Niet door naar de finale, wel van waarde

“Niet ieder initiatief staat in de finale, maar ieder goed initiatief kan inclusie verder brengen.”

De drie finalisten van de ECIO Inclusie AWARD Verkiezing 2026 zijn door de jury gekozen. Daar vertellen we binnenkort meer over. Eerst zetten we graag de andere zes initiatieven op de shortlist in het zonnetje. Ook zij laten op een eigen manier zien hoe belemmeringen kunnen worden verkleind en hoe meer studenten de ruimte krijgen om mee te doen.

‘spelenderwijs werken aan studiesucces en sociale veiligheid‘

Hoe help je eerstejaarsstudenten om zich snel thuis te voelen, goed te leren studeren en lastige thema’s bespreekbaar te maken? Met de Mentor Games ontwikkelde de Faculty of Science and Engineering van de Rijksuniversiteit Groningen drie spellen die daar op een laagdrempelige en inclusieve manier aan bijdragen.

Lees meer over het initiatief:

Doel

De Mentor Games ondersteunen eerstejaarsstudenten bij een goede start op de universiteit. De spellen richten zich op effectief studeren, balans en stressmanagement, sociale veiligheid, consent en omgaan met situaties rond drugsgebruik.

Doelgroep

De spellen zijn voor alle eerstejaarsstudenten binnen het mentorprogramma en bieden extra steun aan studenten met een ondersteuningsbehoefte  door de inclusieve opzet van de spellen. De diverse fictieve personages maken verschillende ervaringen en perspectieven zichtbaar, zonder studenten in hokjes te plaatsen.

Impact

Door samen te spelen, oefenen studenten met plannen, reflecteren, samenwerken en het bespreken van gevoelige onderwerpen. De veilige spelsetting nodigt iedereen uit om mee te doen en draagt bij aan verbondenheid, weerbaarheid, empathie en het gevoel erbij te horen. De aanpak is speels, veilig en praktisch en kan met kleine aanpassingen ook binnen andere onderwijsinstellingen worden ingezet.

 ‘studenten vinden herkenning, steun en hun eigen stem‘

Studeren met autisme kan extra drempels met zich meebrengen, zeker wanneer je het gevoel hebt dat je daar alleen in staat. De FSE Autism Peer Group van de Faculty of Science and Engineering van de Rijksuniversiteit Groningen brengt studenten bij elkaar om ervaringen te delen, elkaar te ondersteunen en samen een community op te bouwen.

Lees meer over het initiatief:

Doel

De peer group biedt studenten een veilige en laagdrempelige plek om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en advies te delen. Studenten organiseren en leiden de bijeenkomsten zoveel mogelijk zelf; studieadviseurs ondersteunen waar nodig.

Doelgroep

De groep is er voor bachelor- en masterstudenten met autisme en voor studenten die vermoeden dat ze autisme hebben. Naast acht fysieke bijeenkomsten per jaar is er een WhatsApp-community voor contact, advies en gezamenlijke activiteiten.

Impact

De peer group laat studenten ervaren dat zij niet alleen staan in de uitdagingen die zij tijdens hun studie tegenkomen. Dit zorgt voor herkenning, onderlinge steun en een gevoel van veiligheid. Studenten leren daarnaast om hun ervaringen en behoeften onder woorden te brengen en bespreekbaar te maken. Een peer group is bovendien relatief eenvoudig te organiseren, vraagt weinig inzet en kan zonder extra kosten worden opgezet.

‘van informatie aanbieden naar echt begrip‘

Niet iedere student komt via dezelfde route tot begrip. Het STUK-model (Story based Transfer of Understanding en Knowledge) richt zich daarom niet eerst op individuele aanpassingen voor studenten, maar op de manier waarop kennis wordt overgedragen. Zo ontstaat ruimte om onderwijs vanaf de basis toegankelijker te ontwerpen.

Lees meer over het initiatief:

Doel

Het STUK-model wil kennis zo aanbieden en verbinden dat meer studenten daadwerkelijk tot begrip kunnen komen. Daarbij worden verschillende kennisvormen, werkvormen en kennisdragers gecombineerd. De samenhang wordt opgebouwd vanuit vier onderdelen: context, rol/functie, verhaal/werking en einddoel. Bekijk de route/handleiding.

Doelgroep

Het model is bedoeld voor studenten in het algemeen, met bijzondere aandacht voor studenten met een ondersteuningsbehoefte of een neurodivergent cognitief profiel. STUK deelt studenten nadrukkelijk niet in leerstijlen of typen in, maar zoekt naar verschillende routes waarmee studenten tot hetzelfde begrip kunnen komen.

Impact

STUK verschuift de aandacht van individuele aanpassingen achteraf naar toegankelijker onderwijsontwerp vooraf. Docenten kijken daarbij niet alleen naar de vraag ‘Heb ik het uitgelegd?’, maar ook naar ‘Heb ik de samenhang zo aangeboden dat verschillende studenten deze kunnen begrijpen?’ Binnen de installatietechniek krijgt deze gedachte al concreet vorm in de SkillSetKlimaattechniek, waarin theorie, beeld, systeemverbanden en de fysieke werkelijkheid met elkaar worden verbonden.

‘meer kennis, bewustzijn en sociale veiligheid‘

Hoe zorg je ervoor dat studenten niet zelf steeds hoeven uit te leggen wat LHBTI+ identiteit betekent of welke ervaringen daarbij kunnen spelen? Vanuit ervaringsdeskundigheid en kennis uit de opleiding Toegepaste Psychologie is de workshop LHBTI+ Basiskennis ontwikkeld voor onderwijsprofessionals.

