Studie-Werk | WerkLab voor duurzame overstap (UWV, WerkBedrijf Rijk van Nijmegen)

Een duurzame brug van onderwijs naar arbeidsmarkt, voor studenten met een ondersteuningsbehoefte, hoe geef je dat vorm? We spraken met Antoinette Verveen (rayonmanager UWV) en Rob Ruhl (manager WerkBedrijf Rijk van Nijmegen). Zij zijn een van de partners van het succesvolle project Werklab. Het project dat als best practice de Bridge of Fame Award 2022 won.

Werklab voor inclusieve transitie van opleiding naar werk

Bij de verschillende opleidingspartners, zoals ROC Nijmegen, de HAN en Radboud Universiteit, zijn een aantal studenten die begeleidingsbehoefte hebben om een plek op de arbeidsmarkt te verwerven. Deze onderwijsinstellingen hebben samen met Werkbedrijf Rijk van Nijmegen en UWV gewerkt aan een aanpak om deze studenten te traceren en passende begeleiding te bieden richting de arbeidsmarkt. Dit dankzij de inzet van regionale samenwerking budgetten. Als individuele partners worden wij gefinancierd óf op het behalen van een diploma óf het begeleiden van mensen die ingeschreven zijn als werkzoekende. “De begeleiding van studenten richting arbeidsmarkt was nog nergens gefinancierd,” aldus Verveen. Om inclusieve doorstroom van opleiding naar werk te realiseren, is samenwerking tussen onderwijs, overheid, arbeidsmarkt en de student voorwaarde. Borging van studentenbegeleiding, als onderdeel van het reguliere onderwijsproces, en een sluitende aanpak voor studenten met een ondersteuningsbehoefte staan in het project centraal.

De sleutel tot succesvolle samenwerking

Ruhl: “succes zit in de intrinsieke motivatie. Getallen dwingen, maar motivatie zorgt voor realisatie. Investeer daar op. Bied hulp om afspraken uit het quotum te halen. Sancties helpen niet echt. We moeten voorkomen dat mensen in de uitkering terechtkomen. Investering in de naadloze overgang is nodig. De overheid is gericht op het curatieve. De focus moet liggen op het voorkomen van uitkeringen. Preventie is nu voor geen van de partners een KPI.

Door Werklab is niet alleen een unieke regionale samenwerking ontstaan, maar er is ook meer aandacht gekomen voor het vraagstuk waar niemand vanuit zijn wettelijke opdracht eigenaar van is. Niemand heeft hierin een wettelijke taak. “Het opzetten van een organisatieoverstijgende projectgroep kost veel tijd en energie. Het is een kwestie van een lange adem,” aldus Ruhl. “De valkuil is teveel focus op onderlinge verschillen en obstakels die bij veranderingen kunnen ontstaan. Wat helpt, is om het gezamenlijke doel goed voor ogen te houden en een groep samen te stellen die intrinsiek gemotiveerd is om het project te realiseren. Elk lid heeft daarbij de taak om het project vorm te geven binnen de eigen organisatie.”

“De signalen die de onderwijsinstelling krijgt, zijn essentieel als vervolgstap. Deze informatie mag, na het behalen van een diploma, niet verloren gaan” – Rob Ruhl

De communicatiestructuur

Binnen Werklab wordt gewerkt met een werkgroep en een stuurgroep die periodiek bijeenkomen. De werkgroep richt zich op ieders huidige stand van zaken en de ontwikkelingen in het onderwijs en de arbeidsmarkt. Hierin zijn alle betrokken partijen vertegenwoordigd. De leden van de werkgroep zijn voornamelijk actief op het bedenken en delen van oplossingen rondom verschillende knelpunten. De stuurgroep richt zich vooral op de organisatie, de continuïteit, borging van de samenwerking en de financiële stabiliteit van het project. Bijvoorbeeld door werving van beschikbare subsidies. “Leven lang ontwikkelen vraagt om langdurige financiering vanuit de ministeries van zowel OCW als SZW,” aldus Verveen. Ruhl vertelt dat er geld beschikbaar is voor de samenwerking tussen overheid en arbeidsmarktpartijen. “Het hangt per organisatie af hoe het geld besteed wordt. Bijvoorbeeld voor extra mankracht of extra taken. Het geld is redelijk vrij te besteden. Naast het budget is er ook semi-cofinanciering. Het budget is echter niet genoeg om de knelpunten daadwerkelijk aan te pakken. Ook zullen onderwijsinstellingen zelf hieraan moeten bijdragen.”

Jongeren geven niet altijd aan welke ondersteuning ze hebben gehad of nodig hebben. “Vanuit het Werkbedrijf zouden wij dat kunnen aangeven als studenten zich bij ons melden. Zodat duidelijk wordt dat ze tegen belemmeringen aanlopen. Dan komt de kennis van de onderwijsinstelling over deze student goed van pas,” aldus Ruhl. “Niet alles is achteraf te regelen. Hierdoor kunnen studenten in de knel komen. Door goede communicatie tussen de verschillende partijen streven we ernaar dat de verkregen informatie vanuit de onderwijsinstelling niet verloren gaat bij de overstap naar stage of werk van de studenten.”

Voor passende begeleiding naar een passende werkgever is vaak maatwerk nodig. Een ‘maatwerktafel’ met het ministerie van SZW en OCW over deze ’gap’ zou dan ook een oplossing kunnen zijn.” “Het helpt ons bij het faciliteren van maatwerk en het vereenvoudigen van mogelijk complexe wetgeving,” oppert Verveen. “Ik zie hier dan ook wel een rol van de overheid. Het ministerie moet op de hoogte zijn als we echt in de knel komen met wet- en regelgeving. Je hebt een goed buddy-systeem nodig voor diegene die je plaatst”.

“In plaats van uitstroom moet er meer nadruk gelegd worden op het voorkomen van instroom van werkzoekenden,” aldus Ruhl. Verveen: “Het UWV heeft regionale arbeidsdeskundigen die, los van targets, kunnen handelen ten gunste van advies op het gebied van passende begeleiding. Zij zijn niet puur gefocust op uitstroom maar op kansen om mee te doen en daarin samen te werken en kennis te delen. Als regio heb je daarin een rol en taak voor je inwoners.”

Uitdagingen Werklab door regelgeving overheid

Ruhl: “Een van de uitdagingen van het Werklab is de regelgeving vanuit de overheid. Elk jaar zijn er nieuwe regels waardoor langlopende samenwerkingen met werkgevers weer herzien worden. Bedrijven missen stabiliteit en zijn daardoor erg gefocust op de risico’s van inclusief ondernemen. Vooral wanneer de regels blijven veranderen. Het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen denkt samen met UWV mee in het wegnemen van deze ondernemersrisico’s. Regelmatig staan we weer voor nieuwe uitdagingen door de veranderende regels. De ondernemers die er voor kiezen om inclusief te ondernemen doen het goed en zijn tevreden over de resultaten die we met elkaar bereiken.”