Onderzoeksdossier | Werkdruk en welzijn onderwijsprofessionals
Op deze pagina vind je verschillende onderzoeken rondom werkdruk en welzijn van docenten in het mbo, hbo en wo.
Onderzoek ‘Lust en last: duurzame inzetbaarheid en administratieve lasten van docenten in het mbo’
Van Stichting Onderwijsarbeidsmarktfonds MBO (SOM), september 2026. Uit dit onderzoek blijkt dat fysieke en mentale belasting en administratieve lasten belangrijke knelpunten zijn voor de duurzame inzetbaarheid van mbo-docenten. Tegelijkertijd worden samenwerking, professionalisering en onderwijsontwikkeling als positieve factoren genoemd. Het onderzoek laat bovendien zien dat er een samenhang kan bestaan tussen duurzame inzetbaarheid, administratieve lasten, ziekteverzuim en studieresultaten.
Inspectie van het Onderwijs (2026) – Bezorgd en betrokken
Dit onderzoek laat zien dat mbo-docenten zich sterk betrokken voelen bij studenten, maar door de toenemende ondersteuningsvragen regelmatig overvraagd worden. De inspectie benadrukt dat deze werkdruk ook gevolgen kan hebben voor de onderwijskwaliteit.
Motie in de Tweede Kamer (2024)
Hbo-docenten werken per week 30% meer uren dan in hun contract staat, en 67% van de universiteitsmedewerkers ervaart een hoge tot zeer hoge werkdruk, onder wetenschappers zelfs 76%.
Docentenwelzijn: een verkenning in het mbo en hbo
ECIO zette een vragenlijst uit onder docenten in het mbo en hbo om inzicht te krijgen in hun mentaal welzijn. De vragen gingen onder meer over werkdruk, binding met de instelling, plezier in het lesgeven en de ruimte en kennis om inclusief onderwijs te bieden. De resultaten geven een beeld van de huidige stand van zaken en maken mogelijke knelpunten zichtbaar.
Welzijn en werkdruk in het hbo
Dit rapport (2023) bevat de resultaten van een kwantitatief onderzoek naar de tijdsbesteding van docenten in het hbo. Dit in relatie tot ervaren werkdruk en de mate waarin docenten hun werk af kunnen krijgen. Het onderzoek is in opdracht van cao-partijen uitgevoerd door Zestor in samenwerking met het lectoraat Organisatieontwerp en -Verandering van de Hanzehogeschool. Dit onderzoek laat zien dat een hoge werkdruk en werktevredenheid naast elkaar kunnen bestaan. Ondanks de hoge werkdruk is 88% van de hbo-medewerkers tevreden met de baan en 79% met het team.
Overzichtsnotitie van de NRO Kennisrotonde
(Gepubliceerd via CAOP) bundelt de kennis over dit onderwerp. Daarin wordt onder meer genoemd dat uit onderzoek onder bijna 1.000 mbo-docenten bleek dat ongeveer driekwart een hoge werkdruk ervaart (Van Toly et al., 2017). Het stuk gaat ook in op de vraag of die werkdruk de kwaliteit van het onderwijs belemmert.
Onderzoek naar administratieve lasten in met mbo
Onderzoek van Regioplan, Panteia en ECBO. De hoofdvraag is welke administratieve lasten docenten in het mbo het meest belasten, en het onderzoek sluit aan bij de afspraak in de Werkagenda mbo 2023-2027 om aandacht te besteden aan werkdruk.
Promotieonderzoek mindfulnesstraining
Promotieonderzoek van Math Janssen aan de HAN. Mbo-docenten die een MBSR-mindfulnesstraining volgden, konden op korte en langere termijn meer afstand nemen van werkstress en ervoeren een betere mentale gezondheid, zonder dat hun ervaren werkdruk significant veranderde. Een belangrijke kanttekening: de docenten die het meest onder druk stonden, deden vaak niet mee, en de onderzoekers benadrukken dat mindfulness geen vervanging is voor structurele verbeteringen op de werkvloer.
