Studeren met een ondersteuningsvraag

leren zonder belemmering

Inclusief onderwijs vraagt om aanpassingen door onderwijsprofessionals, de inrichting van onderwijs, gebouwen en voorzieningen. ECIO helpt je bij het inrichten van inclusiever onderwijs. Op deze pagina vind je handreikingen, tips en initiatieven voor het ondersteunen van studenten met een ondersteuningsvraag. Dit zijn studenten die belemmeringen ondervinden vanwege zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg. Ook vind je een overzicht van relevante organisaties die je wellicht daarbij kan ondersteunen. Met inclusief onderwijs streven we ernaar dat ook deze studenten zonder belemmering hun studie kunnen starten, volgen en afronden.

Voor ervaringsdeskundigen die studeren met een beperking of ondersteuningsvraag is de besloten LinkedIngroep opzet. Via dit platform kunnen zij kennis, ervaringen en actuele ontwikkelingen delen rondom inclusief studeren.

Algemene ondersteuning bij studeren met een ondersteuningsvraag

Voor ervaringsdeskundigen die studeren met een beperking of ondersteuningsvraag is de besloten LinkedIngroep opzet. Via dit platform kunnen zij kennis, ervaringen en actuele ontwikkelingen delen rondom inclusief studeren.

Handreikingen

  • Informatie voor mbo- en ho-studenten over ik studeer/ga studeren met een fysieke beperking of extra ondersteuningsvraag.
  • Webpagina ‘instroom’.
  • FAQ met veelgestelde vragen en antwoorden.
  • Checklist informatievoorziening voor studenten met een ondersteuningsvraag
  • Handreiking Waarden Voor Een Nieuwe Taal: een veilige, inclusieve en toegankelijke taal voor iedereen in de kunst- en cultuursector. Een handreiking met aanbevelingen, suggesties, richtlijnen en duidelijke voorbeelden hoe je met en over elkaar communiceert. De vijf kernwaarden veiligheid, respect, toegankelijkheid, inclusie en nieuwsgierigheid staan daarbij als drijfveer en motivatie voor duurzame verandering centraal. De handreiking is ook inspirerend voor het onderwijs. (2020, AHK)
  • Handreiking succesvolle overgang van v(s)o naar mbo met ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking succesvolle overgang van vo naar ho voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking doorstroom mbo-studenten naar hbo met ondersteuningsbehoefte.
  • Handreiking kwaliteitsborging voor visitatiecommissies | voor medewerkers kwaliteitszorg en medezeggenschap
  • Studieproces in kaart voor onderwijsprofessionals met informatie over verschillende sleutelmomenten tijdens de studie.
  • Studieproces in kaart voor studenten met informatie over verschillende sleutelmomenten tijdens de studie.
  • Handreiking met tips voor docenten
  • Flyer ‘Goed voor studenten zorgen’
  • Artikel Hoe werk je naar toegankelijk toetsen in het hoger onderwijs?
  • Artikel Toegankelijk toetsen en examineren: ruimer denken: nu vasthouden en doorpakken!
  • Factsheet voor veelvoorkomende hulpvragen voor onderwijsprofessionals.
  • Handreiking informatievoorziening en voorlichting aan studenten met een functiebeperking. (LSVB, ECIO, ISO)
  • Handreiking met praktische tips voor docenten voor toegankelijk en inclusief onderwijs. (ECIO)
  • Jaarrapport Studeren met een functiebeperking (ECIO) (2018)

Inspiratie

  • Succesvolle inclusie-initiatieven in het hoger onderwijs (video/publicatie)

Handreikingen

  • Werken met hersenletsel: kaart met waardevolle en praktische tips voor werknemers en werkgevers. (Hersenstichting, 2021)
  • Handreiking / factsheet voor loopbaanbegeleiders uit het onderwijs om studenten met ASS te ondersteunen in de oriëntatie op een vervolgopleiding. (Hogeschool van Amsterdam)

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die mensen met een ondersteuningsvraag in relatie tot stage of werk mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

