Onderzoek | Analyse HBO monitor 2022

Waarom ervaren hbo-afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte vaker obstakels bij het vinden van passend werk?

Deze analyse van ECIO, gebaseerd op de HBO-Monitor 2022, onderzoekt de werk(zekerheid) van afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte.

Wat biedt het onderzoeksrapport?

Het rapport belicht de verschillen in werkzekerheid tussen afgestudeerden met en zonder ondersteuningsbehoefte, en identificeert factoren die bijdragen aan deze kloof. Het biedt tevens inzicht in de uitdagingen die deze groep ervaart bij de overgang van studie naar werk. Daarnaast worden aanbevelingen gedaan voor onderwijsinstellingen en werkgevers om de arbeidsmarktkansen van deze groep te verbeteren.

Voor wie is het bedoeld?

Deze publicatie is bedoeld voor beleidsmakers, onderwijsprofessionals, werkgevers en andere stakeholders die betrokken zijn bij de arbeidsmarktpositie van hbo-afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte.

Ongelijke toegang tot de arbeidsmarkt

Hoewel het VN-verdrag Handicap en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) gelijke rechten op werk en eerlijke arbeidsomstandigheden garanderen, tonen de cijfers aan dat gelijke toegang tot de arbeidsmarkt nog lang niet is bereikt. Eerdere onderzoeken (Büscher-Touwen et al., 2018; Schreurs et al., 2021; Scheeren et al., 2024) wezen al op de kloof tussen hoger onderwijs en werk.

De cijfers uit de HBO-Monitor 2022 bevestigen deze kloof, en nu met cijfers:

• Afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte hebben vaker en langer geen werk na afstuderen. 25% van de afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte heeft niet direct na de studie een baan heeft gevonden. Bij afgestudeerden zonder ondersteuningsbehoefte is dat percentage slechts 13%.
• Wie wel werk vindt, heeft minder zekerheid. Zij krijgen minder vaak een vast contract en zijn minder tevreden over hun functie en loopbaanperspectief.
• De ongelijkheid is het grootst voor hbo’ers met ernstige belemmeringen.

Dit onderzoek laat zien wat eerdere kwalitatieve studies al aantoonden: de kloof tussen hbo en de arbeidsmarkt is groot, en de transitie naar werk verloopt voor deze groep moeizamer.

Structurele actie nodig

Hoewel de focus op gelijke kansen in het onderwijs de afgelopen jaren is toegenomen, blijft de aansluiting op de arbeidsmarkt achter. De cijfers laten zien dat er meer nodig is dan alleen bewustwording. Dit vraagt om:

Hoewel de focus op gelijke kansen in het onderwijs de afgelopen jaren is toegenomen, blijft de aansluiting op de arbeidsmarkt achter. De cijfers laten zien dat er meer nodig is dan alleen bewustwording. Dit vraagt om:

• Specifieke regelingen en beleid voor theoretisch opgeleide jongeren. Zij vallen nu vaak tussen ‘wal en schip’, omdat bestaande regelingen vaak niet ingericht zijn op theoretisch opgeleide jongeren.
• Gerichte ondersteuning bij de overgang naar werk, ontwikkel bijvoorbeeld stage- en werkgarantieprogramma’s voor studenten met een ondersteuningsbehoefte, in samenwerking met werkgeversorganisaties en brancheverenigingen.
• Meer onderzoek naar de langetermijnontwikkeling, om structurele drempels beter in kaart te brengen en oplossingen te ontwikkelen.

Succesvolle initiatieven als voorbeeld

Dat een inclusieve arbeidsmarkt mogelijk is, bewijzen initiatieven zoals Sterk aan het Werk van Windesheim en Werklab in Nijmegen. Deze projecten laten zien dat structurele samenwerkingen, maatwerk en begeleiding bijdragen aan duurzame loopbanen voor afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte. Laten we deze voorbeelden benutten en uitbreiden om iedereen eerlijke kansen te geven.

Aan de slag!

Download de analyse en ontdek hoe jouw organisatie kan bijdragen aan het verbeteren van de werk(zekerheid) voor afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte.