breiden naar een groter bereik binnen de instelling.

Samenwerking is essentieel

Inclusie vraagt om samenwerking tussen onderwijsinstellingen, de private sector, ngo’s en andere belanghebbenden. Door samen te werken kun je leertrajecten beter afgestemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt. Hierdoor blijft TVET niet alleen relevant, maar heeft het ook echt impact op arbeidsmarktkansen van afgestudeerden.

Flexibiliteit in opleidingen

Er is geen ‘one-size-fits-all’-oplossing voor inclusie. Als TVET-instelling moet je flexibele opleidingsmogelijkheden bieden, zoals avond- of weekendlessen, online cursussen of programma’s die aansluiten bij specifieke groepen, zoals vrouwen, mensen met een beperking of migranten. Een flexibele aanpak draagt bij aan gelijke kansen om te leren en zich verder te ontwikkelen.

Tools voor inclusie in TVET

• Het inclusie-assessmentrapport helpt je bij het identificeren van belemmeringen voor verschillende doelgroepen binnen een TVET-instelling. Het rapport biedt een overzicht van de sterke punten en de aspecten die verbeterd moeten worden, zodat je  gerichte acties kan ondernemen om inclusie te bevorderen.
• Het inclusiviteitsdashboard maakt het eenvoudig om in één oogopslag te zien welke aspecten goed functioneren, de effectiviteit van genomen maatregelen en waar verbetering nodig is. Dit helpt instellingen te begrijpen welke strategieën werken en waar ze nog kunnen verbeteren.
• De monitoring- en evaluatietabel voor indicatoren helpt je om de voortgang van inclusieve projecten en doelen systematisch te volgen met meetbare indicatoren, specifiek gericht op inclusie.
• De prioritisatiematrix helpt je bij het ordenen/prioriteren van initiatieven op basis van haalbaarheid en impact. Evaluatie van projecten op impact en haalbaarheid ondersteunt bij het opstellen van een strategisch plan voor de implementatie van inclusieve maatregelen.
• De roadmap voor inclusief TVET is een strategisch plan om veranderingen op de lange termijn effectief te plannen en uit te voeren. het helpt je bij de implementatie van inclusieve praktijken, met specifieke doelstellingen, actiestappen, tijdslijnen, benodigde middelen en verantwoordelijkheden.

Deze tools en strategieën zijn allemaal uitgebreid beschreven in de publicatie Inclusion in TVET. Door deze handreiking te raadplegen, krijg je de benodigde inzichten en praktische richtlijnen om direct aan de slag te gaan met het bevorderen van inclusie binnen jouw TVET-instelling.

Direct aan de slag!

Maak gebruik van dit stappenplan, pas de aanbevolen tools toe en zet de eerste stap richting een inclusieve leeromgeving waar iedereen gelijke kansen krijgt.