Persoonlijk contact is een echte ‘eyeopener’

Foto edith geurts v kessel

01 oktober 2020

Studentendecaan Edith Geurts van Kessel van Zuyd Hogeschool is als aandachtsfunctionaris ‘studeren met een functiebeperking’ een van de centrale aanspreekpunten voor studenten+. Met haar verhaal zet ze de aanpak voor inclusief onderwijs binnen de hogeschool uiteen.

Beleidsaanpak voor borging van inclusief onderwijs

“Het beleid ‘studeren met een functiebeperking’, dat in 2016 is vastgesteld, is onlangs breed geëvalueerd. Naast verdere aanscherping en optimalisatie van het bestaande beleid zal ook het beleid rondom studentenwelzijn en een inclusief studieklimaat ontwikkeld worden. Verschillende initiatieven zijn inmiddels opgestart maar nog niet verankerd in visie, beleid, regelingen en procedures. Desondanks, kunnen we ook de bredere groep studenten met de benodigde voorzieningen ondersteunen.

Ondersteuning van onderwijsprofessionals en studenten+

Naast de begeleiding door de studieloopbaanbegeleider (SLB-er) en de studentendecaan, hebben de verschillende academies bij Zuyd ook eigen aandachtsfunctionarissen Studeren met een Functiebeperking (SMF). Naast hun reguliere functie als opleidingsmanager, SLB-coördinator of docent hebben zij de taak om alle zaken rondom het onderwerp Studeren met een Functiebeperking binnen de eigen opleiding te agenderen, medewerkers te informeren, en studenten+ te begeleiden of te adviseren. Zij maken ook deel uit van het netwerk SMF, dat themabijeenkomsten organiseert en een platform biedt om ervaringen en best practises te delen.

Het brede programma ‘Succesvol Studeren’ biedt ondersteuning aan opleidingen die hun curriculum willen actualiseren. Vanuit pedagogisch/didactisch uitgangspunt wordt gekeken hoe en met welke onderdelen het studieprogramma zo goed mogelijk opgebouwd, met aandacht voor de positie van de student. Studenten+ kunnen hun vragen rondom ondersteunende voorzieningen aangeven bij de studentendecaan. De studieloop¬baan¬begeleider biedt de reguliere, dagelijkse begeleiding aan studenten. Met hun signaleringsfunctie verwijzen ze, indien nodig, door naar de studentendecaan. Als aandachtsfunctionaris zorg ik ervoor dat de meer overkoepelende thema’s en actiepunten op het gebied van SMF en studentenwelzijn opgepakt worden. Met de website en intranet informeren we zowel de onderwijsprofessionals als de studenten. De examencommissie is het aanspreekpunt voor toetsvoorzieningen. De opleidingen zijn verantwoordelijk voor onderwijsvoorzieningen. De studentendecaan verzorgt de introductie voor eerstejaarsstudenten.

Drietredenmodel voor studentenbegeleiding

We hanteren het drietredenmodel voor studentenbegeleiding: de eerste trede omvat de studieloopbaanbegeleiding (SLB) die door de opleiding wordt verzorgd en een integraal onderdeel van het opleidingscurriculum met directe relatie tot het onderwijsleerproces vormt. Studenten worden hierbij ondersteund in hun studievaardigheden. Bij problemen of vragen rondom begeleiding of faciliteiten, wordt de student doorverwezen naar de tweede trede en komt dan terecht bij de studentendecaan. De studentendecaan is verantwoordelijk voor de aanvragen met het regelen van begeleiding en faciliteiten. Ook ondersteunt een studentendecaan bij financiële vragen of vragen rondom studiekeuze. Bij specialistische vragen kan een doorverwijzing naar de derde trede volgen. Bijvoorbeeld een verwijzing naar een training, begeleiding door de studentenpsycholoog of verwijzing naar begeleiding of externe hulp.

Collectieve kennisdeling

Alle studentendecanen hebben een train-the-trainercursus gevolgd en krijgen waar nodig training op maat. Nieuwe docenten zonder didactische aantekening volgen alle de basiscursus Didactische kennis. Het netwerk SMF organiseert drie keer per jaar een themabijeenkomst om medewerkers te informeren en kennis te delen. Met het netwerk Studentbegeleiding worden studieloopbaanbegeleiders gericht en praktisch geïnformeerd en ondersteund.

Veelvoorkomende ondersteuningsvragen

De ondersteuningsvragen voor extra voorzieningen komen met name van de eerstejaarsstudenten. We krijgen ook ondersteuningsvragen van studenten met verminderde belastbaarheid, psychische problemen en studenten met mantelzorgtaken. Studenten met dyslexie hebben vaak behoefte aan verlenging van de toetstijd. Dit geldt vaak ook voor studenten met een concentratiestoornis of studenten met psychische klachten die vermoeid of snel afgeleid zijn, en daardoor langer over hun toets doen. Het aantal mensen met fysieke beperkingen is de kleinste groep. Ten tijde van het coronavirus zijn studenten extra kwetsbaar door moeilijke thuisomstandigheden en motivatieproblemen door het wegvallen van de structuur. Later in de studie kan blijken dat studenten+ studievertraging oplopen vanwege hun omstandigheden. In deze gevallen kan er financiële ondersteuning aangevraagd worden voor de maanden studievertraging die ze hebben opgelopen.

Knelpunten bij ondersteuningsvragen

Wat ik zelf zie als een knelpunt is het opvangen van studenten die volledig flexibel onderwijs nodig hebben. Deze studenten missen nu zoveel lessen, waardoor studeren eigenlijk niet mogelijk is. We adviseren hen om zoveel mogelijk toch fysiek aanwezig te zijn. Als dit echt niet mogelijk is, kan het soms een oplossing zijn om de studie tijdelijk te staken en deze weer op te pakken zodra het wel weer mogelijk is naar school te komen.

Tips

Meld als student+ je ondersteuningsbehoefte zo vroeg mogelijk, ook bij de studentendecanen. Zo kunnen tijdig de gewenste ondersteuning en voorziening worden aangevraagd en studieproblemen worden voorkomen. Zorg dat je als onderwijsprofessional betrokken bent bij de begeleiding en zorg voor persoonlijk contact. Elke student+ heeft een eigen verhaal. Spar met de studentendecaan over wat je in een bepaalde kwestie zelf kunt doen en verwijs, indien nodig, tijdig door. Deel best practises binnen de opleiding en in het netwerk SMF en bespreek casussen die besluitvorming ondersteunen.

Ideaalbeeld van inclusief onderwijs

“Mijn ideaalbeeld van inclusief onderwijs is Universal Design for Learning (UDL). Flexibel onderwijs dat tegemoetkomt aan de verschillen tussen studenten en al in het reguliere onderwijs is ingebouwd waardoor er minder voorzieningen nodig zijn. Flexibel onderwijs waarmee studenten hun talenten kunnen laten zien.”

NB: Onder studenten+ verstaan we studenten die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg. 

Neem voor meer informatie contact met ons op