Studeren met een ondersteuningsvraag

leren zonder belemmering

Inclusief onderwijs vraagt om aanpassingen door onderwijsprofessionals, de inrichting van onderwijs, gebouwen en voorzieningen. ECIO helpt je bij het inrichten van inclusiever onderwijs. Op deze pagina vind je handreikingen, tips en initiatieven voor het ondersteunen van studenten met een ondersteuningsvraag. Dit zijn studenten die belemmeringen ondervinden vanwege zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg. Ook vind je een overzicht van relevante organisaties die je wellicht daarbij kan ondersteunen. Met inclusief onderwijs streven we ernaar dat ook deze studenten zonder belemmering hun studie kunnen starten, volgen en afronden.

Voor ervaringsdeskundigen die studeren met een beperking of ondersteuningsvraag is de besloten LinkedIngroep opzet. Via dit platform kunnen zij kennis, ervaringen en actuele ontwikkelingen delen rondom inclusief studeren.

Algemene ondersteuning bij studeren met een ondersteuningsvraag

Voor ervaringsdeskundigen die studeren met een beperking of ondersteuningsvraag is de besloten LinkedIngroep opzet. Via dit platform kunnen zij kennis, ervaringen en actuele ontwikkelingen delen rondom inclusief studeren.

Handreikingen

  • Informatie voor mbo- en ho-studenten over ik studeer/ga studeren met een fysieke beperking of extra ondersteuningsvraag.
  • Webpagina ‘instroom’.
  • FAQ met veelgestelde vragen en antwoorden.
  • Checklist informatievoorziening voor studenten met een ondersteuningsvraag
  • Handreiking Waarden Voor Een Nieuwe Taal: een veilige, inclusieve en toegankelijke taal voor iedereen in de kunst- en cultuursector. Een handreiking met aanbevelingen, suggesties, richtlijnen en duidelijke voorbeelden hoe je met en over elkaar communiceert. De vijf kernwaarden veiligheid, respect, toegankelijkheid, inclusie en nieuwsgierigheid staan daarbij als drijfveer en motivatie voor duurzame verandering centraal. De handreiking is ook inspirerend voor het onderwijs. (2020, AHK)
  • Handreiking succesvolle overgang van v(s)o naar mbo met ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking succesvolle overgang van vo naar ho voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking doorstroom mbo-studenten naar hbo met ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking kwaliteitsborging voor visitatiecommissies | voor medewerkers kwaliteitszorg en medezeggenschap
  • Studieproces in kaart voor onderwijsprofessionals met informatie over verschillende sleutelmomenten tijdens de studie.
  • Studieproces in kaart voor studenten met informatie over verschillende sleutelmomenten tijdens de studie.
  • Handreiking met tips voor docenten
  • Flyer ‘Goed voor studenten zorgen’
  • Artikel Hoe werk je naar toegankelijk toetsen in het hoger onderwijs?
  • Artikel Toegankelijk toetsen en examineren: ruimer denken: nu vasthouden en doorpakken!
  • Factsheet voor veelvoorkomende hulpvragen voor onderwijsprofessionals.
  • Handreiking informatievoorziening en voorlichting aan studenten met een functiebeperking. (LSVB, ECIO, ISO)
  • Handreiking met praktische tips voor docenten voor toegankelijk en inclusief onderwijs. (ECIO)
  • Jaarrapport Studeren met een functiebeperking (ECIO) (2018)

Inspiratie

  • Succesvolle inclusie-initiatieven in het hoger onderwijs (video/publicatie)
  • Onbelemmerdstuderen.nl Alle informatie op 1 plek voor zowel mbo- als hoger onderwijsstudenten met een ondersteuningsvraag, die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.

ECIO ondersteunt je bij het vormgeven van passende stages en duurzame arbeidsmarkttoeleiding. Bekijk de mogelijkheden en laat je inspireren:

Specifieke ondersteuning bij studeren met een ondersteuningsvraag

Handreikingen

  • Visual voor jonge mantelzorgers: FAQ op veelgestelde ondersteuningsvragen (Rijksoverheid, 2021)
  • Veerkrachtstraining voor jonge mantelzorgers (Vilans en Sociaal en Cultureel Planbureau, 2021)
  • Infographic Wat zegt wetgeving over jonge mantelzorgers? (bron: Me-We)
  • 6 veelgestelde vragen over jonge mantelzorgers (webdossier jonge mantelzorgers, Kennisplein Zorg voor Beter, Vilans)
  • Toolkit voor het tijdig herkennen, erkennen en ondersteunen van studenten met mantelzorgtaken. (2020)
  • Scriptie naar studentsucces bij studeren met mantelzorgtaken. (2020)
  • Artikel: studie en mantelzorg is uitdaging voor student en instelling. (2019)

