Oproep | knelpunten en alternatieven toegankelijke kennistoetsen

Deel belemmeringen en oplossingen; samen naar inclusiever hoger onderwijs!

Afbeelding tafels en stoelen in examenopstelling

14 januari 2022

Niet alle toetsvormen zijn geschikt voor studenten met een ondersteuningsvraag. Een student met een auditieve beperking kan bijvoorbeeld geen luistertoets kan maken. Maar ook andere studenten, die bijvoorbeeld studeren in een bijzondere omstandigheid zoals zwangerschap of mantelzorg, hebben baat bij inclusieve toetsing. Bij afname van (verplichte) landelijke kennistoetsen zijn hoger onderwijsinstellingen afhankelijk van leveranciers. De uitdaging voor onderwijsinstellingen ligt in het bieden van alternatieven waarbij de student aan dezelfde eindkwalificaties voldoet.

Probleemschets toegankelijk toetsen hoger onderwijsinstellingen

Voor veertien tweedegraadslerarenopleidingen en twee pabovakken worden landelijke kennistoetsen van leveranciers afgenomen om het eindniveau van de student te toetsen. Omdat er geen andere leveranciers zijn, lopen deze opleidingen vast bij de afname van (verplichte) landelijke kennistoetsen en het regelen van voorzieningen. De leveranciers maken alleen het toekennen van extra tijd mogelijk. Echter met alleen het toekennen van extra tijd voldoen onderwijsinstellingen onvoldoende aan het VN-verdrag en wettelijke verplichtingen. Vanuit overheidsbeleid is het uitgangspunt dat, zowel in het onderwijs als daarbuiten, doeltreffende aanpassingen en voorzieningen voor studenten met een ondersteuningsvraag getroffen moeten worden.

Aanbod van alternatieve toetsvormen door opleidingen en toetsleveranciers is nodig

Studenten met een ondersteuningsvraag mogen door de toetsvorm niet belemmerd worden om hun verworven compententies aan te tonen. Voorkom dat het middel, de toetsvorm, het doel wordt. Het hanteren van verschillende toetsvormen is nodig; een taak van zowel de opleidingen als de toetsleveranciers. Er zijn verschillende vormen waarmee studenten hun talenten kunnen laten zien, waarbij zij geen belemmering ervaren. Hanteer de gesloten-boek, handgeschreven, essay-achtige examens en multiplechoicetoetsen niet meer als de belangrijkste vorm van beoordeling. Studenten kunnen bijvoorbeeld in plaats van een essay een vlog of een podcast maken of een schriftelijke toets mondeling maken. Profiteer ook bij het herontwerpen van toetsing van de mogelijkheden die de digitale technologie biedt. Zoals het creëren van flexibiliteit, het slechten van geografische barrières en het vergroten van het bereik van de instelling. Het niet aanbieden van alternatieve toetsen en/of voorzieningen kan consequenties hebben voor de onderwijsinstellingen vanwege de wet- en regelgeving waaraan zij moeten voldoen, zoals:

Feiten en cijfers over studeren met een ondersteuningsvraag uitgelicht

Uit de NSE 2021 blijkt dat van de studenten met een ondersteuningsvraag bijna 85% in meer of mindere mate een belemmering ervaart bij het volgen van onderwijs. Met name studenten met een psychische aandoening, ADHD en studenten die studeren onder persoonlijke- en familieomstandigheden geven aan relatief veel tot heel veel belemmering te ervaren. De Monitor Beleidsmaatregelen 2020-2021 geeft aan dat acht op de tien studenten met een functiebeperking tijdens hun studie voorzieningen, ter ondersteuning van hun functiebeperking, gebruiken. Over het aanbod van deze specifieke voorzieningen is 55% van de studenten niet tevreden.

Oproep voor iedereen die gebruikmaakt van landelijke kennistoetsen!

Om samen verder te kunnen werken aan inclusiever onderwijs roepen we hierbij op:

  • je knelpunten rondom toegankelijk toetsen te melden;
  • én oplossingen – anders dan extra tijd – die in samenspraak met leveranciers zijn gemaakt te delen.

Deel je knelpunten en/of oplossingen met ons en/of Lies Leijs, voorzitter LOShbo (voorzitter@loshbo.nl).

Gerelateerde items

Alle informatie op 1 plek voor hoger onderwijsstudenten met een functiebeperking

Factsheet Informatievoorziening | hulpvragen onderwijsprofessionals

Handreiking | Hoe werk je naar toegankelijk toetsen in het hoger onderwijs?

Artikel | Toegankelijk toetsen en examineren – Ruimer Denken: nu vasthouden en doorpakken!

Hoe werk je naar toegankelijk toetsen in het hoger onderwijs?

Quickscan toetsen voor studenten met dyslexie en ernstige taalproblemen