Lees meer over het initiatief:

Doel

De workshop neemt een deel van de educatielast weg bij LHBTI+ studenten zelf. Door kennis en bewustzijn bij professionals te vergroten, kunnen ongemak, taboes en het gevoel ‘de ander’ te zijn worden verminderd. Dat draagt bij aan meer verbinding en sociale veiligheid. De workshop besteedt daarbij niet alleen aandacht aan genderdysforie, maar ook aan gendereuforie en queer joy.

Doelgroep

De workshop richt zich vooral op hbo-docenten, maar is ook relevant voor bijvoorbeeld decanen en andere onderwijsprofessionals die bijdragen aan een veilige en inclusieve leeromgeving.

Impact

De workshop geeft deelnemers meer inzicht in seksuele en genderidentiteit en in thema’s die specifiek kunnen spelen binnen de LHBTI+ gemeenschap. Daarnaast krijgen zij concrete handvatten om in taal, houding en context sensitiever te handelen.

‘een studentenleven waarin meer studenten kunnen meedoen‘

Studenten met chronische pijn, een fysieke beperking of chronische aandoening lopen niet alleen tegen praktische drempels aan, maar kunnen zich ook minder gezien of verbonden voelen in het studentenleven. Stichting Mijn Pijn & Moed is voor en door studenten en brengt ontmoeting, ervaringsdeskundigheid en bewustwording samen.

Lees meer over het initiatief:

Doel

De stichting richt zich op studenten met bijvoorbeeld chronische pijn, een fysieke beperking, een chronische aandoening of een combinatie daarvan. Tegelijk werkt zij samen met studenten, docenten, studiebegeleiders, beleidsmakers, bestuurders, zorgprofessionals en andere organisaties.

Doelgroep

De module is ontwikkeld voor trainers en coaches in de sportcontext. Met het prijzengeld van de ECIO Award wilden de initiatiefnemers de aanpak doorontwikkelen voor toekomstige professionals in het hbo en wo, bijvoorbeeld binnen PABO-, ALPO- en sportopleidingen.

Impact

Via toegankelijke activiteiten ontstaat ruimte voor lotgenotencontact, herkenning en een studentenleven dat beter aansluit bij verschillende behoeften. Daarnaast brengt de stichting ervaringskennis actief in binnen onderwijs, onderzoek, voorlichting en samenwerkingen. Daarbij is aandacht voor onder meer rolstoeltoegankelijkheid, prikkelbelasting, energie en de overstap van studie naar werk. De aanpak wordt inmiddels ook buiten de eigen activiteiten en binnen bredere netwerken ingezet.

‘Grip op studeren met chronische pijn’

Studeren met chronische pijn vraagt vaak meer dan alleen goede informatie. Pijn Cluppie combineert daarom een gratis e-learning met persoonlijke begeleiding en lotgenotencontact. Zo krijgen studenten niet alleen kennis en praktische handvatten, maar ook steun van mensen die begrijpen wat studeren met pijn betekent.

Lees meer over het initiatief:

Doel

Met de e-learning helpt Pijn Cluppie studenten om anders met chronische pijn om te gaan, meer grip te ervaren en beter om te gaan met de gevolgen van pijn tijdens hun studie. De aanpak combineert kennis, zelfmanagement en persoonlijke begeleiding. De gratis e-learning maakt het programma toegankelijk, terwijl persoonlijk contact helpt om studenten daadwerkelijk in beweging te krijgen.

Impact

Tot nu toe hebben 30 studenten het volledige programma doorlopen. In de evaluaties daalde de ervaren pijn gemiddeld van 5,9 naar 3,6 op een tienpuntsschaal. Studenten geven daarnaast aan meer controle te ervaren, actiever met hun pijn om te gaan en zich minder alleen te voelen. Vooral de combinatie van herkenning, samen optrekken en praktische handvatten blijkt waardevol.

Pijn Cluppie laat zien dat digitale ondersteuning en menselijke aandacht elkaar kunnen versterken. De gratis e-learning maakt het programma toegankelijk, terwijl persoonlijk contact helpt om studenten daadwerkelijk in beweging te krijgen.

Doelgroep

Het programma is er voor studenten met chronische pijn. De begeleiding wordt mede verzorgd door stagiaires Toegepaste Psychologie die zelf chronische pijn hebben. Zij doorlopen eerst het programma en ondersteunen daarna andere studenten vanuit hun eigen ervaring.

Verschillende ideeën, dezelfde ambitie

Zes verschillende initiatieven, met een duidelijke overeenkomst: ze kijken naar wat studenten nodig hebben om mee te kunnen doen, zich gezien te voelen en hun studie op een passende manier te kunnen volgen.

Samen kom je verder

En daar hoeft het niet bij te blijven. Juist door kennis, ervaringen en ideeën met elkaar te verbinden, kunnen initiatieven doorontwikkelen en op meer plekken verschil maken. Zie je aanknopingspunten om samen op te trekken, kennis uit te wisselen of te onderzoeken waar jullie elkaar kunnen versterken? Laat het ons weten via algemeen@ecio.nl o.v.v. Samenwerking + naam initiatief. Wij brengen geïnteresseerde partijen graag met elkaar in contact. Want samen kom je verder.

Dank aan alle initiatiefnemers

Dank aan alle initiatiefnemers voor jullie inzet, ideeën en inspiratie. Jullie hebben met jullie inzending laten zien hoeveel er in het onderwijs al gebeurt om inclusie iedere dag een stukje concreter te maken.