  • at-groep is een kwaliteitsbureau dat mensen met een beperking begeleidt bij het zoeken naar en behouden van een passende werkplek. Daar valt alles onder: van beroepenoriëntatie en het maken van een CV tot acquisitie, nazorg en jobcoaching.
  • Autitalent is een detacheringsbureau voor mensen met autisme. Dat betekent dat je in dienst komt van AutiTalent en wordt ingezet op een project bij een van hun opdrachtgevers.
  • Avary Dennison Stages voor hbo- en universitaire studenten met een beperking.
  • Better Minds At Work ondersteunt bedrijven naar een succesvolle toekomst door middel van advies, training, inspiratiesessies en coaching.
  • Bijzondere Banen adviseert de werkgever over het vinden en aannemen van kandidaten met een beperking. Werkzoekenden kunnen zich er ook inschrijven.
  • Blik op werk is een onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut dat zich inzet voor de kwaliteit van dienstverlening op het gebied van duurzame arbeidsdeelname.
  • CNV Jongeren is een onafhankelijke vakbond voor jonge werknemers in Nederland. Ze zijn er voor de bijbaners, stagiaires, vakantiewerkers, studenten, net-afgestudeerden en young-professionals. CNV Jongeren komt op voor jongerenbelang. Niet alleen op de arbeidsmarkt. Ook op de woningmarkt en in het onderwijs. Met speciale aandacht voor jonge mensen in een kwetsbare positie.
  • Ctalents ondersteunt jong professionals die doof, slechthorend, blind of slechtziend zijn bij het vinden van betaald werk. Zij zijn een schakel tussen werkgevers en werkzoekenden met zintuiglijke uitdaging.
  • De Normaalste zaak is een netwerk van MKB-ondernemers en grote werkgevers die samen aan een inclusieve arbeidsmarkt bouwen.
  • DelfTalent verzorgt werving- en selectietrajecten en ondersteunt werkgevers die mensen met een beperking in dienst willen nemen op MBO, HBO en universitair niveau.
  • Emma at Work is een non-profit arbeidsbemiddelaar voor jongeren met een chronische ziekte of lichamelijke beperking en bemiddelt deze jongeren naar een vakantiebaan, bijbaan of vaste werkplek.
  • Groeistation helpt organisaties en individuen hun leervermogen te ontwikkelen en de algehele mindset een positieve draai te geven.
  • Kompels in Kracht biedt ondersteuning om de talenten van mensen te versterken en te werken aan een Strength-Based cultuur. Ze werken met individuen en teams om ze te helpen hun sterke punten structureler in te zetten en te werken aan groei.
  • Onbegrensd Talent adviseert en ondersteunt werkgevers bij het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Onbegrensd Talent focust zich op de vraag vanuit bedrijven en begeleidt zowel kandidaten als werkgevers intensief te tijdens het werk.
  • Onbeperkt aan de slag voor werkgevers is het lastig om geschikte werknemers met een arbeidsbeperking te vinden. Onbeperkt aan de Slag creëert voor werkgevers en werkzoekenden in hun arbeidsmarktregio een virtuele omgeving waarop ze elkaar kunnen vinden. Daarnaast wordt in diverse regio’s regelmatig een ‘meet&greet’ georganiseerd om elkaar echt te ontmoeten.
  • Onbeperkt Succes wil via een actieve, servicegerichte en persoonlijke aanpak hoogopgeleide en extra gemotiveerde arbeidskrachten en werkgevers bij elkaar brengen.
  • REA College Nederland biedt ondersteuning in het beroepsonderwijs en individuele begeleiding op het ROC bij het zoeken en volgen van een passende opleiding en het vinden van een baan.
  • Realisten Academie 2.0 is een initiatief van CNV Jongeren en de Start Foundation en bestaat uit een diverse groep jonge mensen met ieder zijn eigen talenten en beperkingen, die aan de slag gaat met het vinden van kansen op de arbeidsmarkt.
  • Refrisk begeleidt mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking naar, op en rondom een werkplek.
  • SWOM, Stichting SWOM begeleidt Young Professionals met een arbeidsbeperking bij het vinden van een volwaardige functie, passend bij jouw talenten en kwaliteiten.
  • Team inclusief Rijksoverheid adviseert en begeleidt organisaties met verschillende diensten ter bevordering van diversiteit en inclusie op de werkvloer.
  • USG Restart begeleidt mensen om mensen (weer) volwaardig aan het arbeidsproces te laten deelnemen door middel van onder andere outplacement en jobcoaching.
  • vacat.nl is een online vacaturesite waar je kan zoeken naar vacatures voor mensen met een Wajong-uitkering.
  • Wij zijn de oplossing is een initiatief van werkgevers om de kans op werk voor mensen met een beperking te vergroten.

