Vraag en wedervraag brengt mensen verder

11 november 2020

Voor veel mensen is 2020 een lastig jaar. Vooral voor kwetsbare mensen met een ondersteuningsvraag. Tijdens mij opleiding ervoer ik als student met dyslexie veel onbegrip. Als ZZP’er zet ik mijn ervaring in als expertise bij het begeleiden van mensen. Met dit verhaal deel ik mijn ervaringen.

Ik werk samen met HartRaad en Zideris. Beide organisaties werken aan de persoonlijke en professionele ontwikkeling van cliënten die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Met werkervaring en werkritme streven we ernaar om de cliënten uit hun isolement te halen en structuur en invulling te geven aan hun dagelijks leven. Bij HartRaad, een organisatie in de groenvoorziening, begeleidt ik cliënten bij hun activiteiten. Bij Zideris ondersteun ik jongeren en volwassenen met een verstandelijke beperking in het arbeidstrainingscentrum.

Ik had ik al meer dan een jaar, buiten een aantal tuinklusjes voor hulpbehoevenden, niet meer in de zorg gewerkt. Ik vond het spannend of werken met mensen mij zou blijven motiveren en interesseren. En of ik de verantwoordelijkheden zou pakken die van mij werden verwacht. Ik besloot de uitdaging toch aan te gaan. Samenwerken en initiatieven nemen, dat zou nieuw voor mij zijn en tegelijk wilde ik dit graag proberen.

Het is belangrijk om als begeleider de juiste vraag te stellen

Het lastige van hulpverlening zijn, denk ik, twee dingen: het individualisme en ons eigen ego. Cliënten kunnen ons irriteren en beledigen. Dit weet je voordat je aan de opleiding begint. Het is belangrijk om te achterhalen waarom ze dat doen en hoe je hierop als begeleider reageert. Hoewel je natuurlijk wel iets van dit gedrag mag zeggen, kan niet reageren soms ook effectiever zijn.

In onze samenleving lijken we vaak te vergeten om nog vragen te stellen. We hebben vrij snel onze mening klaar over cliënten. Soms zelfs waar de cliënt bijstaat. In plaats van door te vragen of echt te analyseren waar het probleem zit. Denk bijvoorbeeld aan faalangst, onduidelijke uitleg of een drukke dag op school en/of met het werk. Natuurlijk kunnen we, door met anderen om te gaan, veel van een ander leren. Maar echt in iemands hoofd kijken kan niet.

De reden achter het gedrag

Op een dag kwam Abel bij mij langs. Hij voelde zich onveilig. Hij stelde me een lastige vraag, waarop ik vroeg waarom hij dit aan mij vroeg. Abel vertelde dat het arbeidstrainingscentrum voor hem eigenlijk een soort van vlucht is. Dit was voor hem de plek waar hij zich alleen nog veilig voelde. Ik ging met hem in gesprek over hoe hij zich voelde, wat hij dacht en waar hij bang voor was. Dit was voor hem niet makkelijk, omdat hij zelf ook niet precies wist waar het vandaan kwam en hoe hij dit kon oplossen. Hoewel Abel grote stappen maakte qua doorzettingsvermogen, liet ik hem ook een keer na tien minuten vertrekken. Het was jammer dat hij die dag zo snel opgaf, maar aan het eind van mijn werkdag kwam hij voorbij fietsen. Hij bood zijn excuses aan en gaf aan dat hij moe was. Het was haast schattig om te horen. Natuurlijk had ik meer doorzettingsvermogen willen zien, maar een cliënt die spontaan zijn excuses aanbiedt en kan uitleggen waarom een probleem ontstaat, is ook iets unieks.

Doorvragen vergroot de betrokkenheid

Cliënten waren vaak blij als ik er was. Met grappen en het aangaan van discussies zag ik dat het een positief effect had op het humeur van de cliënten. Zij voelden zich gewaardeerd. Al met al durf ik na een half jaar wel te stellen dat het goed is om weer terug te zijn in de hulpverlening. Daarbij wil ik vooral anderen uitdagen om cliënten te blijven bevragen. Het is makkelijk om kritiek te geven op iemands ideeën of dromen, maar veel interessanter is het om te bespreken waar deze ideeën vandaan komen. Met een wedervraag breng je mensen verder.

* De namen van cliënten zijn gefingeerd.

Auteur: Eduard Poot

Deel ook jouw verhaal!

Wil je ook jouw ervaringen delen? Wij zijn benieuwd naar jouw verhaal.

Neem voor meer informatie contact met ons op

Franka van de Wijdeven l ECIO

Franka van de Wijdeven

Gerelateerde items