Terugblik studiemiddag: Ontwerpen inclusieve(re) leerroutes met UDL

Inclusief onderwijs met Univeral Design for Learning

Illustratie van UDL

30 juni 2021

Veel scholen zijn bezig met het vormgeven van flexibel onderwijs. Zij zien kansen en mogelijkheden maar vaak ontbreken de handvatten. Universal Design for Learning (UDL) biedt hiervoor een kader om de visie op inclusief onderwijs in de praktijk toe te passen. Zodat met je met minder individuele maatwerkoplossingen voorkomt dat studenten met een ondersteuningsvraag uitvallen. Tijdens de studiemiddag op 27 mei 2021 zijn ervaringen en knelpunten besproken en handreikingen gedaan ter ondersteuning bij het vormgeven van UDL.

De deelnemers vanuit het mbo en het hoger onderwijs willen meer keuze bieden aan hun studenten waarbij zij rekeninghouden met hun capaciteiten en wensen. Omdat met de coronapandemie het onderwijs volledig online werd aangeboden, gaat nu de focus vooral uit naar blended onderwijs. Men wil het onderwijs zowel online als offline blijven aanbieden. Er wordt dan vooral gedacht in modules. Bewustwording binnen de onderwijsinstelling van de noodzaak om het onderwijs inclusief te maken is nodig. De studiemiddag werd afgetrapt met de vraag: wat is inclusie en met welke vraag kom je naar deze bijeenkomst?

Plaatje bewustwording noodzaak inclusief onderwijs

Studentervaringen versus kwaliteit van het onderwijs

Ervaringen van studenten, zoals met de Nationale Studentenenquête, geven vaak aanleiding tot verantwoording en kwaliteitsverbeteringsregimes. Echter wat goed scoort, hoeft niet automatisch goed te zijn voor de kwaliteit van het onderwijs. Met de deelnemers werd gesproken over de studentervaringen. Conclusie was dat zij school niet altijd leuk hoeven te vinden. Leuk onderwijs zorgt niet per definitie voortevreden studenten. Aanleiding was het nieuwsbericht van ScienceGuide, dat werd ingebracht door een deelnemer.

Aan de slag met UDL

De deelnemers werden meegenomen naar de oorsprong van UDL. Naast de UDL-principes en de richtlijnen zijn ook de vooroordelen besproken. Met opdrachten en verschillende werkvormen ervoeren de deelnemers de mogelijkheden van UDL. Aan de hand van cases vertelden de deelnemers hoe zij in de huidige situatie hiermee omgaan. We zagen vaak overlap in oplossingen en dat individueel maatwerk op meerdere gevallen toepasbaar is. Met flexibel onderwijs is de kans groter dan je minder individuele maatwerkoplossingen moet bedenken en dat studenten met een ondersteuningsbehoefte uitvallen.

Om flexibele leerroutes te ontwerpen, is het belangrijk om de doelgroep te kennen:

  • Wat zijn hun maatwerkvragen?
  • Wat zijn hun wensen en behoeften?
  • Wanneer en waar willen zij leren?

Werken met UDL: praktische tips

  • Begin klein! Wat doet de organisatie al? Bouw dat uit.
  • Gebruik de wens om te flexibiliseren voor inclusie.
  • Denk na over de inrichting van het gebouw. Met verschillende functieruimtes bedien je verschillende studenten.
  • Maak gebruik van de huidige blended learning-mogelijkheden.
  • Laat studenten zelf bepalen hoe zij bewijzen dat zij een leerdoel hebben behaald. Zet hierbij peers in.
  • Probeer UDL eens uit!

Werken met UDL: ervaringen van docenten

  • Meer gemotiveerde studenten, waardoor het aangenamer is voor docenten om hun vak uit te oefenen.
  • Verminderde of meer verspreide werkdruk.
  • Verschillende toetsvormen maakt dat docenten afwisselende producten nakijken en dat zorgt voor afwisseling.
  • Inbouwen van peerfeedback bespaart tijd voor docenten en zorgt voor meer betrokkenheid van studenten.
  • Door inclusiever te ontwerpen, ben je minder tijd (en geld) kwijt aan maatwerk.

Onderzoek good practices van UDL

Na de zomer zal ECIO een rapport publiceren met good practices van UDL in het hoger onderwijs. Momenteel worden hiervoor verschillende interviews afgenomen. Tip: met de nieuwsbrief blijf je automatisch op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en activiteiten rondom inclusief onderwijs.

Gerelateerde items

Universal Design for Learning | Hoe diversiteit van studenten de onderwijsnorm bepaalt