Specifieke ondersteuning bij studeren met een ondersteuningsvraag

Handreikingen

  • Toolkit voor het tijdig herkennen, erkennen en ondersteunen van studenten met mantelzorgtaken. (2020)
  • Scriptie naar studentsucces bij studeren met mantelzorgtaken. (2020)
  • Artikel: studie en mantelzorg is uitdaging voor student en instelling. (2019)

Inspiratie

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die studenten met mantelzorgtaken mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

  • HandicapNL ondersteunt organisaties en projecten die mensen met een beperking leren om zelf de regie op zich te nemen. Ook steunen ze projecten die familie en mantelzorgers ondersteunen en ontlasten.
  • Vanzelfsprekend!? is een platform door en voor jonge (ex-)mantelzorgers uit Den Bosch die hen een stem geeft en er alles aan doet om hen te ondersteunen.
  • Aanvullende Mantelzorg Vereniging Nederland (AMVN) is de nieuw opgerichte brancheorganisatie van aanbieders van aanvullende mantelzorg. De organisatie heeft als doel de kwaliteit van de aangeboden betaalde mantelzorg te waarborgen en om als vertegenwoordiger van de branche naar buiten te treden.
  • Mantelzorg Nederland is een vereniging die opkomt voor iedereen die zorgt voor een familielid, vriend of buur. Zij zorgen ervoor dat mantelzorgers goed worden geïnformeerd en ondersteund en respect en steun krijgen vanuit de samenleving.
  • Kennispunt MBO informeert over de actuele ontwikkelingen op het gebied van taal en rekenen, onderwijs en examineren, burgerschap, leven lang ontwikkelen en passend onderwijs.
  • Balans Digitaal voor ondersteuning van ouders met kinderen en jongeren met ontwikkelingsproblemen bij leren en/of gedrag.
  • College voor de Rechten van de Mens beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in Nederland. Dit doen zij onder andere door onderzoek, advies en voorlichting.
  • Disability Studies in Nederland stimuleert onderzoek en onderwijs op het gebied van disability studies. Door het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis wil DSiN werken aan sociale verandering en bijdragen aan participatie en inclusie van mensen met beperkingen.
  • Landelijk Beraad Studentendecanen | LBS is een beroepsnetwerk van studentendecanen verbonden aan de universiteiten in Nederland.
  • Ouders & Onderwijs is een organisatie voor alle ouders met kinderen in de schoolgaande leeftijd. Ouders & Onderwijs helpt én vertegenwoordigt ouders.
  • Stichting Accessibility zet zich in voor betere toegankelijkheid van digitale middelen, zoals websites of apps, voor iedereen. Ook voor mensen met een functiebeperking, of voor mensen die digitaal niet vaardig zijn.

Handreikingen

  • Folder Transgender in het onderwijs met informatie voor iedereen in een onderwijsinstelling die betrokken is bij de prestaties en het welzijn van transgender studenten, de studenten zelf, hun studiegenoten en medezeggenschapsraden.
  • GenderDoeboek met handvatten, weetjes en tips om een veilige omgeving te creëren voor ook transgender leerlingen. De focus ligt op het basis- en middelbaar onderwijs maar de brochure is zeker een inspiratiebron voor hoger onderwijsprofessionals.
  • Toolkit biedt praktische informatie voor zorg- en hulpverleners om rekening te houden met diversiteit in sekse, gender en seksuele oriëntatie.

Inspiratie

  • Ontmoetingsapp voor lhbt-jongeren.
  • Laat je inspireren door Beau. Hij won de ECIO Frank Award 2020. Met het prijzengeld gaat hij een videoboodschap maken waarmee de hogeschool uitdraagt dat iedereen zichzelf kan en mag zijn.

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die transgender studenten / studenten in een gendertransitie mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

  • Transgender Netwerk Nederland | TNN is op het gebied van werk, onderwijs, veiligheid, recht, zorg en welzijn actief om de emancipatie van trans personen te bevorderen.
  • Autiroze Van, voor en door LHBTI+ met autisme.
  • College voor de Rechten van de Mens beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in Nederland. Dit doen zij onder andere door onderzoek, advies en voorlichting.
  • Disability Studies in Nederland stimuleert onderzoek en onderwijs op het gebied van disability studies. Door het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis wil DSiN werken aan sociale verandering en bijdragen aan participatie en inclusie van mensen met beperkingen.
  • Landelijk Beraad Studentendecanen | LBS is een beroepsnetwerk van studentendecanen verbonden aan de universiteiten in Nederland.