Inspiratie

  • LinkedIn-groep Expertiselab Jonge Mantelzorgers voor uitwisseling van ervaringen, knelpunten en best practices.
  • Ervaringsverhaal: studeren en mantelzorgtaken, dilemma bij het maken van keuzes. (2020)
  • Ervaringsverhaal: studerende mantelzorger over de impact van zorgtaken tijdens de coronacrisis. (2020)
  • Onbelemmerdstuderen.nl Alle informatie op 1 plek voor zowel mbo- als hoger onderwijsstudenten met een ondersteuningsvraag, die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die studenten met mantelzorgtaken mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

  • HandicapNL ondersteunt organisaties en projecten die mensen met een beperking leren om zelf de regie op zich te nemen. Ook steunen ze projecten die familie en mantelzorgers ondersteunen en ontlasten.
  • Vanzelfsprekend!? is een platform door en voor jonge (ex-)mantelzorgers uit Den Bosch die hen een stem geeft en er alles aan doet om hen te ondersteunen.
  • Aanvullende Mantelzorg Vereniging Nederland (AMVN) is de nieuw opgerichte brancheorganisatie van aanbieders van aanvullende mantelzorg. De organisatie heeft als doel de kwaliteit van de aangeboden betaalde mantelzorg te waarborgen en om als vertegenwoordiger van de branche naar buiten te treden.
  • Mantelzorg Nederland is een vereniging die opkomt voor iedereen die zorgt voor een familielid, vriend of buur. Zij zorgen ervoor dat mantelzorgers goed worden geïnformeerd en ondersteund en respect en steun krijgen vanuit de samenleving.
  • Kennispunt MBO informeert over de actuele ontwikkelingen op het gebied van taal en rekenen, onderwijs en examineren, burgerschap, leven lang ontwikkelen en passend onderwijs.
  • Balans Digitaal voor ondersteuning van ouders met kinderen en jongeren met ontwikkelingsproblemen bij leren en/of gedrag.
  • College voor de Rechten van de Mens beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in Nederland. Dit doen zij onder andere door onderzoek, advies en voorlichting.
  • Disability Studies in Nederland stimuleert onderzoek en onderwijs op het gebied van disability studies. Door het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis wil DSiN werken aan sociale verandering en bijdragen aan participatie en inclusie van mensen met beperkingen.
  • Landelijk Beraad Studentendecanen | LBS is een beroepsnetwerk van studentendecanen verbonden aan de universiteiten in Nederland.
  • Ouders & Onderwijs is een organisatie voor alle ouders met kinderen in de schoolgaande leeftijd. Ouders & Onderwijs helpt én vertegenwoordigt ouders.
  • Stichting Accessibility zet zich in voor betere toegankelijkheid van digitale middelen, zoals websites of apps, voor iedereen. Ook voor mensen met een functiebeperking, of voor mensen die digitaal niet vaardig zijn.

Handreikingen

  • Folder Transgender in het onderwijs met informatie voor iedereen in een onderwijsinstelling die betrokken is bij de prestaties en het welzijn van transgender studenten, de studenten zelf, hun studiegenoten en medezeggenschapsraden.
  • GenderDoeboek met handvatten, weetjes en tips om een veilige omgeving te creëren voor ook transgender leerlingen. De focus ligt op het basis- en middelbaar onderwijs maar de brochure is zeker een inspiratiebron voor hoger onderwijsprofessionals.
  • Handreiking voor het opstellen van een gendergelijkheidsplan.
  • Toolkit biedt praktische informatie voor zorg- en hulpverleners om rekening te houden met diversiteit in sekse, gender en seksuele oriëntatie.

Inspiratie

  • Ontmoetingsapp voor lhbt-jongeren.
  • Laat je inspireren door Beau. Hij won de ECIO Frank Award 2020. Met het prijzengeld gaat hij een videoboodschap maken waarmee de hogeschool uitdraagt dat iedereen zichzelf kan en mag zijn.
  • Onbelemmerdstuderen.nl Alle informatie op 1 plek voor zowel mbo- als hoger onderwijsstudenten met een ondersteuningsvraag, die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die transgender studenten / studenten in een gendertransitie mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

  • Transgender Netwerk Nederland | TNN is op het gebied van werk, onderwijs, veiligheid, recht, zorg en welzijn actief om de emancipatie van trans personen te bevorderen.
  • Autiroze Van, voor en door LHBTI+ met autisme.
  • College voor de Rechten van de Mens beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in Nederland. Dit doen zij onder andere door onderzoek, advies en voorlichting.
  • Disability Studies in Nederland stimuleert onderzoek en onderwijs op het gebied van disability studies. Door het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis wil DSiN werken aan sociale verandering en bijdragen aan participatie en inclusie van mensen met beperkingen.
  • Landelijk Beraad Studentendecanen | LBS is een beroepsnetwerk van studentendecanen verbonden aan de universiteiten in Nederland.

Er zijn heel wat jonge moeders die naar school gaan en ook hun diploma behalen. Je hoeft jouw plannen niet op te geven omdat er een kind op komst is. Het is belangrijk om goede afspraken te maken met de begeleider op jouw onderwijsinstelling. Vaak is een aangepast programma zoals een deeltijdstudie mogelijk. Zo kunnen ze je ook informeren over de mogelijkheden en voorwaarden voor studeren met jong ouderschap.

