Studentervaring | Barend over studeren met een visuele en auditieve beperking

“Het was fijn geweest als ik de mondelinge toelichting ook schriftelijk zou krijgen.”
Het had weinig gescheeld of Barend Elias (22) was zijn opleiding Dans aan het ROC van Amsterdam voortijdig gestopt. Als student met een visuele en auditieve beperking volgde hij de studie tot danser en choreograaf van 2020 tot 2023. We spraken met hem over zijn ervaringen en do’s en don’ts bij het begeleiden met studenten met een ondersteuningsbehoefte.
Vanwege zijn fysieke beperkingen ervoer Barend tijdens zijn opleiding gebrek aan communicatie. Hij werd ook vaak niet uitgekozen voor projecten. “De klas werd via loting opgedeeld in een A- en een B-groep. Vervolgens mochten we medestudenten kiezen voor ons eigen project. Ik werd telkens niet uitgekozen en je mocht ook niet aan je eigen stuk meedoen.” In zak en as meldde Barend zich bij zijn moeder, die een gesprek met zijn mentor aanvroeg. “In dat gesprek kon ik mijn gedachten en gevoelens uiten. Ik kreeg complimenten van mijn mentor en tips om het anders te doen.” Hierdoor kwam hij erachter dat het beter gaat als hij zélf duidelijk communiceert over waar hij behoefte aan heeft. Dat inzicht hielp hem bij zijn beroepspraktijkvorming. Ook voor de opleiding werd hierdoor duidelijk waarom Barend achterliep. Het is dan ook een van de lessen die hij uit zijn studie heeft gehaald: goed communiceren loont.
Te algemene informatie
Barend heeft zelf ook behoefte aan duidelijke communicatie. Door een stofwisselingsziekte is hij slechtziend en slechthorend. Toen Barend van zijn school voor het eerst informatie kreeg over het lopen van stage, schortte het daaraan.
“Ik begreep niet goed wat er van mij verwacht werd.”
“Het werd ook alleen mondeling gedeeld.” Barend kreeg wel een schriftelijke voorlichting, maar dat bood geen soelaas. “Die informatie was te algemeen, deze gold voor alle stages tijdens de studie. Daardoor moest ik zelf op zoek naar informatie die ik op dat moment nodig had. Hierdoor was ik bang dat ik belangrijke informatie juist zou overslaan.” Barend had graag gewild dat de mondelinge voorlichting ook uitgeschreven zou zijn.
Werken aan eigen techniek
In totaal heeft Barend tien projecten gevolgd, waarvan vier binnen school en zes buiten school. Van de zes stages buiten school heeft Barend zich vooral als uitvoerend danser geleend. “Ik sta het liefst zelf op het podium. Ik kon nog eerder dansen dan lopen, vertelde mijn moeder wel eens grappend.” Daarnaast wilde hij graag werken aan zijn eigen techniek. “Doordat ik slechthorend ben, heb ik een iets minder goede balans dan andere dansers. Ik merkte dat ik bij sommige oefeningen niet eens de basisbalans kon houden. Ik raakte daardoor alsmaar meer gespannen. Het ging beter toen ik lette op mijn ademhaling en daardoor mijn lichaam ontspande. Ik heb hierdoor geleerd dat wij mensen niet honderd procent perfect kunnen zijn.”
Delen van behoefte
Hoewel hij denkt dat hij tijdens een auditie weleens is afgewezen vanwege zijn handicap, verliepen de stages buiten school prima.
“Ik werd opgenomen als volwaardig lid van het gezelschap.”
“Door mijn handicap ben ik het gewend om 1,5 keer zoveel mijn best te doen. Ze zagen dat ze me niet hoefden te motiveren.” Barend kreeg ook de ruimte om zijn eigen behoefte te delen. “Bij sommige producties kreeg ik een kijkje achter de schermen door uitleg over hoe ze precies te werk gingen. Dat was prettig voor mij, want zo kon ik uitleggen hoe ik in dat systeem het beste kon werken.” Barend kreeg daardoor het gevoel dat hij niet anders is dan de andere medewerkers van de productie.
Te weinig stage-uren
Doordat Barend niet gekozen werd voor projecten binnen school sloot hij zijn voorlaatste jaar af met te weinig stage-uren. Het gesprek met de mentor motiveerde hem om evengoed door te studeren. Het laatste jaar was er een van keihard werken. “Naast een voltijds lesrooster moest ik in dat jaar 600 uur aan stage inhalen. Gelukkig waren er veel auditiemogelijkheden, waardoor ik er bij een aangenomen werd. De rest van de uren heb ik ingehaald door een eigen voorstelling te maken van een halfuur. Het was zwaar, maar het is me gelukt.” Inmiddels is Barend werkzaam als danser en choreograaf. Eerst was hij in dienst bij een Belgisch gezelschap, maar dat gaf hem niet de nodige uitdaging. “Door de les over duidelijk communiceren vanuit mijn studie, wist ik dit te uiten. Daardoor kwam ik in contact met een ander gezelschap. Hier kon ik precies aangeven waar ik behoefte aan heb.” Inmiddels heeft Barend het erg naar zijn zin, hoewel: “Met mijn bijbaantje in de horeca erbij is het wel heel druk.”
