Rapport De Staat van het Onderwijs 2021: welzijn van studenten staat onder druk

14 april 2021

De coronacrisis heeft een negatieve invloed op het welzijn van studenten, concludeert de Inspectie van het Onderwijs in het jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs 2021 dat vandaag is verschenen. Het rapport schetst een stand van zaken over het afgelopen jaar en monitort meerjarige ontwikkelingen. De Inspectie stipt aan dat bestuurders van hogescholen en universiteiten zich toenemend zorgen maken over eenzaamheid onder studenten en hun welzijn hoger leek te liggen in de periode van versoepeling dan tijdens strengere maatregelen. Daarnaast wordt in het rapport speciale aandacht besteed aan studenten die een opleiding volgen met extra ondersteuningsvraag en een toenemend medicijnengebruik onder studenten. ECIO vat hieronder de belangrijkste resultaten uit het Inspectierapport samen en eindigt met de oproep: houd ook na de crisis de aandacht voor studentenwelzijn in het onderwijs vast!

Weinig zicht op hoeveel studenten behoefte hebben aan extra ondersteuning

Uit het Inspectierapport komt naar voren dat er landelijk nog weinig zicht is op de totale omvang van de groep studenten die behoefte heeft aan extra ondersteuning en begeleiding, ook buiten de coronaperiode. Dit zijn jongeren die bijvoorbeeld studeren met psychische klachten, in een rolstoel zitten of mantelzorgtaken vervullen naast hun studie. Wel is er onderzoek gedaan naar de aard van de ondersteuningsbehoefte, onder andere door ECIO, aldus het Inspectierapport. Zo hebben studenten met een functiebeperking die studeren aan de universiteit behoefte aan betere voorlichting en digitale toegankelijkheid. Studenten met psychische klachten geven aan hierover te willen praten met een studentpsycholoog of medestudenten. Voor studenten die onder bijzondere omstandigheden studeren, bijvoorbeeld met mantelzorgtaken, geldt dat zij behoefte hebben aan meer aandacht, begeleiding en psychologische ondersteuning op de hogeschool of universiteit.

Toename medicijngebruik onder studenten

Dit jaar wordt in het rapport uitgebreid aandacht besteed aan het medicijngebruik onder studenten. De Inspectie concludeert dat steeds meer studenten medicatie gebruiken om hun studieprestaties te bevorderen. In het rapport worden er meerdere verklaringen hiervoor gegeven. Bijvoorbeeld een bredere acceptatie van het medicijnengebruik onder studenten en een toename in de ervaren prestatiedruk. De daadwerkelijke oorzaken van het toenemend medicijngebruik kunnen op basis van de beschikbare cijfers nog niet worden vastgesteld. Naast een stijging in het gebruik van ADHD medicatie (0,8 procent in 2009/2010 naar 2,9 procent in 2018/2019) is er ook toenemend gebruik in antidepressiva te zien (van 1,5 procent in 2009/2010 naar 2,2 procent in 2018/2019).

Naar een duurzame en integrale aanpak studentenwelzijn, ook na de crisis!

De Inspectie benadrukt dat het belangrijk is dat hogescholen en universiteiten weten hoe het met hun studenten gaat, passende maatregelen voor ondersteuning bieden en studentenwelzijn bevorderen. Onderwijsinstellingen investeren volop in het oplossen van de problemen van studenten in deze coronatijd. ECIO voegt toe dat het belangrijk is om ook na de coronacrisis de aandacht voor studentenwelzijn vast te houden. Ook voor de crisis waren er al zorgen om het welzijn van studenten. Een duurzame en integrale aanpak studentenwelzijn in het onderwijs is dan ook belangrijk. Met onder andere aandacht voor de preventie van psychische problematiek en het trainen van docenten op vroege signalering, het stigma en taboe in de klassen bespreekbaar te maken, te werken met peer-to-peer hulp en mentaal welzijn structureel te verankeren in het onderwijsbeleid.

Gerelateerde items

Maak werk van inclusief onderwijs met Nationaal Programma Onderwijs

Annual International Student Survey 2021 | mentaal welzijn uitgelicht

Mentaal welzijn i.r.t. het brein | bijeenkomst Landelijk netwerk Studentenwelzijn ho

Mentaal welzijn in coronatijd | 10 aanbevelingen vanuit studentperspectief

VN-Proof onderwijs | Wat moet je als professional in het onderwijs weten?

Ongekende toeloop op buddyprogramma voor studeren met een functiebeperking