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die zwangere studenten / jonge ouders mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

Inspiratie

  • Handreiking | Zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs (2021)
  • Onbelemmerdstuderen.nl Alle informatie op 1 plek voor zowel mbo- als hoger onderwijsstudenten met een ondersteuningsvraag, die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.
  • Hogeschool Windesheim: Zwangerschap en studeren als moeder | Informatie over aanpassingen en ondersteuning, tips voor studerende ouders, relevante websites, financiën, gespreksgroep voor uitwisseling ervaringen en tips en ter motivatie.
  • Hogeschool Utrecht: Brochure ‘find your place’ met informatie over kolfruimte.
  • Vrije Universiteit van Amsterdam: Students-4-Students@VU | diverse programma’s aan studenten die het moeilijk vinden de draai op de VU te vinden of als het alleen even niet lukt. Een van de aangeboden programma’s is het programma Studeren & Kinderen.
  • Universiteit van Amsterdam: Zwanger- en ouderschap tijdens studie | Informatie over verschillende voorzieningen en andere informatie voor zwangere studenten en/of studenten met kinderen op een rij, evenals de contactpersoon waar zij met vragen terecht kunnen.
  • Universiteit Maastricht: Studerende moeders | Informatie over de verschillende voorzieningen, het profileringsfonds, toeslagen en de mogelijkheid om ervaringen te delen met andere studerende moeders aan de Universiteit van Maastricht.
  • Radboud Universiteit Nijmegen: Zwanger- en ouderschap tijdens de studie | Informatie over begeleiding, kinderopvang, kolfruimtes en tips.
  • University of Twente: Zwangerschap/studeren met kinderen | Informatie over voorzieningen, financiële ondersteuning, begeleiding en nuttige websites
  • Universiteit van Wageningen: Studerende moeders en vaders | Informatie over aanspreekpunt, planning, vakkenkeuze, financiële ondersteuning, kolfruimtes, huisvesting en kinderopvang en relevante websites.
  • Universiteit Utrecht: Zwangerschap en studeren als moeder | Informatie over begeleiding, kolfruimtes,  financiële ondersteuning en relevante websites.
  • Universiteit Leiden: Zwangerschap | Informatie over studiebegeleiding, financiële ondersteuning, woonruimte, tips en advies.

Ervaringsdeskundigen

  • Bekijk de tips op demamagids.nl van een ervaringsdeskundige. Zij rondde een masteropleiding af en zorgde daarnaast voor haar toen nog dreumes.

Regelingen en voorzieningen

  • Studiefinanciering: studenten, jonger dan 30 jaar, die een opleiding willen volgen (mbo, hbo, wo) kunnen studiefinanciering aanvragen tot en met de maand dat je 30 jaar wordt. Volg je een andere opleiding of ben je ouder dan 30 jaar? Dan heb je geen recht op studiefinanciering. Je kunt dan wellicht gebruikmaken van het collegegeldkrediet. Meer informatie vind je op de website van DUO.
  • Regelingen en voorzieningen: het is raadzaam om uit te zoeken wat voor jou van toepassing is, zoals kinderopvang en kinderopvangtoeslag. Meer informatie vind je op de website van Stichting Steunpunt Studerende Moeders.

Onderzoek

  • Uit onderzoek: Student, Zwanger en Gelijke behandeling (2016): “Een hbo-instelling kende een topsportklas, waar vier studenten plaatsnamen die geen topsporters waren – althans niet in de letterlijke zin – maar die hun studie combineerden met de zorg voor jonge kinderen. Deze klas begon elke dag wat later op de ochtend en stopte wat eerder in de middag, zodat de topsporters genoeg tijd hadden om te trainen. Voor de ouders bleek dit een uitkomst, omdat zij hierdoor de mogelijkheid kregen om bijvoorbeeld hun kinderen naar school te brengen en van school te halen”.

Studentenwelzijn | tips, praktijkvoorbeelden en handreikingen

Naast specifieke ondersteuningsvragen en studeren met een functiebeperking kunnen ook financiële zorgen en het sociale klimaat van invloed zijn op het welzijn van studenten. Op de hieronder genoemde webpagina’s vind je hierover meer informatie. Op de website vind je ook informatie over onderzoeksresultaten en tools rondom studentenwelzijn.

Gerelateerde items

Handreiking | Digitaal toegankelijk lesgeven, hoe pak je dat aan?

Special studiekeuze | handreiking voor overstap vervolgstudie

Infographic | Stage en werk: acht aanbevelingen door en voor studenten met een ondersteuningsvraag

Gelijke kansen voor zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs

Alle informatie op 1 plek voor hoger onderwijsstudenten met een functiebeperking

Infographic | Mentaal welzijn in coronatijd; 10 aanbevelingen vanuit studentperspectief

Behoeftepeiling ondersteuning bij informatievoorziening instroom studenten