Er zijn heel wat jonge moeders die naar school gaan en ook hun diploma behalen. Je hoeft jouw plannen niet op te geven omdat er een kind op komst is. Het is belangrijk om goede afspraken te maken met de begeleider op jouw onderwijsinstelling. Vaak is een aangepast programma zoals een deeltijdstudie mogelijk. Zo kunnen ze je ook informeren over de mogelijkheden en voorwaarden voor studeren met jong onderschap.

Organisaties

Een overzicht van enkele organisaties die zwangere studenten / jonge ouders mogelijk kunnen ondersteunen. ECIO is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de onderstaande websites en betrouwbaarheid van de organisaties.

Inspirerende voorbeelden vanuit de onderwijsinstellingen

  • Hogeschool Windesheim: Zwangerschap en studeren als moeder | Informatie over aanpassingen en ondersteuning, tips voor studerende ouders, relevante websites, financiën, gespreksgroep voor uitwisseling ervaringen en tips en ter motivatie.
  • Hogeschool Utrecht: Brochure ‘find your place’ met informatie over kolfruimte.
  • Vrije Universiteit van Amsterdam: Students-4-Students@VU | diverse programma’s aan studenten die het moeilijk vinden de draai op de VU te vinden of als het alleen even niet lukt. Een van de aangeboden programma’s is het programma Studeren & Kinderen.
  • Universiteit van Amsterdam: Zwanger- en ouderschap tijdens studie | Informatie over verschillende voorzieningen en andere informatie voor zwangere studenten en/of studenten met kinderen op een rij, evenals de contactpersoon waar zij met vragen terecht kunnen.
  • Universiteit Maastricht: Studerende moeders | Informatie over de verschillende voorzieningen, het profileringsfonds, toeslagen en de mogelijkheid om ervaringen te delen met andere studerende moeders aan de Universiteit van Maastricht.
  • Radboud Universiteit Nijmegen: Zwanger- en ouderschap tijdens de studie | Informatie over begeleiding, kinderopvang, kolfruimtes en tips.
  • University of Twente: Zwangerschap/studeren met kinderen | Informatie over voorzieningen, financiële ondersteuning, begeleiding en nuttige websites
  • Universiteit van Wageningen: Studerende moeders en vaders | Informatie over aanspreekpunt, planning, vakkenkeuze, financiële ondersteuning, kolfruimtes, huisvesting en kinderopvang en relevante websites.
  • Universiteit Utrecht: Zwangerschap en studeren als moeder | Informatie over begeleiding, kolfruimtes,  financiële ondersteuning en relevante websites.
  • Universiteit Leiden: Zwangerschap | Informatie over studiebegeleiding, financiële ondersteuning, woonruimte, tips en advies.

Ervaringsdeskundigen

  • Bekijk de tips op demamagids.nl van een ervaringsdeskundige. Zij rondde een masteropleiding af en zorgde daarnaast voor haar toen nog dreumes.

Regelingen en voorzieningen

  • Studiefinanciering: studenten, jonger dan 30 jaar, die een opleiding willen volgen (mbo, hbo, wo) kunnen studiefinanciering aanvragen tot en met de maand dat je 30 jaar wordt. Volg je een andere opleiding of ben je ouder dan 30 jaar? Dan heb je geen recht op studiefinanciering. Je kunt dan wellicht gebruikmaken van het collegegeldkrediet. Meer informatie vind je op de website van DUO.
  • Regelingen en voorzieningen: het is raadzaam om uit te zoeken wat voor jou van toepassing is, zoals kinderopvang en kinderopvangtoeslag. Meer informatie vind je op de website van Stichting Steunpunt Studerende Moeders.

Onderzoek

  • Uit onderzoek: Student, Zwanger en Gelijke behandeling (2016): “Een hbo-instelling kende een topsportklas, waar vier studenten plaatsnamen die geen topsporters waren – althans niet in de letterlijke zin – maar die hun studie combineerden met de zorg voor jonge kinderen. Deze klas begon elke dag wat later op de ochtend en stopte wat eerder in de middag, zodat de topsporters genoeg tijd hadden om te trainen. Voor de ouders bleek dit een uitkomst, omdat zij hierdoor de mogelijkheid kregen om bijvoorbeeld hun kinderen naar school te brengen en van school te halen”.