Terugblik Informatiesessie | zwanger of studeren als ouder in het hoger onderwijs

maatwerk en voorzieningen voor gelijke kansen

vijf studenten overleggen met elkaar in de gang van de school met notitieblokken in hun handen

22 september 2021

Wat zijn de (landelijke) regelingen, voorzieningen en mogelijkheden voor maatwerk voor zwangere studenten en ouders in het hoger onderwijs? Deze vraag stond centraal tijdens de informatiesessie van 16 september 2021 voor zwangere studenten, studerende ouders en onderwijsprofessionals. Leidraad voor de sessie was de onlangs gepubliceerde handreiking ‘Zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs’. Een uitgave van het Landelijk netwerk Studentenwelzijn om zwangere studenten en studerende ouders gelijke kansen te bieden. De deelnemers zijn blij met de verkregen informatie en dat ook studerende vaders zijn meegenomen in de handreiking. Hieronder blikken we kort terug op de informatiesessie.

Zwanger en studeren op afstand gaf ruimte voor eigen studietempo

Mona werd zwanger in het laatste half jaar van haar master Onderwijswetenschappen op de Erasmus Universiteit. Omdat Mona een dag voor de informatiesessie is bevallen van een dochter deelt ze haar ervaringen met een vooraf opgenomen filmpje. In haar video vertelt ze dat ze de zwangerschap als erg positief heeft ervaren. “Het was een bijzondere ervaring en het motiveerde mij extra om mijn doelen te behalen”. Ze heeft tijdens haar zwangerschap weinig contact gehad met studieadviseurs en decanen. Dit was voor haar niet nodig. Mona erkent dat het afstandsonderwijs in haar situatie voordelig was omdat zij niet hoefde te reizen en op haar eigen tempo kon werken. Daarnaast is steun van je omgeving belangrijk. Waar Mona wel tegenaan liep,  was dat ze extra druk voelde om haar scriptie op tijd af te hebben voordat de baby er is. Gelukkig is dit gelukt.

Tips van Mona voor onderwijsprofessionals en zwangere studenten

Mona geeft zwangere studenten de tip om keuzes te maken voor jezelf om het behapbaar te houden. Het is niet mogelijk om je studie, het huishouden en je sociale netwerk allemaal bij te houden als je zwanger bent, dus maak keuzes die voor jou het beste zijn. Daarnaast wil ze graag aan onderwijsprofessionals mee geven dat ze het beste naar de behoefte van de student kunnen kijken en de student een luisterend oor kunnen bieden.

Benader studerende ouders actief als extra steuntje in de rug

Fatiema Khadje is studentendecaan op de VU Amsterdam. Ze vertelt dat op de universiteit verschillende voorzieningen aanwezig zijn, zoals een kolfruimte en kinderopvang. Nog vaak hebben studenten hier geen weet van dus het is belangrijk om dit duidelijk op de website te plaatsen. Veel studerende ouders hebben de coronatijd als stressvol ervaren omdat de kinderen altijd thuis waren. Hierdoor was het lastig om te studeren. In sommige gevallen heeft dit geleid tot studievertraging. Fatiema erkent dat deze groep studenten best zelfstandig is, maar dit betekent niet dat ze geen extra steuntje nodig hebben. Binnen de VU zijn er workshops en trainingen opgezet om de studenten beter te informeren over de ondersteuningsmogelijkheden op de universiteit.

Tips van Fatiema voor onderwijsprofessionals

Het is belangrijk om studerende ouders actief te benaderen en in contact te brengen met een studieadviseur. Geef ze extra ondersteuning en zorg voor duidelijke informatievoorziening.

Presentatie Handreiking ‘Zwangere studenten en ouders in het hoger onderwijs’

Marit Schreurs van ECIO presenteert de handreiking en gaat in op de informatie die erin is vervat. Zoals het juridisch kader van de wetgeving en mogelijkheden voor zowel ondersteuning rondom informatievoorziening en financiële tegemoetkoming van zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs. De handreiking is een uitgave van het Landelijk Netwerk Studentenwelzijn.

