Toegankelijk hoger onderwijs nadrukkelijk op de politieke agenda
“Landelijke duidelijkheid kan helpen voorkomen dat toegang tot ondersteuning per opleiding of instelling verschilt.”
Tijdens het commissiedebat Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO op 8 oktober 2026 stond toegankelijk onderwijs voor studenten met een ondersteuningsbehoefte nadrukkelijk op de agenda. Centraal stond de vraag hoe kan worden voorkomen dat passende ondersteuning te veel afhangt van de instelling, opleiding of eigen vasthoudendheid van een student. Minister Letschert van OCW kondigde aan te verkennen of landelijke minimumnormen nodig zijn. De Kamer ontvangt hierover aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 een update.
Aanleiding voor het debat was onder meer de Kamerbrief van 10 juni 2026 over maatwerk- en financiële voorzieningen voor studenten met een ondersteuningsbehoefte in het hbo en wo. Uit het onderliggende onderzoek blijken grote verschillen tussen instellingen en opleidingen. Tijdens het debat ging daarom veel aandacht uit naar landelijke minimumnormen, fysieke en digitale toegankelijkheid, flexstuderen en financiële ondersteuning. Ook het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs werd door de minister expliciet genoemd als betrokken partij.
Grote verschillen in ondersteuning
Verschillende Kamerleden uitten zorgen over de verschillen in ondersteuning die studenten ontvangen. Studenten met bijvoorbeeld een chronische ziekte, beperking, zwangerschap of andere omstandigheden krijgen in de praktijk niet altijd dezelfde mogelijkheden. Daardoor kan passende ondersteuning te veel afhangen van de instelling, opleiding of medewerker die een student treft. Minister Letschert herkende deze verschillen. Uit gesprekken met studenten blijkt volgens haar hoeveel moeite zij soms moeten doen om passend maatwerk te krijgen. Het ministerie onderzoekt daarom of landelijke minimumnormen voor voorzieningen voor studenten met een ondersteuningsbehoefte nodig zijn.
Verkenning naar landelijke minimumnormen
De vraag is hoeveel ruimte onderwijsinstellingen zelf moeten houden en waar landelijke afspraken nodig zijn. De minister wil vooral onderzoeken hoe de verschillen in toegang tot ondersteuning kunnen worden verkleind. Daarbij gaat het niet alleen om individuele voorzieningen, maar ook om financiële ondersteuning, bijvoorbeeld via het Studentenondersteuningsfonds. Ook kijkt de minister naar de betekenis van bestaande kaders uit het VN-verdrag Handicap voor de Nederlandse praktijk. Voor fysieke en digitale toegankelijkheid wees zij erop dat onderwijsinstellingen al wettelijk verplicht zijn toegankelijk onderwijs te bieden. Nieuwe wetgeving zegde zij op dit moment niet toe.
Fysieke en digitale toegankelijkheid
Ook de fysieke en digitale toegankelijkheid van het hoger onderwijs kwam nadrukkelijk aan bod. Kamerleden vroegen hoe het recht op toegankelijk onderwijs beter kan worden geborgd. Voor onderwijsinstellingen blijft daarmee een belangrijke opgave liggen: toegankelijkheid niet pas organiseren wanneer een individuele student tegen een belemmering aanloopt, maar structureel meenemen in onderwijs, voorzieningen en de fysieke en digitale omgeving.
Flexstuderen voor studenten die meer ruimte nodig hebben
Ook flexstuderen kwam tijdens het debat aan de orde. Het CDA vroeg specifiek aandacht voor studenten met een ondersteuningsbehoefte, zoals studenten met een chronische ziekte en mantelzorgende studenten. Voor deze groepen kan een regulier studietempo lastig te combineren zijn met hun persoonlijke omstandigheden. Flexstuderen kan ruimte bieden om het onderwijs in een ander tempo te volgen en alleen collegegeld te betalen voor het onderwijs dat daadwerkelijk wordt gevolgd. De minister zegde toe de resultaten en mogelijkheden van flexstuderen mee te nemen in de bredere verkenning.
Studentperspectief als uitgangspunt
Opvallend in het debat was de nadruk op de ervaringen van studenten zelf. Zowel Kamerleden als de minister verwezen naar gesprekken met studenten die tegen verschillen in ondersteuning aanlopen. Dat onderstreept het belang om beleid over toegankelijkheid en ondersteuning niet alleen vóór studenten te ontwikkelen, maar ook mét studenten. Hun ervaringen maken zichtbaar waar regels en voorzieningen in de praktijk nog onvoldoende werken.
Vervolg
De verkenning naar mogelijke landelijke minimumnormen loopt door. Daarbij worden zowel studenten als het onderwijsveld betrokken. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 informeert de minister de Tweede Kamer opnieuw over toegankelijk onderwijs voor studenten met een ondersteuningsbehoefte.
