‘Je opstellen als onbevooroordeelde onderwijsprofessional is het allerbelangrijkste’

Portret Breda University of applied sciences (BUas) over inclusief onderwijs

Afbeelding Minke Holland-Snels

16 november 2021

Vanuit verschillende functies begeleidt Minke Holland-Snels (nu Studentendecaan) al ruim 15 jaar studenten om het optimale uit hun studie te halen. Als lid van het beleidsteam van Breda University of applied sciences (BUas) zet ze inclusief onderwijs en studentenwelzijn hoog op de agenda binnen de instelling.

Beleidsaanpak voor borging van inclusief onderwijs

“Afgelopen jaar hebben we met twee medewerkers van de SER (Strategy, Education and Research) en twee studentendecanen samengewerkt aan de ontwikkeling van een nieuw beleidsplan voor Studentenwelzijn en inclusief onderwijs. We hadden een beleidsplan ‘Studeren met een functiebeperking’, maar deze werd binnen de instelling onvoldoende gedragen. Met toepassing van de beleidsscan, waarmee ECIO BUas ondersteunde, is een strategie uitgezet voor het creëren van een breed draagvlak met grote betrokkenheid. We willen hiermee een cultuuromslag realiseren zodat we gezamenlijk werk maken van inclusief onderwijs. Iedereen weet wat er in het beleidsplan staat en welke acties daarvoor nodig zijn. Naast het beleidsplan is ook een implementatieplan ontwikkeld waarin verschillende thema’s (op prioriteit) in projecten worden omgezet en op de BUas-agenda komen te staan.

De standaardvoorzieningen voor studenten met een ondersteuningsvraag en de toegankelijkheid van onze gebouwen hebben voldoende aandacht. Ook de studenten zijn tevreden. Maar we willen de verschillen tussen de academies en Management Teams met de nieuwe beleidsaanpak beter stroomlijnen. Ook de begeleidingsstructuur en bijvoorbeeld het collectief leren, zijn hier onderdeel van.

Korte communicatielijnen voor goede afstemming

Aan het begin van het schooljaar stel ik me als studentendecaan voor aan alle eerstejaarsstudenten van onze Academie, samen met mijn collega-decaan. De studenten die bij Studielink hebben aangegeven te gaan studeren met een functiebeperking worden voor een persoonlijk gesprek uitgenodigd. De lijntjes binnen de Academie zijn zo kort dat de coaches en docenten heel goed weten wat de studentendecaan voor ze kan betekenen. Zo kunnen zij studenten makkelijker doorverwijzen. Als studentendecaan werk ik nauw samen met studieloopbaancoaches, -mentoren en de studentenpsycholoog. We stemmen onderling af wat een student met een ondersteuningsvraag nodig heeft. Met intervisiebijeenkomsten bespreken we de verschillende casussen. Als decaan adviseer ik de examencommissie, docenten en medewerkers, bijvoorbeeld bij studievertraging, studenten met een functiebeperking of problemen in de privésfeer. Er is regelmatig overleg tussen de student, docent/begeleider en de decaan. De decanen werken binnen hun eigen Academie waardoor de lijntjes kort zijn. Studenten die vastlopen kunnen, heel laagdrempelig, direct een afspraak maken bij de decaan.

Veel voorkomende ondersteuningsvragen

Veel voorkomende vragen zijn gerelateerd aan stress, studie- en werkdruk, burn-out en psychische klachten, faalangst, sociale problemen en motivatieproblemen. Studenten die een decaan bezoeken, komen met een brede vraag. Dat kan zijn vanwege een belemmering door hun functiebeperking, psychische problemen, motivatie-, financiële of privéproblemen of door een bijzondere omstandigheid, bijvoorbeeld transgenders en studerende jonge ouders.

We hebben (met goedvinden van de student) ook contact met ambulante begeleiders van studenten, ouders of bijvoorbeeld de GGZ zodat we onze studenten beter kunnen ondersteunen. Tijdens de coronacrisis zijn de studenten, vanuit het mentoraat en door de stagebegeleiders, actief benaderd om hen aangehaakt te houden waardoor we ook meer zicht kregen op de belemmeringen.

Tips voor studenten met een ondersteuningsvraag

  1. Wanneer je aan een nieuwe studie begint, kijk dan goed of de onderwijsvorm en de aanpak qua begeleiding goed bij je past. Ook de omgang met studenten met een ondersteuningsbehoefte is zeker niet onbelangrijk. Maak vooral gebruik van meeloopdagen en bezoek de open dagen, zodat je ook de sfeer ervaart. Zelf zou je ‘de match’ al wel een beetje moeten voelen voordat je begint aan de opleiding.
  2. Heb vertrouwen in je eigen kunnen, ook al studeer je met een functiebeperking. Wanneer je vanaf de start van je studie zelf meteen de regie neemt in je studieproces, ben jij degene die alle keuzes bewust maakt, ongeacht welke richting die keuzes opgaan.

Tips voor onderwijsprofessionals voor begeleiding van studenten met een ondersteuningsvraag

  1. Wacht niet te lang met het aangaan van een gesprek met de student wanneer je je zorgen maakt over de studievoortgang, het veranderde gedrag, afwezigheid, et cetera. Vroege signalering en eventuele snelle doorverwijzing zijn altijd in het voordeel van de student.
  2. Afstemming met collegae leidt vaak tot betere ideeën.
  3. Zorg dat je je blijft ontwikkelen. Een goede coach of begeleider laat zich scholen, en gaat intervisie niet uit de weg.

Ideaalbeeld van inclusief onderwijs

Mijn droom is toegankelijk onderwijs waarbij de student de opleiding kan afronden in de gewenste tijd en wijze en volgens de meest passende route. Dit ongeacht de (gevreesde) kansen op de arbeidsmarkt. Ik vind de keuze van de student belangrijker dan de keuze die hij/zij zou maken op basis van de kansen op de arbeidsmarkt. De student moet kunnen studeren wat hij leuk vindt.”

NB: Onder studenten met een ondersteuningsvraag verstaan we studenten die belemmeringen ondervinden vanwege een functiebeperking, chronische ziekte, psychische klachten, zwangerschap, jong ouderschap, gendertransitie of bijzondere familieomstandigheden zoals mantelzorg. 

Gerelateerde items

‘Diversiteit maakt het interessant; we kunnen juist van elkaar leren’

‘Vraag goed door, vaak komt het echte verhaal als de student de deurklink al in de hand heeft’

Werken en leren op afstand studenten en medewerkers met gehoorbeperking

‘Zoeken van de balans in denken en doen en helpen vanuit de creatieve slag’

Studeren met een functiebeperking is onderdeel van de instellingstoets

‘Trek je mond open en blijf dat doen. Laat jezelf zien!’