‘‘je eigen aanpak kan je met studentgesprekken op praktische wijze blijven verbeteren”

portretfoto contactpersoon universiteit Groningen

18 december 2020

Als Studentendecaan van Rijksuniversiteit Groningen (RUG), werkt Wouter van Egmond in een team van vijf studentendecanen binnen het Studenten Service Centrum (SSC). Zijn aandachtsgebied is onder andere ‘studeren met een functiebeperking’ waarvoor hij tevens contactpersoon is binnen de RUG. Wouter vertelt over de inclusie-aanpak en zijn rol binnen de RUG.

Beleidsaanpak voor borging van inclusief onderwijs

“Inclusietaken zijn binnen de RUG breed belegd. Onder inclusie valt ook de aandacht voor bijvoorbeeld topsporters en internationale studenten. Op centraal niveau is inclusie van studenten+ specifiek toebedeeld aan een beleidsmedewerker, onderwijsadviseur en een studentendecaan. Daarnaast zijn recent een Chief diversity & inclusion officer en een projectleider aangesteld. De Adviescommissie functiebeperkte studenten (ACF) is het adviesorgaan voor het College van Bestuur. In de ACF zitten medewerkers en studenten (ervaringsdeskundigen) die veel met het onderwerp te maken hebben. Decentraal (faculteiten, opleidingen) spelen de studieadviseurs en docenten een belangrijke rol in de uitvoering van het beleid. De vijf studentendecanen van de RUG adviseren de examencommissies van alle opleidingen, over onderwijs- en tentamenvoorzieningen voor studenten+. In de praktijk contacteert een student uit de doelgroep eerst een studentendecaan, om te bespreken welke voorzieningen wenselijk, passend en haalbaar zijn. De studentendecaan stelt vervolgens een advies voor de Examencommissie op, over welke voorzieningen de belemmeringen van de student kunnen verlagen of wegnemen. De Examencommissie neemt daar een beslissing over, waarbij het advies van de studentendecaan zwaar weegt.

Vanuit het aandachtsgebied ‘studeren met een functiebeperking’ heb ik regelmatig contact met (en geef advies aan) andere medewerkers, zowel aan de beleids- als aan de uitvoeringskant. Daarnaast ben ik betrokken bij de, uitvoering van de actiepunten uit het beleidsplan ‘studeren met een functiebeperking’. Belangrijk hierbij is ook de verbetering van de informatievoorziening voor studenten+. Een projectleider is afgelopen najaar aangesteld voor de coördinatie van de uitvoering van het beleidsplan. Een onderdeel in dit plan is het verbeteren van de informatievoorziening voor aankomende studenten+. Daar is vorig jaar alvast een goede start mee gemaakt. Rond de start van dit academisch jaar leverde dat merkbaar een eerdere en flink ruimere aanloop van studenten uit de doelgroep op.

Collectieve kennisdeling

Studentendecanen overleggen met studieadviseurs, die aan een faculteit of opleiding gekoppeld zijn, over lokale mogelijkheden qua voorzieningen. Dat verschilt per faculteit. We vragen ook regelmatig feedback van studieadviseurs over hoe zaken in de praktijk worden afgehandeld. Relevante inclusieonderwerpen worden met regelmaat geagendeerd in vergadercommissies of bijvoorbeeld de Universiteitsraad en de ACF. Inclusieve onderwijsvormen vormen ook een optionele module in de basistraining van docenten. Het samenwerken met anderen en uitwisseling van kennis en best practices doen we met directe collega’s of via landelijke instanties zoals ECIO en de Commissie Studenten Welzijn (CSW) binnen het Landelijke Beraad Studentendecanen (LBS). Het direct contact met de doelgroep is ook heel belangrijk.

Doordat je als studentendecaan dagelijks gesprekken met studenten voert, kun je je eigen aanpak op een hele praktische manier blijven verbeteren.

Veelvoorkomende ondersteuningsvragen

Veel studenten+ hebben behoefte aan extra tijd tijdens tentamens. Bijvoorbeeld omdat ze teksten minder snel kunnen lezen en verwerken of omdat ze snel afgeleid zijn. Afleiding of sociale angstproblematiek komt met name naar boven bij tentamens die in onze enorme tentamenhal worden afgenomen. Tijdens de corona-tijd gaat er gelukkig veel goed. Ik ben sterk voorstander van het gebruik van digitale onderwijsmogelijkheden. Dit draagt bij aan de inclusieve universiteit. Hopelijk worden colleges ook na de coronacrisis in grote mate opgenomen en beschikbaar gesteld voor studenten die daar aantoonbaar baat bij hebben.

Er is veel contact met studenten+, zoals studenten met een functiebeperking, die met psychische, of andere (tijdelijke of structurele) medische omstandigheden zijn gediagnosticeerd. Maar ook onderwerpen als familieomstandigheden, mantelzorg, hoogbegaafdheid, zwangerschap/ouderschap of transgenders komen regelmatig voorbij.

Tips voor studenten en onderwijsprofessionals

Studenten adviseer ik om de juiste start in hun studie te maken met een goede voorbereiding. Ga al vóór de zomervakantie het gesprek aan met de studieadviseur en/of studentendecaan als je een ondersteuningsvraag hebt, regel de juiste voorzieningen en neem alvast een kijkje in de onderwijsgebouwen.

Aan onderwijsprofessionals wil ik meegeven dat vooral de informatievoorziening naar studenten toe honderd procent in orde moet zijn. Je kunt nog zoveel ondersteuning bieden, als de student er niet goed van op de hoogte is, heb je er in de praktijk weinig aan. Sommige studenten vinden het moeilijk om initiatief voor contact te nemen. Het is dus essentieel om een goed monitoringssysteem te hanteren om proactief contact te zoeken en te houden met je studenten.

Houd ook de instromende studenten+ in het oog. Zij moeten wennen aan de grote mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid binnen de universiteit. Dáár ligt voor studentbegeleiders een belangrijke signalerings- en ondersteuningstaak.

Ideaalbeeld van inclusief onderwijs

Het zou fantastisch zijn als we ergens op het punt komen dat we minder specifiek aandacht aan het onderwerp inclusiviteit hoeven te schenken, omdat het een vanzelfsprekendheid is geworden. Tot die tijd is bewustwording het allerbelangrijkste.”

NB: Onder studenten+ verstaan we studenten die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg.

Gerelateerde items

‘Zoeken van de balans in denken en doen en helpen vanuit de creatieve slag’

Studeren met een functiebeperking is onderdeel van de instellingstoets