‘‘Wat voor de ene student werkt, is voor de andere belemmerend’’

Cleo

08 december 2020

Cleo Merckx is zowel studieadviseur als de centrale contactpersoon voor studenten+ aan de Open Universiteit (OU). Cleo vertelt over het onderwijsaanbod, dat met online deeltijdopleidingen en veel flexibiliteit voor studenten, al redelijk inclusief is.

Beleidsaanpak voor borging van inclusief onderwijs

“We hebben het beleidsplan uit 2007 onlangs onder de loep genomen en bijgesteld. Dit is gekoppeld aan het instellingsbeleid. Het onderwijs dat wij verzorgen, is al toegankelijk voor studenten+. De studenten maken gebruik van online onderwijs dat zij in eigen tempo kunnen volgen en studeren vanuit huis. De docenten begeleiden en activeren de studenten op afstand, waarbij ze ondersteuning bieden aan studenten met (studie)problemen als dat nodig is.

Ondersteuning van onderwijsprofessionals en studenten+

Het is mijn taak om de drempels voor studenten zoveel mogelijk weg te nemen. Om te voorkomen dat een student in een later stadium tegen problemen aanloopt is het belangrijk om vooraf duidelijk te bespreken wat wel en niet mogelijk is. Hiervoor sta ik in nauw contact met de studieadviseurs van de verschillende opleidingen. Ik adviseer docenten en studieadviseurs bij specifieke vragen en schakel eventueel tussen beide partijen. Wat voor de ene student goed werkt, kan voor een andere student juist belemmerend werken. Maatwerk is dan nodig.

Collectieve kennisdeling

De OU organiseert regelmatig onderwijscolloquia over actuele onderwijsthema’s. Het doel is uitwisseling van informatie, tips en kennis over ontwikkelingen in het onderwijs. Zo kan een docent met specifieke kennis over een bepaalde doelgroep, deze kennis delen met de andere docenten. De colloquia worden altijd opgenomen, zodat ze later teruggekeken kunnen worden. Daarnaast is recent een online platform gerealiseerd voor studenten, docenten en medewerkers om alle informatie nog breder uit te kunnen dragen.

Digitaliseringsaanpak voor flexibel onderwijs

Vorig jaar is er een klankbordgroep opgezet met professionals uit de gehele organisatie. Binnen deze groep bespreken we alle thema’s, signaleren knelpunten en doen verbetervoorstellen. We gaan op korte termijn een online buddyprogramma opzetten waarmee we studenten met elkaar in contact kunnen brengen. We werken met een eigen digitale leeromgeving, de studenten participeren in een digitale klas en fysieke bijeenkomsten worden afgewisseld met online bijeenkomsten. De bijeenkomsten kunnen worden opgenomen om deze later terug te kijken.

Veel voorkomende ondersteuningsvragen

Door de diversiteit in de studentenpopulatie zijn de ondersteuningsvragen ook heel divers. Naast werkende studenten die in deeltijd willen studeren, bestaat de populatie ook uit uitvallers in het regulier onderwijs, studenten die uitgeloot zijn, gedetineerden, topsporters en studenten in het buitenland. De studenten die zich bij mij melden zijn studenten+, zoals studenten die slechthorendheid zijn, een chronische ziekte, visuele beperkingen, dyslexie, ADD/ADHD, autisme of concentratieproblemen hebben. Voor studenten met visusproblemen wordt het cursusmateriaal omgezet. Met docenten overleggen we hoe fysieke bijeenkomsten vervangen kunnen worden. Samen met studenten bekijken we welke voorzieningen er mogelijk zijn bij het afleggen van tentamens.

Knelpunten bij ondersteuningsvragen

Digitaal onderwijs heeft veel voordelen, maar het kan een valkuil zijn. Als studenten uitvallen, kan het zijn dat je ze kwijtraakt. Het recent ontwikkelde studentvolgsysteem gaat ons helpen om studenten+ te kunnen volgen en proactief te benaderen. Met als doel te voorkomen dat zij uitvallen. Het is lastig om onze studenten te monitoren omdat een student zich voor een losse cursus kan inschrijven of voor een hele opleiding en daarnaast ook zijn eigen studietempo kan bepalen. Een verbeterpunt voor de OU rondom de digitale toegankelijkheid is de ondertiteling van de digitale klas. We zijn ook druk bezig om studenten de mogelijkheid te bieden om te kiezen of ze tentamens online thuis willen afleggen of in een studiecentrum. Bij beide opties kunnen studenten gebruikmaken van de toegekende tentamenvoorzieningen.

Tips voor studenten en onderwijsprofessionals

Aan studenten wil ik meegeven dat ze tijdig aan de bel moeten trekken wanneer ze ondersteuning nodig hebben. Want met uitstel wordt de drempel steeds hoger en ligt uitval op de loer. Ook een  goede (week)planning helpt bij het voorkomen van extra stress en werkdruk. Aan de onderwijsprofessionals wil ik meegeven dat ze studenten+ serieus moeten nemen. Geef de student niet het gevoel dat hij/zij een zeur is. Zorg ervoor dat je toegankelijk bent en je de studenten het gevoel heeft dat ze met alle vragen bij je terecht kunnen. Als je laagdrempelig bent, dan kloppen ze bij je aan.

Ideaalbeeld van inclusief onderwijs

Mijn ideaalbeeld is dat studenten geen extra hulp hoeven te vragen en dat alles goed en digitaal toegankelijk is. Dan ervaren de studenten+ minder belemmeringen en kunnen ze al hun energie, die vaak al beperkt is, inzetten voor hun studie. Zo maken we de afstand tot de student kleiner en kunnen we hen de aandacht geven die ze nodig hebben.”

NB: Onder studenten+ verstaan we studenten die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.

Gerelateerde items

‘je eigen aanpak kan je met studentgesprekken op praktische wijze blijven verbeteren’

‘Wat je voor de student+ doet, verbetert de onderwijskwaliteit als geheel’