Ervaren belemmeringen door studerende ouders, feiten en cijfers

Uit de cijfers van de Monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs 2020-2021 blijkt een toename van ervaren studiebelemmeringen door studerende ouders. 53% van deze studenten ervaart belemmering bij de studie. De gemiddelde studietijd per week voor een studerende ouder is 5 uur minder dan reguliere studenten. 59% van de groep studenten maakt gebruik van voorzieningen, met name in de vorm van extra begeleiding. De voorzieningen zijn naar tevredenheid voor 42%.

Wetgeving rondom de rechten van zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs

De rechten van zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs en de verplichtingen en bevoegdheden van onderwijsinstellingen zijn vastgelegd in internationale, Europese en nationale wetgeving, namelijk:

  • Handvest van de grondrechten van de Europese Unie;
  • Resolutie van het Europees Parlement;
  • Convention of the Elimination of All forms of Discrimination against Women;
  • Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB);
  • Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).

In de WHW staat dat men bij een negatief bindend studieadvies rekening moet houden met de persoonlijke omstandigheden van de student (artikel 7.8b). En dat de geldigheidsduur van tentamens verlengd kan worden vanwege bijzondere omstandigheden (artikel 7.10, vierde lid).

Onderwijsinstellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het faciliteren van regelingen en voorzieningen voor zwangere studenten of studerende ouders. De studentendecaan of studieadviseur speelt hierbij een belangrijke rol. Voorbeelden van ondersteuningsmogelijkheden zijn:

  • Informatievoorziening: maak deze helder en overzichtelijk en zorg voor een vaste aanspreekpunt. Studenten kunnen ook gewezen worden op de website hogeronderwijstoegankelijk.nl.
  • Faciliteiten: zoals geschikte zitplaats, rustruimte, kolfruimte en kinderopvang. Het is hierbij belangrijk dat er een gesprek tussen opleiding en student plaatsvindt.
  • Maatwerk: zoals versoepeling aanwezigheidsplicht, uitstel deadlines en alternatieve toetsing.
  • Stages: maak hierover goede afspraken en bekijk wat de mogelijkheden zijn.

Financiële mogelijkheden voor zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs

Tot slot zijn er verschillende financiële mogelijkheden voor zwangere studenten en studerende ouders. Zo kunnen studenten hun studiefinanciering laten doorlopen tijdens het verlof, mits ze ingeschreven blijven staan bij de opleiding. Ook kunnen studenten beroep doen op het profileringsfonds wanneer ze studeren onder bijzondere omstandigheden. Als studerende ouder kun je eenoudertoeslag op je studiefinanciering krijgen. Daarnaast zijn er particuliere studiefondsen. Een overzicht van deze fondsen is op www.studerendemoeders.nl/studiefondsen te vinden. Wanneer een student geen beroep kan doen op andere voorzieningen of uitkeringen, dan kan bijstand aangevraagd worden.

Meer informatie over zwangerschap/jong onderschap

Op deze website vind je meer informatie rondom ‘zwangerschap / jong ouderschap’ in het hoger onderwijs. Zoals handreikingen, tools, contactgegevens, onderzoeksresultaten en initiatieven van verschillende hoger onderwijsinstellingen ter ondersteuning van zwangere studenten en studerende ouders.

Oproep voor het delen van ervaringen en best practices

Heb je goede voorbeelden van begeleiding en ondersteuning van zwangere studenten en studerende ouders? Laat het ons weten zodat we met het Landelijk netwerk Studentenwelzijn ook andere onderwijsinstellingen kunnen inspireren. Deel ook jouw ervaringsverhaal als  zwangere student of studerende jonge ouder. Geef een inkijkje over wat goed gaat en wat beter kan.

 

Gerelateerde items

Gelijke kansen voor zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs

Handreiking | Zwangere studenten en studerende ouders in het hoger onderwijs