Belemmeringen bij studeren met een visuele beperking

Blog van een ervaringsdeskundige

Student met bril achter laptop

05 oktober 2021

Marjon van Kampen studeert met een visuele beperking aan de Radboud universiteit.  Met haar verhaal deelt ze tips en flops en gaat ze in op de ervaren belemmeringen en de begeleiding met haar als persoon doet. Ook wil ze meer begrip voor studenten met een ondersteuningsvraag. Haar ervaringen zijn een eyeopener voor zowel onderwijsprofessionals als medestudenten.

Ontbreken van kennis over specifieke ondersteuningsvragen

“Ik zit inmiddels in het vierde studiejaar en heb al vaak mijn probleem, en de ondersteuning die ik daarbij nodig heb, moeten toelichten. Het is geen onwil maar kennis ontbreekt. Dit is heel begrijpelijk omdat mijn ondersteuningsvraag niet de meestvoorkomende is. Het is frustrerend om steeds opnieuw uit te moeten leggen wat het probleem is, wat ik nodig heb, en dat de aangedragen oplossing niet voldoet.

“Vaak gaat veel tijd verloren aan miscommunicatie”

Mijn ondersteuningsvraag en belemmeringen

Ik heb een visuele beperking. Ik ben zeer lichtgevoelig, volledig kleurenblind en heb ongeveer 15% zicht. Het gaat dan om de scherpte en niet de hoek, ik heb wel mijn volledige gezichtsveld. Het is een voordeel en een valkuil dat je dit niet aan mij kan zien. Ik loop zelden met stok op plekken waar ik de weg weet. Mijn ogen zien er normaal uit en ik kan nog wel tekst lezen. Hierdoor kan ik goed mee met de rest, al kost dat me vaak veel meer energie dan ik graag aan mezelf of anderen toegeef.

Eigen oplossingen voor minder belemmering tijdens de studie

Voor de meeste dingen heb ik zelf oplossingen bedacht, hoewel me dit extra energie kost. Ik schrijf mijn colleges vooral mee op geluid en kijk later thuis naar de slides. Als een docent me vraagt iets te interpreteren uit een tabel of kaartje op de slides dan gaat dat niet. De opgegeven literatuur kan ik ook vaak zelf aanpassen. Ik zoek zelf digitale versies van lesboeken en laat die door mijn laptop voorlezen. Ook voor het lezen van artikelen gebruik ik de voorleesfunctie in Word of Microsoft Edge.

Wanneer ik vastloop met mijn ondersteuningsvraag

Ik loop vast wanneer artikelen of readers niet in een tekstbestand online staan. Printversies werken voor mij niet. Ik kan geen lange teksten lezen zonder er heel erg vermoeid van te worden. De eerste paar zinnen lezen lukt me wel. En dat is wat de docenten zien. Ik kan niet langdurig lezen. Als ik dat wel doe, kan ik de rest van de dag niks anders meer doen. Digitale bestanden zijn dus voor mij een ‘must’. Waar de kennis ontbreekt, blijkt uit het onbegrip van wat het verschil is tussen een scan en een digitaal tekstbestand. Dit heb ik meermalen moeten toelichten. Een scan moet je zien als een afbeelding. De tekst, die in deze scan staat, kan niet worden voorgelezen met voorleessoftware. Het zou mooi zijn als de instelling kennis heeft om ervoor te zorgen dan scans omgezet worden naar leesbare bestanden. Ik heb zelfs een keer een vrijstelling gekregen omdat er geen oplossing voorhanden was. Maar ook heb ik bijvoorbeeld een tentamenvraag moeten overslaan omdat ik de stof die de vraag toetste, niet kon lezen. Docenten en studieadviseurs willen graag helpen, maar het kost me veel extra tijd om steeds mijn probleem toe te lichten. Bij een volgend vak begint alles weer gewoon van voren af aan.

Voor tentamens werk ik vooral met vergrotingen. Veel lezen kost me erg veel moeite, maar omdat dit vaak geen lange lappen tekst zijn, is een vergroting in dit geval voldoende. Helaas gaat dit niet altijd goed. Hoewel mijn oogafwijking stabiel is en niet zal verbeteren (en gelukkig ook niet verslechteren) heeft het systeem dat niet altijd door. Hierdoor moeten de voorzieningen, waar ik recht op heb, om de zoveel tijd opnieuw aangevraagd worden. Zo komt het voor dat ik de voorziening ontbreekt bij een onverwacht klein tentamen. Dit brengt extra stress met zich mee.

“Waar mijn studiegenoten bij een tentamen zenuwen hebben of ze de stof beheersen, heb ik zenuwen of ik het tentamen in het goede formaat aangeleverd krijg”

Tips voor studenten met een ondersteuningsvraag

Wees van begin af aan eerlijk en duidelijk over de aanpassingen die je zelf al doet. Dan is de school hiervan beter op de hoogte en komen ze niet met oplossingen die je zelf al hebt geprobeerd. En doe niet te veel concessies als dit veel invloed heeft op je energie. Hiermee snijd je je in je  Ook brengt dit extra stress met zich mee.

Tips voor onderwijsprofessionals

Ik adviseer onderwijsprofessionals of in ieder geval studiebegeleiders zich te verdiepen in de ondersteuningsvragen. Het is belangrijk dat de studenten bij ervaren belemmeringen En komen ze er niet uit, dan is het belangrijk dat ze weten naar wie ze kunnen doorverwijzen. Vervolgens moet deze persoon dan wel op de hoogte zijn van de ondersteuningsmogelijkheden.

Marjon van Kampen is een pseudoniem. Haar echte naam is bij de redactie bekend.

Deel ook jouw verhaal!

Ervaar jij ook belemmeringen tijdens je studie door jouw functiebeperking of extra ondersteuningsvraag? Wij zijn benieuwd naar jouw verhaal. Via onderstaande button vind je de vragenlijst als input voor jouw verhaal. Samen met jou maken wij daarvan een ervaringsverhaal met impact!

Gerelateerde items

‘Vraag goed door, vaak komt het echte verhaal als de student de deurklink al in de hand heeft’

Werken en leren op afstand studenten en medewerkers met gehoorbeperking

‘Zoeken van de balans in denken en doen en helpen vanuit de creatieve slag’

Studeren met een functiebeperking is onderdeel van de instellingstoets

‘Trek je mond open en blijf dat doen. Laat jezelf zien!’